شماره روزنامه ۶۰۳۴
|

آرشیو اخبار : تاریخ و اقتصاد

  • احسان خلج*
    زمین در جامعه ایرانی همواره اهمیت بسیاری داشته است چراکه کشاورزی بخش عمده فعالیت و تولیدات ایرانیان را تا پیش از ورود صنایع جدید و به‌ویژه کشف نفت به خود اختصاص می‌داد. به این ترتیب اکثریت نیروی کار کشور در این بخش متمرکز بود. مالکیت زمین اما به تمامی در اختیار کشاورزان قرار نداشت و تنها بخش محدودی از آن را خرده مالکان در اختیار داشتند.
  • می‌دانیم که هم میرزاابوالقاسم قائم‌مقام دوم و هم امیرکبیر هر دو کشته شدند. اولی به‌دست محمد شاه و دومی به‌دست ناصرالدین شاه. توضیحی که درباره قتل این دو نفر نوشته‌اند و تحلیل آنچه در تاریخ آمده است، مهم است. این تاریخ‌های ما، مخصوصا در آن دوره، تاریخ‌هایی هستند که برای عرضه به شاه نوشته شده‌اند. صدرالتواریخی که زیرنظر اعتمادالسلطنه نوشته شده است، چند نفری نوشته‌اند که پدر فروغی هم گویا جزو آنها بوده است.
  • گردآوری و ترجمه: مراد سلیمی
    «ژان‌ژاک روسو» فیلسوف و نویسنده بزرگ فرانسوی در ۲۸ ژوئن ۱۷۱۲ در شهر «ژنو» سوئیس متولد شد و در شب دوم جولای ۱۷۸۷ در قصر «آرمی نوویل» در حوالی پاریس در گذشت. «ژان‌ژاک» اندکی پس از تولد مادر خود را از دست داد و اقوامش از او پرستاری کردند.
  • 17 تیرماه سال 1316 (1937میلادی) پیمان عدم تجاوز به امضای وزرای خارجه ایران، ترکیه، عراق و افغانستان رسید. این پیمان که به «پیمان سعدآباد» مشهور شد، وحدت‌نظر چهار کشور را در سیاست عمومی و حمایت متقابل در صورت بروز خطر نسبت به یکی از دولت‌های عضو، پیش‌بینی و دول چهارگانه را متعهد می‌کرد که ضمن محترم شمردن حدود مرزی مشترک، سیاست عدم مداخله مطلق در امور داخلی یکدیگر را دنبال کنند. آنها همچنین توافق کردند که در کلیه اختلافات بین‌المللی که به منافع آنها مربوط است با هم مشورت کرده و عملیات تجاوزکارانه علیه یکدیگر نداشته باشند. رضاشاه طی نطق خود به مناسبت افتتاح مجلس دوره یازدهم، ضمن بی‌سابقه خواندن این پیمان در مشرق زمین، آن را مدد بزرگی به بقای صلح در جهان دانست.
  • 8 جولای 1886م روزنامه «نیویورک تریبیون» سیستم حروفچینی خود را از حروف سربی دستچین به لاینوتایپ تبدیل کرد.
  • کینگ سی. ژیلت یا کینگ کمپ ژیلت ۹جولای ۱۹۳۲ در سن 77 سالگی درگذشت. او کارآفرین آمریکایی بود که برای اختراع ریش‌تراش و تاسیس شرکت ژیلت مشهور است. ژیلت، فروشنده‌ای دوره‌گرد و مردی خیالباف بود. او در سال 1895 به فکر اختراع تیغ یک بار مصرف افتاد. کارگاهی کوچک راه انداخت و مشغول ساخت ریش‌تراش‌های یک بار مصرف شد ژیلت ۶ سال تلاش کرد که ایده خود را به سرمایه‌گذاران بقبولاند. در سال ۱۹۰۱ ویلیام نیکرسون، مهندس مکانیک، از ایده او استقبال کرد و به طراحی ریش‌تراش موردنظر نظر ژیلت پرداخت.
  • ایرانیان از قدیم دارای دکان‌های غذایی بوده‌اند. لفظ دکان که گویا به فارسی قبل از اسلام باز می‌گردد، از وجود این اماکن در ایران باستان حکایت دارد. این کلمه در اشعار اولین شعرای بزرگ فارسی زبان که پرورش یافته پهنه خراسان بودند، به کار رفته است. باید در نظر داشت خراسان اولین جایی بود که فارسی دری در آن شکل گرفت و بسیاری از عناصر زبان پهلوی را در خود حفظ کرد. شاعرانی نظیر اسدی طوسی و رودکی و فردوسی این واژه را به معنای مکانی برای بیع وشری (خرید و فروش) به کار برده‌اند. تغییرات در حوزه اجتماعی و تمدنی ایران به کندی رخ می‌داد؛ مگر آنجا که با ایدئولوژی و مذهب حاکم در تضاد بود. برای نمونه، بسیاری از آداب و رسوم باستان مانند جشن نوروز در دوره اسلامی نیز تداوم یافت و حتی میان اعراب هم نفوذ کرد؛ چراکه اسلام با آن…
  • داستان خرید کارخانه برق حاج امین‌الضرب به این صورت بر سر زبان‌ها بود که حاجی امین‌الضرب که اصفهانی زیرک و تاجر سرمایه‌داری بود و جز ملتزمین رکاب با مظفرالدین‌شاه به روسیه رفت.