قالی ایرانی بازار هدف خود را در فضای دیجیتال پیدا نکرده است
عضو کمیسیون فرش اتاق بازرگانی تبریز با بیان اینکه بازارهای اروپایی و کشورهای جنوب شرق آسیا نیز ظرفیت قابل‌توجهی برای عرضه فرش ایرانی دارند، گفت: رقیب ما فقط کشورهای دیگر نیستند؛ بلکه هر کسب‌وکاری که بتواند مشتری را بهتر و سریع‌تر در فضای دیجیتال پیدا کند، رقیب محسوب می‌شود.
دنیای اقتصاد-تبریز: دومین جلسه بررسی موانع توسعه اقتصاد دیجیتال دستبافته ها با محوریت «بازاریابی بین‌المللی و تجارت الکترونیکی؛ از فرش ایرانی تا مشتری جهانی و تغییر پارادایم جهانی» در اتاق بازرگانی تبریز برگزار شد و فعالان این حوزه بر ضرورت ورود جدی‌تر به بازاریابی دیجیتال، آموزش فعالان و رفع موانع صادراتی تأکید کردند.
یعقوب فرشکاران، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف تبریز، در این جلسه با بیان اینکه هدف از برگزاری این نشست، آموزش، رفع موانع و تبیین مشکلات فعالان حوزه فرش در زمینه فروش دیجیتال و تجارت الکترونیکی است، اظهار کرد: متأسفانه به دلیل آشنا نبودن با زیرساخت‌های روز دنیا، نمی‌توانیم فرش خود را به شکل مطلوب در بازارهای جهانی به فروش برسانیم و برگزاری حراجی برای فروش فرش، جای تأسف دارد.
وی افزود: اتحادیه درصدد همکاری با صداوسیما و مرکز ملی فرش ایران برای افزایش صادرات و فروش جهانی فرش است و امیدواریم نتایج اقداماتی که طی هشت ماه گذشته انجام شده، در آینده مشاهده شود.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف تبریز با تأکید بر ضرورت عبور از مباحث صرفاً آکادمیک و حرکت به سمت تجربه‌گرایی، گفت: نمایندگان مجلس شورای اسلامی آذربایجان شرقی باید برای حل مشکلات این حوزه اقدامات جدی‌تری انجام دهند و تشکیل فراکسیون فرش در مجلس می‌تواند در پیگیری مسائل این صنعت مؤثر باشد.
فرشکاران ادامه داد: باید با گفت‌وگو و مطالبه‌گری، صداوسیما و نمایندگان مجلس را برای حمایت از صنعت فرش و رفع مشکلات این حوزه پای کار بیاوریم.
مسعود نیلفروشان، عضو کمیسیون فرش اتاق بازرگانی تبریز و پژوهشگر فرش، نیز با تشریح وضعیت بازار جهانی فرش اظهار کرد: اوج تاریخی صادرات فرش ایران ر دهه ۷۰ حدود دو میلیارد دلار بوده که این رقم در سال ۲۰۱۷ به حدود ۴۰۰ میلیون دلار و در سال ۱۴۰۳ به حدود ۴۱ میلیون و ۷۰۰ هزار دلار رسیده است، این روند نشان‌دهنده کاهش ارتباط ایران با بازارهای جهانی در حوزه صادرات فرش است.
وی افزود: در سال ۱۴۰۳ بیش از ۲۲ میلیون و ۶۰۰ هزار دلار از صادرات فرش ایران به کشورهای ژاپن، چین، امارات و آلمان اختصاص داشته که بیش از نیمی از صادرات را شامل می‌شود و این تمرکز بازار، مسئله‌ای قابل‌توجه است.
عضو کمیسیون فرش اتاق بازرگانی تبریز و پژوهشگر فرش با بیان اینکه بازارهای اروپایی و کشورهای جنوب شرق آسیا نیز ظرفیت قابل‌توجهی برای عرضه فرش ایرانی دارند، گفت: رقیب ما فقط کشورهای دیگر نیستند؛ بلکه هر کسب‌وکاری که بتواند مشتری را بهتر و سریع‌تر در فضای دیجیتال پیدا کند، رقیب محسوب می‌شود. فرش ایرانی مشتری دارد، اما ما نتوانسته‌ایم در بازار دیجیتال مشتری و بازار هدف خود را به‌درستی پیدا کنیم.
نیلفروشان محصول، هنر، داستان، اصالت و اعتماد را از معیارهای مهم در اقتصاد دیجیتال فرش دانست و گفت: ویدئو یکی از ابزارهای مهم ایجاد اعتماد در فضای مجازی است و نمایش انعطاف، درخشش و رنگ واقعی فرش و همچنین کیفیت تولید محتوا اهمیت زیادی دارد. حتی محتوای ویدئویی ارائه‌‌شده در شبکه‌های اجتماعی باید متناسب با بازار هدف و به زبان مناسب، از جمله انگلیسی، تولید شود.
