شماره روزنامه ۶۵۵۸
|

تبدیل قوانین ضدانحصار به ابزاری برای تحمیل ترجیحات سیاستگذاران

قوانین ضدانحصار (آنتی‌تراست) در گذشته پرسشی ساده مطرح می‌کردند: آیا بنگاه‌ها وضعیت مصرف‌کنندگان را بدتر می‌کنند؟ اما امروزه این پرسش به‌تدریج جای خود را به سوال دیگری داده است: آیا مصرف‌کنندگان «انتخاب‌های نادرستی» انجام می‌دهند؟

تجربه جهانی از جنگ در آلمان تا عراق و افغانستان، چه درسی به ما می‌دهد؟

حدود یک دهه پیش، به یاد دارم وقتی روزگار بحران‌های پیاپی آغاز شد، از قفسه کتاب‌هایم کتابی را برداشتم که به نظر من یکی از حیاتی‌ترین کتاب‌های اقتصادی است که تاکنون نوشته شده. این کتاب «پیامدهای اقتصادی صلح» نوشته جان مینارد کینز نام دارد. کینز این کتاب را در پیامدهای جنگ جهانی اول نوشت و پیامدهای…

اخبار اندیشه روزنامه شماره ۶۴۸۹

    دوشنبه، ۲۹ دی ۱۴۰۴
  • نشست «نوبل اقتصاد ۲۰۲۵ و اقتصاد ایران؛ دلالت‌های نظری و سیاستی» برگزار شد

    روزنامه شماره ۶۴۸۹

    نوبل اقتصاد ۲۰۲۵

    از سری نشست‌های علمی دنیای‌اقتصاد، نشستی در روز سه‌شنبه ۲۳ دی‌ماه، تحت عنوان «نوبل اقتصاد ۲۰۲۵ و اقتصاد ایران؛ دلالت‌های نظری و سیاستی» برگزار شد. در این نشست دکتر تیمور رحمانی، استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران و دکتر آترینا اورعی، مدرس و پژوهشگر مدرسه اقتصاد لندن، به‌عنوان سخنران حاضر شدند. در ابتدای نشست دکتر تیمور رحمانی پیرامون نوبل اقتصاد، چرایی معرفی آن و تحول حوزه‌های اعطای نوبل به ایراد سخنرانی خود پرداختند.
  • خوانش سیاستی سایر الزامات مصارف در بودجه ۱۴۰۵

    روزنامه شماره ۶۴۸۹

    از افزایش‌های نمادین تا کاهش‌های معنادار و گسترش اختیار اجرایی

    جدول «سایر الزامات مصارف» در نگاه اول ممکن است پراکنده و کم‌اهمیت به نظر برسد؛ اما در واقع یکی از شفاف‌ترین پنجره‌ها به منطق هزینه ‌کرد دولت در بودجه۱۴۰۵ است. این جدول نه درباره پروژه‌های بزرگ است و نه درباره سیاست‌های پر سر و صدا، بلکه درباره قواعد خرج‌ کرد، اولویت‌‌بندی نهادی و میزان اختیار دولت در مدیریت مصارف است. درست به همین دلیل، اهمیت آن بیش از اندازه اسمی اعدادش است.
  • چرا نمی‌توان با طراحی نهادی، انگیزه‌های سیاسی را به‌طور کامل مهار کرد؟

    روزنامه شماره ۶۴۸۹

    استقلال پوشالی

    بررسی‌ها نشان می‌دهد که استقلال بانک مرکزی فقط یکی از ابزارهای دولت را از آن می‌گیرد، ولی انگیزه‌ اصلی سیاستمدار برای دستکاری اقتصاد به نفع خودش را از بین نمی‌برد. وقتی دولت دیگر نمی‌تواند برای ایجاد رونق، پول چاپ کند (سیاست پولی) و توانایی‌ آن برای استفاده از بودجه و مخارج دولتی (سیاست مالی) هم محدود می‌شود؛ چراکه بانک مرکزی مستقل با افزایش نرخ بهره جلوی ولخرجی‌های تورم‌زای دولت را می‌گیرد، در این شرایط سیاستمدار به دنبال یک ابزار جایگزین می‌گردد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که در بعضی شرایط این ابزار مقررات‌زدایی مالی هست. یعنی دولت که دستش از سیاست پولی کوتاه شده، به سراغ سیستم بانکی و مالی می‌رود و با تغییر قوانین و نظارت‌ها، بانک‌ها را تشویق می‌کند که وام‌دهی را به‌شدت افزایش بدهند.
۱