هنری والتر بیتس، طبیعیدان و کاشف انگلیسی
روحاله حاتمی: هنری والتر بیتس (Henry Walter Bates) طبیعیدان و کاشف انگلیسی بود که اولین گزارش علمی در باب مفهوم تقلید در میان حیوانات را ارائه کرد؛ اما بیش از هر چیز بهدلیل سفر اکتشافی به جنگلهای بارانی آمازون در معیت آلفرد راسل والاس شناخته شده است (۱۸۴۸). والاس در ۱۸۵۲ به انگلستان بازگشت؛ اما در این سفر دریایی کشتیش آتش گرفت و مجموعههایی که گرد آورده بود، نابود شد. با این حال بیتس در ۱۸۵۹ به وطنش بازگشت درحالیکه ۱۱سال را در آمازون گذرانده بود و در این مدت بیش از ۱۴۷۱۲ گونه جانوری (که بیشتر متشکل از حشرات بودند) را پیشتر به انگلستان فرستاده بود که از آن میان ۸۰۰۰ گونه برای اولین بار به جهان دانش معرفی میشد. مهمترین اثر مکتوب وی «طبیعتشناس روی رودخانه آمازون» نام دارد.
وی متولد ۸ فوریه ۱۸۲۵ در لستر بود و در در ۱۸۴۸ همراه با دوست قدیمیاش والاس از بندر لیورپول رهسپار شهر بلم (در دلتاى رود آمازون در کشور برزیل) شدند. قرار آنها این بود که با فرستادن نمونههایی که شناسایی می کردند به لندن و در آنجا با فروش این نمونهها درآمدزایی کنند. در نخستین سال آن دو در ویلایی در نزدیکی بلم اقامت گزیده و به جمع آوری پرندگان و حشرات پرداختند. پس از آن توافق کردند تا هر یک بهطور مستقل به کار گردآوری بپردازد از همین روی بیتس راهی کامتا در مسیر رودخانه توکانتینز برزیل شد تا از آنجا راهی ناحیه ابیدس، مانائوس (اکنون بزرگترین شهر ناحیه آمازون) و درنهایت آمازون علیا (سالیموس) شد. طی چهار و نیم سال بعد، پایگاه اصلی وی در ناحیه تفه واقع بود. بیتس با وخیم شدن وضع سلامت جسمیش در نهایت و پس از گذراندن نزدیک به ۱۱سال در جنگلهای بارانی آمازون به بریتانیا بازگشت. وی مجموعه خود را با سه کشتی متفاوت به بریتانیا فرستاد تا از سرنوشت شوم نمونههای دوستش والاس در امان بماند. وی سه سال بعد را به نوشتن کتاب معروفش یعنی طبیعیدان در رودخانه آمازون اختصاص داد. از این کتاب بهعنوان یکی از بهترین گزارشهای سفرهای تاریخ طبیعی یاد کردهاند. وی در ۱۸۹۲ در پی ابتلا به برونشیت درگذشت. بخش عمدهای از مجموعههای وی اینک در موزه تاریخ طبیعی بریتانیا نگهداری میشود.