طی چند دهه اخیر ورزش در کشورهای مختلف بهویژه کشورهایی که به شیوهای علمی و هدفمند با این حوزه برخورد کردهاند به عاملی برای بهبود شرایط اقتصادی، ایجاد فرصتهای شغلی و ارتقای سلامت جامعه تبدیل شده است. در حقیقت امروزه در این کشورها، ورزش بخش مهمی از اقتصاد ملی است و از لحاظ هزینه، تاثیر در فعالیتهای اقتصادی (برمبنای ارزش افزوده ناخالص) و اشتغال، مهم و اثرگذار بوده است. آن دسته از افراد که شخصا به ورزش اشتغال دارند سودمندی این فعالیتها را در سلامت و اقتصاد خانواده کاملا مشاهده کردهاند. بازیهای المپیک و پارالمپیک سال ۲۰۱۲ تاثیرات بزرگ و مثبت این رویداد ورزشی را در بسیاری از زمینههای ملی نشان داده است.
طی چند دهه اخیر ورزش در کشورهای مختلف بهویژه کشورهایی که به شیوهای علمی و هدفمند با این حوزه برخورد کردهاند به عاملی برای بهبود شرایط اقتصادی، ایجاد فرصتهای شغلی و ارتقای سلامت جامعه تبدیل شده است. در حقیقت امروزه در این کشورها، ورزش بخش مهمی از اقتصاد ملی است و از لحاظ هزینه، تاثیر در فعالیتهای اقتصادی (برمبنای ارزش افزوده ناخالص) و اشتغال، مهم و اثرگذار بوده است. آن دسته از افراد که شخصا به ورزش اشتغال دارند سودمندی این فعالیتها را در سلامت و اقتصاد خانواده کاملا مشاهده کردهاند. بازیهای المپیک و پارالمپیک سال 2012 تاثیرات بزرگ و مثبت این رویداد ورزشی را در بسیاری از زمینههای ملی نشان داده است.
با این حال در گذشته تحقیقات زیادی در خصوص ارزیابی منافع اقتصادی ورزش صورت نگرفته است. در مطلب حاضر نخستین ارزیابی فراگیر تاثیرات اقتصادی (بهلحاظ دنیای واقعی اقتصاد) و ارزش اقتصادی (بهلحاظ رفاه) ورزش در انگلستان صورت گرفته است. این ارزیابی نشان میدهد که ورزش منافع بسیار بزرگی در حوزههای مختلف بردارد.
یافتههای اصلی
ورزش سهمی بزرگ در زندگی افراد، اقتصاد کشور و جامعه دارد. موسسه اسپورت انگلند تحقیقی درباره ارزش اقتصادی ورزش در انگلستان انجام داده و به واقعیتهای زیر دست یافته است. در ادامه به نتایج این تحقیق اشاره میکنیم.
• در سال ۲۰۱۰ ورزش و فعالیتهای مرتبط با آن ارزش افزوده ناخالصی معادل ۳/۲۰ میلیارد پوند بهوجود آورده که ۹/۱ درصد رقم کلی این شاخص در انگلستان است. این نقش سبب شده ورزش جزو پانزده صنعت برتر انگلستان قرار گیرد و سهمی بالاتر از بیمه، خدمات مخابراتی، فروش و تعمیر وسایل نقلیه موتوری، خدمات حقوقی و حسابداری داشته باشد.
• ورزش و فعالیتهای مرتبط با آن معادل ۴۴۰ هزار فرصت شغلی تماموقت در انگلستان بهوجود آورده است. این رقم معادل ۳/۲ درصد کل فرصتهای شغلی در این کشور است. پس از رکود اقتصادی و بحران مالی در غرب طی سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹، استفاده از هر حوزه اشتغالزا برای افزایش فرصتهای شغلی ضروری است.
ورزش غیر از موارد بالا فواید گسترده دیگری هم برای فرد و هم جامعه دربردارد:
• فواید ورزش کردن شامل احساس شادمانی برای فرد ورزشکننده، بهبود شرایط سلامت، کاهش میزان جرائم جوانان و کمک به حفظ محیط زیست است. ارزش اقتصادی ورزش از لحاظ سلامت و شرکت در فعالیتهای داوطلبانه به ترتیب ۷/۲ میلیارد پوند در سال و ۲/۱۱ میلیارد پوند در سال است.
