بازارهای خارجی برای ایران کدامند؟

دانشجو: حسین معینی - دکترای سال ۱۳۹۱

استاد راهنما: بهرام رنجبران

اساتید مشاور: کریم آذربایجانی و مجید رشید کابلی

دانشگاه: دانشکده اقتصاد و علوم اداری دانشگاه اصفهان

یکی از مهم‌ترین عوامل در ورود به بازارهای خارجی از نظر مدیران، آگاهی و دانش نسبت به بازار خارجی است که اغلب بنگاه‌ها در آن ضعف دارند. از این رو، تحلیل فرصت بازار خارجی از جمله متداول‌ترین هدف‌ها در پژوهش‌های بازاریابی بین‌المللی محسوب می‌شود. هدف تحلیل یا ارزیابی بازار خارجی، جست‌وجو برای یافتن بازارهای جذاب بین‌المللی است. در پژوهش‌ها تحلیل فرصت بازار خارجی مترادف بخش‌بندی و انتخاب بازار به‌کار رفته است. سوال اصلی پژوهش این است که بازارهای جذاب برای محصولات ایرانی کدامند؟ هدف اصلی این پژوهش طراحی الگویی برای ارزیابی و بخش‌بندی بازار خارجی به‌منظور شناسایی فرصت‌های ایران است که در سه سطح صادرات کل، کدهای تک‌رقمی SITC و محصول خاص پسته انجام شده و امکان مقایسه در این سطوح را فراهم آورده است. نخست، متغیرهای موثر بر صادرات ایران شناسایی شده و سپس بر اساس آنها، بازارهای خارجی بخش‌بندی و رتبه‌بندی شده است. متغیرهای لحاظ ‌شده در این پژوهش بر اساس الگوی جاذبه در اقتصاد بین‌الملل است که پشتوانه نظری پژوهش محسوب می‌شود. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و توسعه‌ای و از نظر روش، از نوع همبستگی است. جامعه آماری، کشورهای عضو سازمان ملل متحد بودند که با توجه به فقدان اطلاعات لازم برای متغیرها در برخی کشورها، در نهایت ۱۵۶ کشور خوشه‌بندی و رتبه‌بندی شده است. داده‌های مورد نیاز پژوهش از پایگاه داده‌های آنکتاد، بانک جهانی، اتاق بازرگانی تهران و لوح فشرده PC-TAS استخراج شده است. جهت آزمون فرضیه‌ها و تحلیل داده‌ها از مدل داده‌های تابلویی، تحلیل خوشه‌ای، تاپسیس و تحلیل عاملی و نرم‌افزارهای Stata، Eviews، Spss و Excel استفاده شده است. بازارهای بخش‌بندی و رتبه‌بندی‌شده از نتایج این پژوهش محسوب می‌شود.