تنوع خدمات بیمه‌ای از نگاه مدیران بیمه دولتی

لیلا اکبرپور

به دنبال طرح اصلاح ساختار صنعت بیمه توسط ریاست‌جمهوری، تقویت نظارت، شفافیت مالی و تنوع خدمات محورهایی بودند که مورد توجه مسوولان ذی‌ربط قرار گرفت، به ویژه تنوع خدمات بیمه‌ای مساله‌ای بود که بیش از محورهای دیگر مورد تاکید واقع و عنوان شد، صنعت بیمه کشورمان سال‌ها است براساس چند رشته شناخته شده بیمه‌ای فعالیت دارند، در حالی که می‌‌توان این وضعیت را ارتقا داد. در خصوص تنوع خدمات بیمه‌ای نظر مدیران عامل بیمه‌های دولتی و کارشناس بیمه را جویا شدیم و نقطه‌نظرات گوناگونی از سوی هر یک از مدیران صنعت بیمه عنوان شد.

آسوده مدیرعامل سابق بیمه ایران آزادسازی نرخ و شرایط و تغییر نظارت تعرفه به نظارت مالی را مهم‌ترین گام در توسعه تنوع خدمات اعلام کرد، سهامیان سرپرست بیمه ایران نیز سنتی بودن خدمات کنونی را تایید کرد و خواستار نیازسنجی در جامعه شد.

امین،‌ مدیرعامل بیمه البرز با رویکردی متفاوت اعلام کرد: شرکت‌های بیمه عرضه‌کننده خدمات هستند و مشکل اصلی در عدم فرهنگ‌سازی صحیح در طرف تقاضا است.

اویار حسین مدیرعامل بیمه دانا نیز گفت: با بومی‌سازی طرح‌های موجود در بازار بین‌المللی می‌توان خدمات متناسب با جامعه را ارائه کرد، اما معصوم ضمیری، مدیرعامل بیمه آسیا در مورد خدمات سنتی بیمه گفت: تاکنون کسی زحمت تهیه فهرست بیمه‌نامه‌هایی که توسط شرکت‌های بیمه کشورمان صادر می‌شود را کشیده است؟

آیا نیازی در جامعه فعلی کشور ما وجود دارد که صنعت بیمه در پاسخگویی به آن ناتوان باشد و بیمه‌نامه‌‌ای برای پوشش ریسک‌های آن نیاز در دست نداشته باشد؟

تغییر نظارت تعرفه به نظارت مالی

سیدمحمد آسوده، کارشناس بیمه تنوع خدمات در این صنعت را نیازمند آزادسازی نرخ و شرایط و تبدیل نظارت تعرفه به نظارت مالی می‌داند.

او گفت: در کشور ما یک‌سری بیمه‌نامه‌های استاندارد و محدود که نرخ و شرایط آن توسط بیمه مرکزی تعیین شده عرضه می‌شود و بیمه‌گران در هماهنگ‌سازی شرایط بیمه‌نامه با نیازهای گوناگون مشتریان خود محدودیت دارند.

آسوده با اشاره به تنوع در ارائه بیمه‌های عمر افزود: وضعیت شغلی، ویژگی‌های فردی، موقعیت جغرافیایی و خطراتی که بیمه‌گذار را تهدید می‌کند فاکتورهایی هستند که باید در صدور بیمه‌نامه عمر مورد توجه بیمه‌گر قرار گیرد و با توجه به آنها بیمه‌نامه متناسب با نیازهای وی صادر شود.

این کارشناس صنعت بیمه یادآور شد: اکنون نرخ آتش‌سوزی یک واحد صنعتی ۳۰ساله با نرخ یک واحد صنعتی ۵ساله یکی است، چرا که هر دو واحد یک محصول را ارائه می‌کنند، این مساله که موقعیت جغرافیایی این دو واحد چیست آیا در بلندی قرار دارد یا به فرض در مسیر سیل، اصلا در تعیین نرخ و شرایط ملاک قرار نمی‌گیرد.

آسوده در خصوص بیمه‌های اتومبیل نیز گفت: اطلاعات مربوط به بیمه‌گذار آنچنان که باید در شرکت‌های بیمه ذخیره نمی‌شود، در حالی که با ایجاد یک بانک اطلاعات از میزان جرایم رانندگی و تصادفات می‌توان شرایط متنوعی را برای دارندگان بیمه‌های اتومبیل در نظر گرفت.

او در خاتمه یک بار دیگر بر تنوع بیمه‌نامه با توجه به سطح درآمد، خطرات، ویژگی‌ها و سطح فرهنگ افراد تاکید کرد و گفت: آزادسازی نرخ و شرایط یک شبه ممکن نیست و با توجه به شرایط رشته‌ها به صورت فازبندی و تدریجی باید صورت گیرد.

