علامت بهبود در تراز تجاری

آمارهای گمرک از تجارت خارجی کشور در نیمه اول سال ۲۰۱۵ میلادی، از کاهش کسری تجاری ایران حکایت دارد. بر این اساس، در ۶ ماه نخست سال جاری میلادی، تراز تجاری کشور(بدون احتساب نفت خام و میعانات گازی) کسری ۵ میلیارد و ۹۴۵ میلیون دلاری را تجربه کرده که این رقم در مدت مشابه سال گذشته به میزان ۱۱ میلیارد و ۹۲۹ میلیون دلار رقم خورده بود. از سوی دیگر، صادرات کشور با وجود اینکه از نظر وزنی افت حدود ۱۰ درصدی را تجربه کرده اما به لحاظ ارزشی ۵ درصد رشد داشته و به میزان ۱۷میلیارد و ۵۹۲ میلیون دلار رقم خورده است؛ واردات کشور نیز طی این دوره به لحاظ وزنی افت حدود ۵/ ۶ درصدی و به لحاظ ارزشی افت ۱۸ درصدی را به خود دیده و معادل ۲۳ میلیارد و ۵۳۷ میلیون دلار ثبت شده است.

براساس آمارهای اعلام شده، ایران در نیمه نخست سال ۲۰۱۵ میلادی با ۱۶۱ کشور مبادلات تجاری انجام داده که از این تعداد کشور، تراز تجاری ایران با ۸۳ کشور مثبت و با ۷۸ کشور دیگر به نفع طرف مقابل بوده است. مبادلات تجاری ایران با عراق با اختصاص ۷۲/ ۴۶ درصد از سهم تراز مثبت تجاری، بیشترین سود را برای کشور به همراه داشته و امارات متحده عربی نیز با اختصاص ۴/ ۲۲ درصد از سهم تراز منفی تجاری، بیشترین سود را از تجارت با ایران به دست آورده است. براین اساس، طی دوره مورد بررسی پنج کشور عراق، افغانستان، ترکمنستان، پاکستان و مصر بیشترین سود را برای ایران به همراه داشتند. تراز تجاری ایران و عراق در مدت زمان مورد بررسی، حدود ۳ میلیارد دلار به نفع ایران بوده است. ایران با افغانستان نیز طی این دوره تراز تجاری یک میلیارد و ۱۹۵ میلیون دلاری را ثبت کرده‌ که این تراز سهمی ۰۷/ ۱۸ درصدی از تراز مثبت بازرگانی کشور را داشته است. مبادلات تجاری با ترکمنستان نیز با اختصاص ۳۵/ ۶ درصد از سهم تراز مثبت بازرگانی، سود ۴۲۰ میلیون دلاری را برای ایران ایجاد کرده است. پس از آن پاکستان چهارمین کشوری است که در تجارت سود ۳۳۲ میلیون دلاری را برای ایران به همراه داشته است. همچنین ایران در تجارت با مصر نیز به میزان ۲۷۹ میلیون دلار سود برای خود ثبت کرده است. از سوی دیگر، طی این دوره کشورهای طرف معامله با ایران که بیشترین سود را از تجارت با ایران کسب کرده‌اند عبارتند از امارات متحده عربی، جمهوری کره، چین، سوئیس و آلمان. ایران و امارات متحده عربی تراز تجاری ۲ میلیارد و ۸۱۴ میلیون دلاری را به نفع امارات متحده عربی رقم زده‌اند. جمهوری کره نیز در تجارت با ایران سود یک میلیارد و ۹۹۳ میلیون دلاری را کسب کرده است. چین نیز به‌عنوان سومین کشور که تراز تجاری منفی را برای کشور ثبت کرده، سود یک میلیارد و ۹۵۱ میلیون دلاری را از تجارت با ایران برای خود رقم زده است. ایران در تجارت با سوئیس نیز تراز تجاری منفی یک میلیارد و ۳۰۲ میلیون دلاری را تجربه کرد و در تجارت ایران و آلمان، تراز تجاری به میزان ۷۹۴ میلیون دلاری به نفع آلمانی‌ها رقم خورده است.

