الزامات رشد پایدار حرفه حسابرسی

ناصر محامی حسابدار رسمی بخش اول یکی از مشکلات و محدودیت‌هایی که با آن مواجهیم این است که ما مسائل حرفه‌، برداشت‌های خودمان از حرفه، انتظاراتمان از نظام و دولت و خیلی چیزهای دیگر را با زبان معمول حسابرسی و با فرمی که خودمان به آن عادت کرده‌ایم بیان می‌کنیم، این رویکرد تعاملی، حداقل تا الان، مانع از برقراری دیالوگ و گفتمانی روان، روشن و جامع شده است. از این رو سعی می‌کنم حرفه و جامعه حسابداران رسمی را نه از درون، بلکه از بیرون حرفه و از منظر اقتصاد سیاسی و جامعه شناسی تصویر کرده و نشان دهم که سیمای حرفه و جامعه و جای او از این پلت‌فرم چگونه است؟ به‌طور مختصر همه می‌دانیم که هدف از حسابرسی، اعتبار‌دهی به‌صورت‌های مالی و شفاف‌سازی آنها است. حسابرسی با شفاف‌سازی و اعتباردهی به‌صورت‌های مالی ریسک اتکا به اطلاعات مالی را کاهش می‌دهد؛ یعنی در بلند مدت در سطح کلان اقتصادی کارکرد اقتصادی و اجتماعی حسابرسی چیزی به غیر از کاهش ریسک سیستماتیک در اقتصاد، افزایش امنیت سرمایه‌گذاری، تسهیل فرآیند تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و راحتی خیال بیشتر ذی‌نفعان اطلاعات مالی از هر طبقه‌ای نیست و به همین دلیل، حسابرسی به‌عنوان فعالیتی اقتصادی، بخشی از زنجیره فعالیت‌های تامین کننده رفاه اجتماعی بوده که به‌طور موثری موجب افزایش کارآیی اقتصادی و بهبود و ارتقای معیارهای اخلاق عمومی کسب و کار می‌شود. از این رو حرفه حسابرسی مستقل، بخشی از پروژه عدالت اجتماعی و بهبود رفاه اقتصادی است. از سوی دیگر کارکرد حسابرسی از دیدگاه اقتصاد سیاسی، نشان دهنده نقش کلیدی حسابرسی در نظارت انتقادی بر فعالیت‌های اقتصادی نهادها، شرکت‌ها و واحدهای اقتصادی عمومی، خصوصی و دولتی از جایگاه شخص ثالث مستقل است. به‌خوبی می‌دانیم، نظارت نهادینه شده و سیستماتیک وجامع بر فعالیت‌های اقتصادی یکی از اصلی‌ترین اهداف و دغدغه‌های جوامع مدنی و مردم سالار از هر نوع آن است. حسابرسی به شکل مداوم و منظم و مرتب آن بدون تردید یکی از ابزارهای مهم نظارتی جوامع مدنی و مردم سالار است، لذا حسابرسی بخشی از پروژه جامعه مدنی و دموکراسی است.