خدمات سنتی

جواد سهامیان سرپرست بیمه ایران نیز در خصوص تنوع خدمات بیمه‌ای گفت: بسته بیمه‌ای کشورمان سنتی است و سال‌هاست با محدودیت عرضه می‌شود.او افزود: باید در جامعه نیازسنجی شود چرا که نیاز بیمه‌ای افراد حقیقی، حقوقی در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی نیز متغیر است.

سهامیان با اشاره بر لزوم پژوهش و تحقیق در جامعه گفت: بیمه‌های عمر که با توجه به نیازهای هر فرد فروخته می‌شود باز هم در کشور ما محدود است و تنها چند نوع بیمه عمر عرضه می‌شود در حالی که بازار بیمه عمر آنقدر ظرفیت دارد که صدها نوع بیمه‌نامه زندگی صادر و تمام نیازهای افراد تحت پوشش قرار گیرد.

سرپرست بیمه ایران از ارائه بیمه‌نامه طلاق برای خانم‌های مطلقه خبر داد و گفت: ناراحتی‌های روحی و مسائل اقتصادی خانم‌هایی که به هر دلیل از همسر خود جدا می‌شوند مساله مهمی است که باید مورد توجه مسوولان باشد. سهامیان ادامه داد: چندی است بر روی طرح بیمه‌نامه طلاق تحقیق شده و تا پایان سال این بیمه‌نامه توسط بیمه ایران عرضه خواهد شد.

ناهماهنگی عرضه و تقاضا

محمد ابراهیم امین، مدیرعامل بیمه البرز نیز در این خصوص گفت: شرکت‌های بیمه پاسخگوی نیاز بازار هستند و در تمام دنیا محصولات براساس خواست و نیاز مصرف‌کنندگان طراحی و به بازار عرضه می‌شود.

او پایین بودن سطح فرهنگ بیمه‌ای، اعتقاد به قضا و قدر و دولتی بودن اقتصاد را بزرگترین عوامل در پایین بودن سطح تقاضای بیمه‌ای نسبت به عرضه آن عنوان کرد و خاطرنشان ساخت: در حالی که مردم حاضر نیستند برای خرید بیمه‌نامه پول بدهند و پوشش‌های بیمه‌ای در سبد خانوار قرار ندارد، بیمه‌گر ناگزیر به ارائه خدمات محدود است.

امین یادآور شد: شرکت‌های بیمه با جمع‌آوری حق بیمه از جمعیت کثیری به عده قلیلی خسارت می‌پردازند و چنانچه این معادله به هم بخورد هیچ بیمه‌گری توان ایفای تعهدات خود را نخواهد داشت.

مدیر عامل بیمه البرز با اشاره به اینکه اکثر بیمه‌نامه‌ها سال‌ها است با اجبار برخی از سازمان‌ها و ساختارها صادر می‌شود ادامه داد: هر چه فرهنگ بیمه گسترش یابد قطعا خدمات متنوع‌تر خواهد شد.

امین خاطرنشان کرد: در کشور ما تاکنون سابقه نداشته که یک نیاز بیمه‌ای و تقاضایی از سوی مشتری عنوان شود و بیمه‌گر توان پاسخگویی و عرضه بیمه‌نامه متناسب با آن را نداشته باشد. او یادآور شد: گروهی بیمه را با تضمین اشتباه می‌گیرند و توقع دارند صنعت بیمه به جای بانک‌ها و موسسات مالی مامور وصول مطالبات آنها باشد در حالی که با نبود مکانیزم رتبه‌بندی اعتبار و مشکلات دیگرتضمین از سوی هیچ بیمه‌گری شدنی نیست.

بومی‌سازی خدمات بیمه‌ای

هادی اویارحسین، مدیرعامل بیمه دانا نیز در خصوص تنوع خدمات گفت: این مساله که تنوع در خدمات بیمه‌ای وجود ندارد درست است. او افزود: اکنون جامعه ما نیازمند ارائه انواع و اقسام بیمه‌نامه با توجه به نیاز افراد جامعه است. اویارحسین بر لزوم تطبیق شرایط بیمه‌نامه با نیازهای جامعه تاکید کرد و گفت: می‌توان با واردکردن طرح‌های بیمه‌ای رایج در بازار بین‌المللی آنها را بومی کرد و متناسب با شرایط داخلی کشورمان آن را عرضه کرد.

او در خصوص اجرای بومی‌سازی طرح‌های رایج در بازار بین‌المللی بیمه گفت: طرح‌ها پس از بررسی و آماده‌سازی به بیمه‌مرکزی تحویل و شورای‌عالی بیمه با توجه به طرح ارائه شده آیین‌نامه، نرخ و شرایط عرضه آن را تایید و تصویب می‌کند.

