پشت پرده درگیری ماسک و آلتمن چیست؟
دو دشمن ابدی
توهینهای عمومی از نظر شدت تازگی دارند، اما این درگیری از همان روزهای اول اوپنایآی در حال شکلگیری بوده است. آنچه که به عنوان اختلافنظر بر سر پول، کنترل و منابع محاسباتی آغاز شد، به مبارزهای بر سر مالکیت انقلاب هوش مصنوعی تبدیل شده است.
اوپنایآی در برابر گوگل
اوپنایآی در دسامبر ۲۰۱۵ توسط ماسک، آلتمن، گرگ بروکمن، ایلیا ساتسکور و چند چهره دیگر فناوری تاسیس شد. این سازمان به عنوان یک آزمایشگاه تحقیقاتی غیرانتفاعی که متعهد به توسعه ایمن هوش مصنوعی عمومی و به اشتراک گذاشتن مزایای آن به طور گسترده است، فعالیت خود را آغاز کرد.
ماسک بهطور فزایندهای نگران قدرت هوش مصنوعی گوگل و نفوذ دیپمایند، که گوگل در سال ۲۰۱۴ آن را خریداری کرد، شده بود. اوپنایآی تا حدودی به عنوان یک وزنه تعادل در نظر گرفته میشد: «یک آزمایشگاه مستقل با استعداد و پشتیبانی مالی کافی برای جلوگیری از کنترل هوش مصنوعی پیشرفته تنها توسط یک شرکت.»
ماسک به یکی از بزرگترین حامیان مالی اولیه آن تبدیل شد و در کنار آلتمن بهعنوان رئیس مشترک فعالیت کرد. او بعدها گفت که دههامیلیون دلار کمک مالی کرده، به استخدام محققان کمک کرده و به سازمان اعتبار بخشیده است، زمانی که هنوز برای جذب استعدادها با شرکتهایی با منابع بسیار بیشتر رقابت میکرد.
این اتحاد درحالیکه اوپنایآی یک آزمایشگاه نسبتا کوچک باقی مانده بود، کار میکرد. مشکلاتی پدیدار شد، زمانی که رهبران آن متوجه شدند که آموزش مدلهای بزرگتر به قدرت محاسباتی و سرمایه بسیار بیشتری نسبت به آنچه کمکهای مالی میتوانند ارائه دهند، نیاز دارد.
ماسک بهدنبال کنترل همه چیز بود
تا سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸، رهبری اوپنایآی در حال بحث در مورد چگونگی جمعآوریمیلیاردها دلار بدون کنار گذاشتن ماموریت اعلامشده خود بود. طبق گزارشها، ماسک استدلال کرد که این سازمان از گوگل عقب افتاده و پیشنهاد کرد که شخصا یا از طریق رابطه نزدیکتر با تسلا، کنترل آن را به دست بگیرد. آلتمن و دیگر رهبران این رویکرد را رد کردند. پیامهای داخلی که بعدا توسط اوپنایآی منتشر شد، بحثهایی را نشان میداد که در آنها ماسک خواهان در دست گرفتن اکثریت سهام، کنترل هیاتمدیره و نقش مدیر اجرایی در ساختار تجاری آینده بود. اوپنایآی استدلال کرده است که ماسک از ایجاد یک نهاد سودآور حمایت میکند تا زمانی که مشخص شود که او آن را کنترل نخواهد کرد.
ماسک در سال ۲۰۱۸ هیاتمدیره اوپنایآی را ترک کرد. توضیح عمومی در ابتدا بر تضادهای احتمالی با کارِ رو به رشد هوش مصنوعی تسلا متمرکز بود، اما این جدایی بحثبرانگیزتر از آن چیزی بود که در آن گزارش آمده بود. سال بعد، اوپنایآی یک شرکت تابعه با سود محدود ایجاد کرد که قادر به جذب سرمایهگذاری خارجی بود. مایکروسافت در نهایتمیلیاردها دلار سرمایهگذاری کرد و زیرساخت ابری مورد نیاز برای آموزش مدلهای گرانقیمت را تامین کرد. ماسک بعدا این توافق را به عنوان مدرکی مبنی بر اینکه اوپنایآی از وعده تاسیس خود دست کشیده است، توصیف کرد.
این تحول از نظر تجاری تعیینکننده شد. اوپنایآی در سال ۲۰۲۰، GPT-۳ و در نوامبر ۲۰۲۲، چتجیپیتی را منتشر کرد و یک آزمایشگاه تحقیقاتی را به شرکتی تبدیل کرد که بیشترین ارتباط را با هوش مصنوعی مولد دارد.