فعالیتهای ورزشی
در سال ۲۰۱۲-۲۰۱۱ حدود ۳۶ درصد بزرگسالان (بالای ۱۶ سال) در انگلستان که جمعیتی حدود ۵/۱۵ میلیون نفر را شامل میشود، حداقل یک بار در هفته به مدت حداقل ۳۰ دقیقه با شدت متوسط ورزش کردند. تعداد کسانی که حداقل یک بار در ماه ورزش کردند ۲۱ میلیون نفر بود. در سال ۲۰۱۲ میلادی ۷۵ میلیون حضور در رویدادهای ورزشی در انگلستان صورت گرفت. از این تعداد ۱۱ میلیون نفر در مسابقات ورزشی المپیک و پارالمپیک شرکت کردند. از ۶۴ میلیون حضور باقیمانده، ۴۲ میلیون مورد در رویدادهای ورزشی در مسابقات حرفهای فوتبال بوده است. در سال ۲۰۱۰ هزینههای مرتبط با پخش مسابقات ورزشی در انگلستان حدود ۳/۲ میلیارد پوند بوده است. ۹/۳ میلیارد پوند صرف تجهیزات ورزشی و ۸/۳ میلیارد پوند صرف لباس و کفش ورزشی شد که از این میزان ۷۲ درصد صرف خرید لباس و ۲۸ درصد صرف خرید کفش ورزشی شده است.
تاثیرات اقتصادی
بر مبنای تعریف حسابهای ملی از ورزش و با در نظر گرفتن فعالیتهای فراگیر مرتبط با ورزش نظیر پخش تلویزیونی و ماهوارهای، تخمین زده میشود که در سال ۲۰۱۲ ورزش در مجموع ۳/۲۰ میلیارد پوند ارزش افزوده ناخالص داشته که معادل ۹/۱ درصد کل مبلغ مربوط به این شاخص در اقتصاد انگلستان است. بهعنوان بخشی از تحلیل، مدلسازی اقتصادی دیگری صورت گرفته تا مشخص شود سهم مشارکت در ورزش و سهم مصرف ورزشی در اثرات اقتصادی ورزش به چه میزان بوده است. تخمین زده میشود شرکت در فعالیتهای ورزشی (ورزش کردن و هزینههای مرتبط با آن) ۵۸ درصد ارزش افزوده ناخالص مرتبط با ورزش را به خود اختصاص داده است، درحالیکه سهم فعالیتهای مصرفی ورزشی؛ یعنی دیدن بازیها و خرید تجهیزات ورزشی اعم از لباس و کفش ۴۲ درصد بوده است.
در حوزه اشتغال تخمین زده میشود که ورزش ۴۴۰ هزار فرصت شغلی تمام وقت ایجاد کرده که معادل ۳/۲ درصد کل فرصتهای شغلی در انگلستان است. شرکت در فعالیتهای ورزشی ۶۵ درصد و مصرف در حوزه ورزش ۳۵ درصد فرصتهای شغلی را ایجاد کرده است.
ارزش اقتصادی
تاثیر اقتصادی ورزش از لحاظ ارزش افزوده ناخالص و اشتغال بسیار قابلملاحظه است؛ اما این معیارها تنها بخشی از ارزش اقتصادی ورزش محسوب میشوند. برای آن دسته از افراد که در فعالیتهای ورزشی مشارکت میکنند سلامت و شادمانی فایده بزرگی است و برای آنهایی که به مشاهده مسابقات ورزشی میپردازند فواید روحی و فکری وجود دارد. ورزش برای افراد و کل جامعه فوایدی دارد. هم در حوزه مصرف و هم شرکت در فعالیتهای ورزشی، تاثیراتی که از این بخش نصیب افراد و جامعه میشود قابلملاحظه است. در ادامه به مهمترین فواید اشاره میکنیم. واقعیت این است که فایده ورزش برای افراد به شکل بهتر شدن وضعیت بدنی و ذهنی و در کل جامعه به شکل بهبود سطح سلامت جامعه و کاهش هزینههای درمانی، هم برای افراد و هم برای دولت است. در این زمینه نیز تحقیقاتی صورت گرفته تا میزان صرفهجویی در هزینههای بهداشتی و درمانی و کل ارزش اقتصادی ورزش (معیاری فراگیرتر برای درک ارزش اقتصادی ورزش بر سلامت) صورت گرفته است. تخمین زده میشود که طی سال ۲۰۱۲-۲۰۱۱ ارزش سالانه شرکت در فعالیتهای ورزشی به شکل صرفهجویی در هزینههای بهداشتی و درمانی حدود ۷/۱ میلیارد پوند
بوده است. کل ارزش اقتصادی شرکت در این فعالیتها ۲/۱۱ میلیارد پوند است. بهبود وضعیت آموزش در کسانی که در این نوع فعالیتها مشارکت دارند نیز قابلملاحظه است. شرکت در فعالیتهای ورزشی میتواند انگیزه، روابط اجتماعی، نظم، مدیریت زمان و احساس خودارزشمندی را در فرد افزایش دهد و همه این موارد در رشد بهرهوری موثر هستند. نکته دیگر اینکه صنعت ورزش از طریق انجام فعالیتهای داوطلبانه به سود فرد و جامعه است. در انگلستان فعالیتهای داوطلبانه سازمانهای ورزشی با اهداف خیریه ارزش اقتصادی ۷/۲ میلیارد پوندی داشته است.
منبع: www.sportengland.org