اویار حسین گفت: متاسفانه به خاطر تنگناها و کم‌توجهی تاکنون نتوانستیم در کشور آنچنان که باید بیمه‌نامه‌های نوینی ارائه کنیم. وی افزود: در حالی که بازار بیمه‌ای کشورمان و شرایط ایران جای بسیار زیادی برای فعالیت دارد و محدودیتی برای توسعه خدمات وجود ندارد.

کدام نیاز، کدام عدم پاسخگویی

معصوم ضمیری،‌ مدیر عامل بیمه آسیا در خصوص تنوع خدمات بیمه‌ای و عرضه بیمه‌نامه‌های سنتی گفت: برای پاسخ به این گفته یک کار بسیار ساده می‌توان انجام داد و از خدمات و طرح‌هایی که در رشته‌های اموال، اشخاص و مسوولیت توسط شرکت‌های بیمه عرضه می‌شود یک فهرست تهیه کرد.

او افزود: تقریبا برای انواع نیازها، بیمه‌گران خدمات عرضه می‌کنند و بسیار نادر بوده که نیازی در جامعه باشد و صنعت بیمه توان پاسخگویی به آن را نداشته باشد.

ضمیری توسعه در عرضه بیمه‌های عمر و مسوولیت را ناشی از فعالیت بیمه‌گران در سال‌های اخیر دانست و گفت: بیمه‌های مسوولیت طی سال‌های اخیر و با قانونمند شدن جامعه در پیگیری مسوولیت‌های شخصی رشد پیدا کرد.

او ادامه داد: یکی از معروفترین بیمه‌نامه مسوولیت، بیمه مسوولیت مدنی وسایط نقلیه موتوری که امروزه به عنوان شخص ثالث شهرت دارد، می باشد که صدور آرا مراجع قضایی برای جبران خسارات و آسیب‌های وارده موجب شده تا امروز کمتر کسی جرات راندن خودرو بدون بیمه‌نامه شخص ثالث را داشته باشد.

ضمیری به مسوولیت کارفرما در قبال کارگران و مسوولیت موسسات حمل و نقل اشاره کرد وگفت: با توسعه مسوولیت‌پذیری و جبران خسارات ناشی از ایجاد فضای خطر بیمه‌نامه‌های مسوولیت نیز توسعه پیدا کرد.

مدیر عامل بیمه آسیا با یادآوری اینکه بیمه مسوولیت پزشکان در سال ۶۵ اولین بار توسط بیمه آسیا صادر شد، اظهار داشت: در آن روز مطرح شدن بیمه مسوولیت پزشکان مشکل بود اما امروز تمام شرکت‌های بیمه کشورمان آن را عرضه می‌کنند و خود پزشکان از خرید آن استقبال می‌کنند.

ضمیری در مورد رشته بیمه‌های زندگی نیز گفت: بسیاری می‌گویند بیمه نامه عمر تنوع و جذابیت لازم را ندارد اما فراموش کرده‌اند تا ۱۲سال پیش صدور بیمه‌نامه عمر به خاطر شبهه ربوی بودن در کشور ما ممنوع بود و بیمه عمر در بایگانی شرکت‌های بیمه قرار داشت.

او ادامه داد: ۱۲سال پیش با پیگیری و برگزاری جلسات با علما و فقها عاقبت شبهه ربوی بودن بیمه عمر رفع شد و بیمه آسیا توانست اولین بیمه نامه عمر و پس‌انداز را عرضه کند و باب جدیدی رو به این بازار باز شود.

مدیر عامل بیمه آسیا گفت: اگر امروز اعلام می‌کنند خدمات بیمه سنتی است به خاطر آن است که بیمه‌گران خدمات خود را به خوبی معرفی نکرده‌اند.

ضمیری یادآور شد: عدم اطلاع‌رسانی درست و معرفی خدمات هم ناشی از آن است که سال‌ها ۴ شرکت بیمه در ساختاری کاملا دولتی فعالیت می‌کردند و بار سنگین نیازهای بیمه‌ای کشور را بر دوش می‌کشیدند و هنوز هم می‌کشند.

او با یادآوری اینکه چند سالی بیش از فعالیت بیمه‌های خصوصی نمی‌گذرد و شاید برای قضاوت زود باشد، گفت: با تاسیس بیمه‌های خصوصی انتظار می‌رفت طرح‌های جدیدی ارائه و بازار بیمه‌ای کشورمان متحول شود، اما آنچه مشاهده شده سرویس‌دهی به بیمه‌گذاران قدیمی بیمه‌های دولتی از سوی آنان بود و آماده سازی و عرضه بیمه‌های جدید در اولویت بعدی قرار گرفت.