عادی سازی روابط اسرائیل و عربستان

اقتصادنیوز: ریاض با وجود تمایل به دریافت امتیازات امنیتی و فناوری از آمریکا، از رویارویی مستقیم با ایران و پیامدهای داخلی عادی‌سازی پرهیز می‌کند. این کشور تلاش دارد نشان دهد که نزدیکی به اسرائیل نه خیانت، بلکه ابزاری برای پیشبرد آرمان فلسطین است و در عین حال مشروعیت منطقه‌ای ولیعهد را تقویت می‌کند.

اقتصادنیوز: موضع عربستان نسبت به عادی‌سازی در طول سال‌ها، در واکنش به تحولات سیاسی و امنیتی منطقه‌ای، دچار تحول شده است. با این‌ حال، برای پیشبرد علنی روابط با اسرائیل، رهبران سعودی همچنان بر ضرورت تحقق پیشرفت در راستای تشکیل دولت فلسطینی تأکید دارند.

اقتصادنیوز: پیش از جنگ، شرایط منطقه‌ای به عربستان انعطاف‌پذیری دیپلماتیک بیشتری داده بود؛ این امر ناشی از موفقیت توافق‌نامه‌های ابراهیم، آرامش نسبی در سرزمین‌های فلسطینی، و ابتکارات ایالات متحده برای ایجاد چارچوب امنیتی و سیاسی منطقه‌ای بود که مزایای قابل‌توجهی برای ریاض به همراه داشت.

اقتصادنیوز: ترامپ اکنون چهره واقعی نتانیاهو را بی‌پرده دیده است. او همچنین موضع دیرینه عربستان سعودی را درباره ضرورت حل‌وفصل مسئله فلسطین برای صلح پایدار منطقه‌ای بهتر درک کرده است. به همین دلیل، بعید است رئیس‌جمهور آمریکا نتانیاهو را دیگر یک دارایی راهبردی تلقی کند.

اقتصادنیوز: بسیاری از رسانه های عرب زبان در آستانه سفر ترامپ به عربستان، امارات و قطر، این سفر را تاریخی خوانده و تلاش کردند چهره ای منحصر به فرد از رئیس جمهوری آمریکا ترسیم کنند.

اقتصادنیوز: عربستان سعودی همراه با دیگر کشورهای عربی حملات اسرائیل به غیرنظامیان فلسطینی را محکوم کرده و پیشنهاد ترامپ برای تخلیه فلسطینیان از غزه را رد کرده است. اگرچه ترامپ در آغاز دور دوم ریاست‌جمهوری خود گفته بود عربستان «به‌زودی» به توافقنامه‌ها خواهد پیوست، اما اکنون با آگاهی از مواضع عربستان، در سخنرانی مارس ۲۰۲۵ در کنگره، بدون ذکر نام عربستان از گسترش توافقنامه‌های ابراهیم سخن گفت.

اقتصادنیوز: ترامپ سفر ماه مه ۲۰۱۷ خود به عربستان را موفقیتی بزرگ توصیف کرده ؛ نه فقط به دلیل استقبال مثبت سران عرب از سخنرانی‌اش در ریاض، بلکه به خاطر نزدیکی بیشتر روابط آمریکا و عربستان، از جمله سفرهای بعدی محمد بن سلمان و دیگر مقامات سعودی به واشنگتن.

اقتصادنیوز: برخی ناظران براین باورند که رویکرد اخیر عربستان سعودی مبنی بر اینکه ریاض قصد دارد طی چهار سال آینده ۶۰۰ میلیارد دلار در ایالات متحده سرمایه‌گذاری کند، می‌تواند به عنوان رشوه‌ای زودهنگام به ترامپ در ازای کاهش فشار در مورد توافق عادی‌سازی عربستان و اسرائیل و سایر مسائل ژئوپلیتیکی نیز تلقی شود.

اقتصادنیوز: برخی حدس می‌زنند که اسرائیلی‌ها به دنبال بهانه برای به تاخیر انداختن فاز دوم آتش بس هستند، اما ممکن است توافقی از نظر مقیاس و تأثیر گذاری به شکلی برجسته در راه باشد. با توجه به پیشنهاد ترامپ مبنی بر انتقال بیشتر جمعیت ۲.۲ میلیون نفری غزه به کشورهای همسایه، متحدان آمریکا در منطقه در حال آزمایش طرح فوق هستند.

اقتصادنیوز: به باور ناظران دیدار روز ‎سه‌شنبه نتانیاهو ترامپ می‌تواند عصر عدم قطعیت‌ها را کلید زده و بستر را برای اجرایی کردن طرح خاورمیانه بزرگ رئیس جمهوری آمریکا هموار سازد.

ناجی محمد، یکی از فعالان تحریم جهانی انرژی برای فلسطین، گفت: به عنوان یکی از طرفین پرونده نسل کشی دیوان بین‌المللی دادگستری علیه اسرائیل، ترکیه همچنین دارای دلایل قانونی برای استفاده از موقعیت خود در پایانه خط لوله «بی‌تی سی» برای جلوگیری از صادرات به اسرائیل است.

اقتصادنیوز: پایان جنگ اسرائیل و حماس و تلاش برای راه‌حل دو کشوری بار دیگر به عنوان یک گزاره‌ای که مورد اجماع در منطقه قرار دارد مطرح شده است.