اقلام و کشورهای عمده صادراتی

همچنین آمار اعلام شده بیانگر آن است که در نیمه نخست سال جاری میلادی، اقلامی که بیشترین ارزش صادراتی را برای ایران به همراه داشته‌اند، « پروپان مایع شده»، «قیرنفت» و «گازهای نفتی و هیدروکربورهای گازی شکل مایع شده» بوده که سهمی معادل ۶۸/ ۱۳ درصد از ارزش کل صادرات را از آن خود کرده‌اند. بر این اساس «پروپان مایع شده»، با اختصاص سهم ۵/ ۵ درصدی از ارزش کل صادرات ایران به خود اولین قلم عمده صادراتی بوده که نسبت به دوره مشابه نیز افت حدود ۵درصدی را در ارزش ثبت کرده است. « قیرنفت» نیز جایگاه دوم اقلام عمده صادراتی را طی این دوره از آن خود کرده و سهمی معادل ۱۵/ ۴ درصد از ارزش کل صادرات را از آن خود کرده است. میزان صادرات کشور از «قیرنفت» در نیمه اول سال ۲۰۱۵ میلادی نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشد ۵/ ۴ درصدی را ثبت کرده است. همچنین طی این دوره «گازهای نفتی و هیدروکربورهای گازی شکل مایع شده» نیز سهمی ۰۳/ ۴ درصدی از ارزش کل صادرات را داشته و نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشدی بالغ بر ۲۸۸ درصدی را تجربه کرد. این کالا طی دوره مورد بررسی سومین قلم عمده صادراتی بوده است. از سوی دیگر، چین با سهم وزنی ۷۶/ ۳۲ درصدی و سهم ارزشی ۷/ ۲۲ درصد، عراق با سهم وزنی۷۶/ ۲۰ درصد و سهم ارزشی ۷۱/ ۱۷ درصد، امارات متحده عربی با سهم وزنی ۸۵/ ۹‌درصد و سهم ارزشی ۳۶/ ۱۴ درصد، هند با سهم وزنی ۳۵/ ۸درصد و سهم ارزشی ۳/ ۸ درصد و افغانستان نیز با سهم وزنی ۴۳/ ۴ درصد و سهم ارزشی ۸۳/ ۶ درصد، پنج مقصد عمده صادراتی کشور طی نیمه نخست سال ۲۰۱۵ میلادی بوده‌اند.

اقلام و کشورهای عمده صادراتی

طی ۶ ماه نخست سال ۲۰۱۵ میلادی، سهمی معادل ۱۶/ ۹درصد از ارزش کل واردات کشور به سه قلم کالای «ذرت دامی»، «وسایل نقلیه موتوری با حجم سیلندر ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ سی سی به‌جز آمبولانس و خودروهای هیبریدی» و «دانه گندم به‌جز گندم دامی» رسیده است. بر این اساس، «ذرت دامی» سهمی ۴۹/ ۳ درصدی از ارزش کل واردات کشور را داشته و به‌عنوان اولین قلم عمده وارداتی کشور در نیمه نخست سال ۲۰۱۵ میلادی ثبت شده است. واردات این کالا طی مدت مورد بررسی نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشد حدود ۱۱۵ درصدی را در ارزش واردات داشته است. «وسایل نقلیه موتوری با حجم سیلندر ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ سی‌سی به‌جز آمبولانس و خودروهای هیبریدی» نیز دومین قلم عمده وارداتی طی این دوره بوده که با اختصاص سهم ۰۳/ ۳ درصدی از ارزش کل واردات کشور به خود، رشد ارزشی۵۲ درصدی را رقم زده است. سومین قلم عمده وارداتی نیز «دانه گندم به‌جز گندم دامی» بوده که سهمی ۶۴/ ۲ درصدی از ارزش کل واردات را داشته و نسبت به دوره مشابه سال گذشته افت ارزشی ۱۸ درصدی را تجربه کرده است. همچنین طی این دوره چین با سهم وزنی ۲۹/ ۱۳ درصد و سهم ارزشی ۲۶/ ۲۵ درصد، امارات متحده عربی با سهم وزنی ۱۹/ ۲۰ درصد و سهم ارزشی ۶۹/ ۲۲ درصد، جمهوری کره با سهم وزنی ۹۳/ ۴ درصد و سهم ارزشی ۲۴/ ۹ درصد، ترکیه با سهم وزنی ۴۴/ ۸ درصد و سهم ارزشی ۵۱/ ۷ درصد و هند با سهم وزنی ۲۱/ ۸ درصد و سهم ارزشی ۳۳/ ۶ درصد، پنج کشور عمده صادراتی به ایران بوده‌اند. همچنین طی این دوره، متوسط قیمت هر تن کالای صادراتی معادل ۴۶۰ دلار ثبت شده که با افزایش ۷/ ۱۶ درصدی نسبت به دوره مشابه سال گذشته همراه بوده؛ متوسط قیمت هر تن کالای وارداتی نیز معادل یک هزار و ۲۱۲ دلار رقم خورده و نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۱/ ۱۲ درصد افت داشته است.