وی تأکید کرد: در بازاریابی دیجیتال زمان را از دست داده‌ایم و باید با همکاری اتحادیه‌های فرش، اقدامات جدی‌تری در این زمینه انجام دهیم.
امید بنام، طراح و پژوهشگر حوزه قالی نیز با اشاره به مشکلات موجود در حوزه تولید فرش دستباف، اظهار کرد: در سه بخش بیمه، زیرساخت و توزیع ارزش افزوده با مشکلات جدی مواجه هستیم.
وی افزود: نبود پوشش بیمه‌ای مناسب، ریسک بلند مدت اشتغال را افزایش داده و نوسازی نشدن زیرساخت‌های کارگاهی و توزیع نامتناسب سود میان تولیدکننده، دلال و واسطه نیز از دیگر مشکلات این حوزه است.
این طراح و پژوهشگر حوزه قالی تحریم‌های مالی و تجاری و برخی موانع داخلی از جمله موضوع رفع تعهد ارزی را از عوامل مؤثر بر کاهش صادرات فرش دستباف عنوان کرد و گفت: تغییرات بنیادین در سلیقه مصرف‌کنندگان نیز بر بازار فرش اثر گذاشته است.
بنام با اشاره به رقابت کشورهایی همچون هند، ترکیه و نپال در بازار فرش دستباف، گفت: ایران باید با استفاده از سرمایه فرهنگی و کیفیت فرش خود و همچنین به روزرسانی طرح و رنگ‌بندی قالی‌ها، حضور خود را در بازارهای جهانی تقویت کند.
وی همچنین با اشاره به سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی، اظهار کرد: سهم اقتصاد دیجیتال در ایران حدود ۷ درصد است، در حالی که این رقم در جهان به حدود ۱۵ تا ۱۶ درصد می‌رسد و بخش عمده فعالیت‌های اقتصاد دیجیتال کشور نیز در تهران متمرکز است.
این طراح و پژوهشگر حوزه قالی با اشاره به اعلام آمادگی مرکز ملی فرش ایران برای اجرای برنامه‌های پایلوت در آذربایجان شرقی و تبریز، بر ضرورت اختصاص منابع مشخص از ۲۶ میلیارد تومان بودجه این مرکز برای آموزش و توسعه اقتصاد دیجیتال در حوزه فرش تأکید کرد.
سعید احباب، عضو اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف تبریز نیز با تأکید بر اهمیت تبلیغات در افزایش صادرات و توسعه بازار، گفت: به‌جای اینکه صرفاً به‌دنبال بازاریابی باشیم، باید بازارسازی کنیم.
ناصر سطوتی، عضو اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف تبریز، نیز بر آموزش و آگاه‌سازی فعالان این حوزه درباره دیجیتال مارکتینگ تأکید کرد و گفت: با توجه به شرایط موجود، امکان رقابت مستقیم با کشورهایی مانند هند و نپال دشوار است، اما می‌توانیم در حوزه دیجیتال مارکتینگ اقدامات مؤثری انجام دهیم.
طیب‌نژاد، عضو هیئت‌مدیره اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف تبریز، نیز بر آماده‌سازی زیرساخت‌های کشور برای افزایش صادرات فرش تأکید کرد و گفت: باید برای دوران پس از جنگ و توسعه صادرات آماده باشیم.
وی همچنین بر ضرورت ارزش‌گذاری و توجه بیشتر به طراحان فرش تأکید کرد و افزود: باید طراحان نمونه برای طراحی و تولید فرش‌های دستباف تربیت و آموزش داده شوند.
همچنین ملکی، مدیر مرکز رشد دانشگاه هنر اسلامی تبریز با اشاره به ظرفیت دانشگاه در حوزه آموزش و توسعه دیجیتال مارکتینگ، اظهار کرد: در دانشگاه به دنبال سوق دادن فعالان این حوزه به سمت آموزش و پیشرفت هستیم.
وی با بیان اینکه ایران در جهان به عنوان خالق فرش شناخته می‌شود، گفت: نباید این جایگاه را از دست بدهیم. فرش ایرانی پیش از آنکه صرفاً یک محصول باشد، بخشی از هویت و فرهنگ ایران است. برای صادرات فرش راه‌های مختلفی وجود دارد، اما هدف ما این است که فرش ایرانی با برند و هویت ایرانی در بازارهای جهانی عرضه شود.
مدیر مرکز رشد دانشگاه هنر اسلامی تبریز با تأکید بر اهمیت تولید محتوای حرفه‌ای، گفت: با هزینه‌کرد مناسب در تولید محتوا می‌توان به افزایش فروش و صادرات کمک کرد.
ملکی همچنین بر ضرورت سرمایه‌گذاری اتحادیه‌ها و انجمن‌های حوزه فرش در دیجیتال مارکتینگ تأکید کرد و گفت: استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی برای شناسایی بازارهای هدف و پیدا کردن بازارهای جدید فروش نیز باید مورد توجه فعالان این حوزه قرار گیرد.
