عباس عبدالخانی*
دکتر مسعود پزشکیان رئیسجمهور در گفتوگوی اخیر خود با صداوسیما در پاسخ به این پرسش که «آخرین کتابی که خواندهاید چیست؟» از کتاب «فراجامعه» اثر پیتر تورچین نام برد؛ کتابی که عنوان فرعی آن «چگونه دههزار سال جنگیدن، انسانها را وادار کرد که عالیترین نوع همکاری را در کره زمین پیاده کنند» است. شاید بتوان از این پاسخ کوتاه بهسادگی عبور کرد، اما خود کتاب ما را با یکی از بنیادیترین پرسشهای تاریخ بشر مواجه میکند: چگونه انسانها که زمانی در گروههای کوچک و محدود زندگی میکردند، توانستند در…