اقتصادنیوز: به ادعای نئومحافظه کاران، برای افزایش فشار بر ایران، واشنگتن نه تنها باید کمپین «فشار حداکثری» ترامپ را بازگرداند، بلکه باید بریتانیا، فرانسه و آلمان را برای «بازگرداندن تحریم‌ها» علیه تهران در سازمان ملل تحت فشار قرار دهد.

اقتصادنیوز: ریسپانسیبل استیت کرفت با انتشار یادداشتی مدعی شد: یکی از نومحافظه‌کار پیشرو در نیم قرن گذشته مجموعه‌ای از توصیه‌های جامع را در مورد سیاست خاورمیانه برای دولت جدید ترامپ منتشر کرده است که تقریباً همه آن‌ها ایده‌هایی هستند که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل و حزب لیکود با خوشحالی از آن استقبال کردند.

اقتصادنیوز: به ادعای ریسپانسیبل استیت کرفت، فارغ از جایگاه ایران به عنوان دشمن شماره یک در گزارش، برای قطر نیز خط و نشان‌هایی کشیده شده؛ بازیگری که نقشی اساسی در میانجیگری بین اسرائیل و حماس و آتش بس میان طرفین ایفا کرده است.

اقتصادنیوز: پیشگویی آینده خاورمیانه همیشه خطرناک بوده و انجام این کار زمانی که رفتار دمدمی مزاجانه ترامپ را در نظر بگیریم سخت‌تر می‌شود.

اقتصادنیوز: توافق آتش‌بسی که میان اسرائیل و حماس اجرایی شد، بر محوریت فلسطینی‌ها و امنیت و ثبات منطقه تاکید می‌کند.

اقتصادنیوز: نشریه فارن افرز با انتشار یادداشتی مدعی شد: تلاش‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده برای تثبیت میراث خود در خاورمیانه، حتی قبل از بازپس گیری کاخ سفید، جریان داشت.

اقتصادنیوز: به ادعای وال استریت ژورنال، همه تحلیلگران در باب این که دستاوردهای نظامی اسرائیل این بازیگر و منطقه را امن‌تر می‌کند، موافق نیستند. به باورشان معادلات کنونی می‌تواند در میان مدت برای تل‌آویو پرهزینه باشد.

اقتصادنیوز: به ادعای وال استریت ژورنال، اسرائیل و عربستان پیش از حملات هفت اکتبر حماس در آستانه عادی سازی روابط قرار داشتند، اما تحولات یکساله بالاخص جنگ در غزه موجب شده تا ریاض در باب پیوستن به توافق ابراهیم درگیر تردیدهایی جدی شود.

اقتصادنیوز: موسسه مطالعاتیispionlineبا انتشار یادداشتی مدعی شد، نشست ۴ سپتامبر رهبران مصر و ترکیه در آنکارا نقطه اوج تلاش سه ساله برای عادی سازی روابط بین دو بازیگر بود.

اقتصادنیوز: به ادعای گروهی از ناظران، زمان‌بندی ارائه چنین ابتکاری ممکن است پاسخی به توافق‌نامه ابراهیم و عادی‌سازی روابط بین اسرائیل و کشورهای عربی باشد. ایران با تکیه بر چنین ابتکار عملی ممکن است به دنبال ایجاد یک پلتفرم جایگزین برای خنثی کردن توافق عادی سازی روابط اسرائیل و اعراب باشد.

اقتصادنیوز: نشریه کاسپین پست مدعی شد، توافقات جهت عادی سازی روابط میان اسرائیل و چندین کشور عربی نمایانگر پتانسیل پادشاهی‌ها برای برقراری رابطه دیپلماتیک با تل‌آویو است، در چنین شرایطی تهران این توان را دارد تا با بازتعریف استراتژی منطقه‌ای‌اش، تلاش‌های اسرائیل را در این مسیر خنثی کند. هرچند نمی‌توان انکار کرد که اجرایی کردن چنین ایده‌ای بسیار پیچیده است و با چالش‌های زیادی روبرو است.

به نظر می رسد نامزدی دونالد ترامپ بیشتر از سایر نقاط جهان برای نخبگان حاکم مستقر در بازیگرانی چون اسرائیل و عربستان سعودی و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فار با اهمیت باشد.

اقتصادنیوز: عادی سازی روابط عربستان و اسرائیل ریشه در نیم‌قرن پیش دارد و آمریکا همواره با ارائه امتیازاتی به عربستان سعودی برای آشتی دادن ریاض و تل آویو تلاش می‌کند.

اقتصادنیوز: در میانه تنش های حاکم بر خاورمیانه، دولت بایدن تلاش دارد تا از آب گل آلود ماهی گرفته و با ارائه امتیازهایی، ریاض را برای عادی سازی روابطش با تل آویو متقاعد کند.

ايسنا: کاخ سفید اعلام کرد عربستان و رژیم صهیونیستی درباره ادامه مذاکرات درباره عادی‌سازی روابط چراغ سبز نشان دادند.

ایرنا: مقام‌های دولت جو بایدن هفته گذشته به عربستان سفر کردند تا مساله عادی سازی روابط بین ریاض و تل آویو را پیگیری کنند.

مهر: عربستان با آمریکا توافق کرده تا در قالب عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی غنی‌سازی اورانیوم را آغاز کند و آژانس انرژی اتمی هم نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای این کشور را افزایش دهد.

ایرنا: سخنگوی حماس در واکنش به اظهارات نتانیاهو در سازمان ملل گفت: اشاره او به اثرات مثبت عادی سازی بر اسرائیل موید آن است که این مسیر تنها منافع اشغالگران را تامین می‌کند و تهدیدی واقعی برای مساله فلسطین است.