هربرت مارکوزه

وحید ریحانی -در تاریخ اندیشه معاصر، سه متفکر برجسته بیش از دیگران بر پیوند میان «هنر» و «جامعه مدرن» تاکید ورزیده‌اند که اگرچه هر یک مسیری متفاوت پیمودند، اما منظومه‌ای اثرگذار را شکل دادند. هربرت مارکوزه با نقد جامعه صنعتی و سرکوبگر، و برتولت برشت با ابداع تئاتر روایی و فاصله‌گذاری، تلاش کردند هنر را به ابزاری برای تغییر آگاهی بدل کنند. اما ضلع سوم این مثلث، والتر بنیامین، راهی متفاوت و شاید عمیق‌تر برگزید؛ راهی که از میان ویرانه‌ها می‌گذشت. در حالی که برشت به دنبال کنش سیاسی مستقیم بود،…

سال‌ها پیش با محمدرضا جلالی مترجم کتاب ««روان‌شناسی سیاسی» آشنا شدم، هم‌درس نبودیم، به قول زنده‌یاد امیرحسین آریانپور هم‌آموزی بود. به مثابه اینکه چهار چشم بیشتر از دو چشم می‌بیند در دوران دانشجویی با هم بودیم و بعدها در دفاع پایان‌نامه‌ نیز کنار هم بودیم. پیش‌بینی‌ام درست بود که روانشناسی را به آسانی رها نخواهد کرد. بسیاری درس می‌خوانند، مدرک را می‌گیرند و بعد به‌طور روزمره به تدریس یا کارهای دیگر می‌پردازند، اما محمدرضا جلالی، پایان‌نامه‌اش نشان از آغاز دیگری داشت به‌طوری که در انجمن…