چتجیپیتی اختلافنظر را به جنگ آشکار تبدیل کرد
رشد انفجاری چتجیپیتی تعادل بین ماسک و آلتمن را تغییر داد. اوپنایآی ناگهان صدهامیلیون کاربر، همکاری ارزشمند با مایکروسافت و قویترین برند مصرفی در هوش مصنوعی پیدا کرد. در همین حال، ماسک به یکی از منتقدان سرسخت اوپنایآی تبدیل شده بود. او استدلال میکرد که این سازمان دیگر باز نیست، دیگر به معنای واقعی کلمه غیرانتفاعی نیست و بهطور فزایندهای توسط مایکروسافت کنترل میشود. او همچنین بارها هشدار داد که هوش مصنوعی پیشرفته در صورت توسعه بدون حفاظات کافی میتواند بشریت را تهدید کند. در سال ۲۰۲۳، ماسک ایکسایآی را بهعنوان رقیب مستقیم راهاندازی کرد و گروک را از طریق ایکس معرفی کرد. این رقابت دیگر فلسفی نبود.
این دو تن برای استعداد، ظرفیت محاسباتی، سرمایهگذاران، قراردادهای سازمانی و توجه مصرفکنندگان با هم شروع به رقابت سنگین کردند. ماسک در فوریه ۲۰۲۴ از اوپنایآی و آلتمن شکایت کرد و آنها را به نقض تعهدات تاسیس سازمان با اولویت دادن به سود بر منافع عمومی متهم کرد. او قبل از طرح مجدد یک اقدام فدرال گستردهتر در اواخر همان سال، از آن پرونده اولیه صرف نظر کرد. شرکت اوپنایآی با انتشار ایمیلها و سوابق داخلی که به گفته آن با روایت ماسک در تضاد بود، به این موضوع واکنش نشان داد. این شرکت، ماسک را بهعنوان حامی سابق گسترش تجاری معرفی کرد که تنها پس از شکست در تلاش برای کنترل این پروژه، به آن پشت کرده است.
باختهای دادگاه به دشمنی پایان نداد
این اختلاف سرانجام در سال ۲۰۲۶ به هیات منصفه کشیده شد. ماسک استدلال کرد که او برای حمایت از یک سازمان غیرانتفاعی که رهبران آن مخفیانه قصد داشتند آن را به یک شرکت تجاری بسیار ارزشمند تبدیل کنند، فریب خورده است. اوپنایآی این اتهامات را رد کرد و اظهار کرد که ساختار تجاری آن برای تامین مالی توسعه مدلهای پیشرفته ضروری است. هیات منصفه پس از یک محاکمه دقیق، پرونده ماسک را رد کرد و مانع مهمی را از مسیر اوپنایآی به سمت عرضه عمومی بالقوه سهام آن برداشت. ماسک شکست قانونی دیگری را متحمل شد، زمانی که یک قاضی، دادخواست جداگانه ایکسایآی علیه اوپنایآی در مورد اسرار تجاری را رد کرد. در آن پرونده، اوپنایآی به سوءاستفاده از اطلاعات محرمانه کارمندان سابق ایکسایآی متهم شد، اما دادگاه شواهد کافی مبنی بر اینکه اوپنایآی کسی را به افشای اطلاعات اختصاصی ترغیب کرده باشد، پیدا نکرد. این شکستها ماسک را آرام نکرد. در عوض، این درگیری به عرصههای دیگری از جمله استخدام، توزیع اپلیکیشن، توسعه سختافزار و دسترسی به توجه عمومی از طریق ایکس گسترش یافت.
درگیریها شخصیتر شد
شکایت اپل علیه اوپنایآی اطلاعات جدیدی را در اختیار ماسک قرار داد. این سازنده آیفون ادعا میکند که کارمندان سابق، اطلاعات سختافزاری محرمانه را حذف کردهاند و اوپنایآی در حین استخدام استعدادها برای کسبوکار نوظهور دستگاههای خود، از این موضوع سود برده است. این گفتهها همچنان در حد ادعا باقی ماندند، اما ماسک بلافاصله از آنها برای حمله به اعتبار آلتمن استفاده کرد. آلتمن با اشاره به جنجالهای پیرامون شرکتهای خود ماسک، یک دعوای حقوقی با حضور اپل را به فصل دیگری از رویارویی شخصی آنها تبدیل کرد. طنز ماجرا را نمیتوان نادیده گرفت. ماسک به طور جداگانه اوپنایآی را به گرفتن اطلاعات اختصاصی از ایکسایآی متهم کرده است، درحالیکه اوپنایآی، ماسک را به استفاده از دعاوی حقوقی برای ایجاد مانع در برابر رقیبی که به سرعت در حال رشد است، متهم کرده است. هر طرف خود را به عنوان مدافع نوآوری در برابر حریفی که مایل به دستکاری قوانین برای کسب مزیت تجاری است، معرفی میکند. همکاری اولیه آنها حول محور جلوگیری از تمرکز بیش از حد قدرت در یک سازمان هوش مصنوعی بنا شده بود. اکنون نبرد بر سر این است که کدام یک از آنها باید شرکتها، زیرساختها و روایتی را که آن قدرت را تعریف میکند، کنترل کند.
