زادروز شیخ‌بهایی، دانشمند و مهندس

شماره روزنامه: ۴۵۶۱ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۳۵۰۲۵۰۸ تاريخ و اقتصاد

بهاءالدین محمدبن‌حسین عاملی مشهور به شیخ‌بهایی، ۸ اسفند ۹۲۵ در بعلبک به دنیا آمد. او ریاضیدان، مهندس، ادیب و دانشمندی بود که طی دوران حیات پر ثمرش بیش از ۹۵ جلد کتاب در زمینه‌های مختلف تالیف کرد. وی هنگام ورود به ایران سیزده ساله بود. پدرش عزالدین حسین عاملی به‌خاطر اذیت شیعیان آن منطقه توسط دولت عثمانی از یکسو و دعوت شاه‌طهماسب صفوی برای حضور در ایران، به سوی ایران رهسپار شد و چون به قزوین رسیدند و آن شهر را مرکز دانشمندان بزرگ ایرانی یافتند، در آن سکنی گزیدند و بهاءالدین به شاگردی پدر و دیگر دانشمندان آن عصر مشغول شد.

شخصیت علمی و ادبی او باعث شد تا از ۴۳ سالگی شیخ‌الاسلام اصفهان شود و در پی انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان از ۵۳ سالگی تا آخر عمر (۷۵ سالگی) منصب شیخ‌الاسلامی پایتخت صفوی را در دربار مقتدرترین شاه‌صفوی، شاه‌عباس بزرگ برعهده داشته باشد. تقسیم آب زاینده‌رود به محلات اصفهان و روستاهای مجاور رودخانه از جمله خدمات او بوده است. همچنین گرمابه‌ای ساخته که هنوز در اصفهان باقی است. طراحی منار جنبان اصفهان نیز که هنوز پا برجاست به او نسبت داده می‌شود. طرح‌ریزی کاریز نجف‌آباد-اصفهان به نام قنات زرین‌کمر، (یکی از بزرگ‌ترین کاریزهای ایران) نیز منسوب به او است. برخی مورخان طرح و تولید نان سنگک را کار او دانسته‌اند. بنا به روایتی شاه‌عباس برای رفاه حال طبقات تهی دست و لشکریان خود که غالبا در سفر احتیاج به نان و خورش موقت و فوری داشتند درصدد چاره برآمد. وی حل این مشکل را از «شیخ‌بهایی» خواست. شیخ‌بهایی با تفکر و تعمق تنور سنگکی را ابداع کرد. این اختراع که با دقت و هوشیاری طرح و عملی شده‌است به قدری کامل و دقیق است که پس از گذشت چند صد سال هنوز به همان صورت اولیه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

ارسال دیدگاه

دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن