بزرگداشت بیرونی، دانشمند بزرگ
۱۳ شهریور روز ابوریحان بیرونی، دانشمند و فیلسوف بزرگ است. او شهریور ۳۵۲ خورشیدی (۵ سپتامبر ۹۷۳ میلادی) در حوالی خوارزم متولد شد. سالهای اول زندگی را در خوارزم به تحصیل علوم گذراند و مدتی در خدمت مامونیان خوارزم بود تا آن که به سفر رفت. در ابتدای سفر چند سالی را در جرجان (جنوب شرقی دریای مازندران) در خدمت شمس المعالی قابوس وشمگیر گذراند و کتاب آثار الباقیه را در آنجا به نام قابوس تالیف کرد.
این کتاب از گاهشماری و جشنهای ملل مختلف سخن میگوید. ابوریحان بیرونی پس از ۱۰ سال دوباره به خوارزم بازگشت و در دربار ابوالعباس مامون ابن مامون خوارزمشاه به تالیف و تحقیق کتب متعدد و ارزشمند علمی و فلسفی پرداخت. تا اینکه ابوالعباس، داماد سلطان محمود غزنوی به خوارزم لشکر کشید و پس از فتح آن شهر ابوریحان بیرونی را نیز با خود به غزنین برد. ابوریحان از آن پس همراه لشکرکشیهای سلطان محمود به هندوستان راه یافت و با بسیاری از دانشمندان و حکیمان هند آشنا شد زبان سانسکریت را در آنجا آموخت، حاصل این سفر کتاب تحقیق ماللهند و ترجمه چند کتاب از زبان سانسکریت به زبان عربی است. آنچه از کتابها و نوشتههای ابوریحان بیرونی و نقل تاریخنویسان برمیآید، گویای این است که او جزو سرآمدهای روزگار خود و از شخصیتهای چندبُعدی در علم بوده است. این موضوع را از تعداد زیاد کتابها و عمق نوشتههایش میتوان فهمید. ابوریحان بیرونی مباحث متعددی را مطرح و نظریات جدیدی را ابداع کرد که کسی قبل از او آنها را بیان نکرده بود. ابوریحان در علوم متعدد، از جمله نجوم، جغرافیا، پیدایش عالم، شیمی و کانیشناسی و علوم پزشکی و دارویی نظریههای جدیدی را پایهگذاری کرد.