شرکت توسعه معادن روی ایران در یک نگاه
تاریخچه
شرکت توسعه معادن روی ایران (سهامی‌عام) براساس تبصره ۲۹قانون بودجه سال ۱۳۷۶ کشور و به منظور اجرای پروژه‌های توسعه صنعت روی تاسیس گردید.
در دی‌ماه 1376 با تشکیل کمیته راهبری توسط وزارت معادن و فلزات وقت عملا تلاش و فعالیت جهت تشکیل شرکتی به صورت سهامی عام به منظور ایجاد ظرفیت‌های جدید تولید روی به میزان یک‌صد هزار تن در سال آغاز گردید و با جلب مشارکت 27 نهاد ملی و منطقه‌ای به عنوان هیات‌موسس و با اخذ تاییدیه از اداره ثبت زنجان در تاریخ 21/11/1386 نسبت به عرضه سهام به عموم مردم ایران اقدام شد.

اولین مجمع عمومی موسسین شرکت در تاریخ ۱۰/۲/۱۳۷۷ برگزار و با تصویب اساسنامه، انتخاب هیات‌مدیره، بازرس قانونی و ثبت شرکت در تاریخ ۱۹/۲/۱۳۷۷ تحت شماره ۲۹۷۲ در اداره ثبت زنجان، شرکت توسعه معادن روی ایران (سهامی عام) به عنوان یک شرکت خصوصی عملا فعالیت خود را آغاز نمود. شرکت در تاریخ ۲/۸/۱۳۷۹ در سازمان بورس اوراق‌بهادار تهران مورد پذیرش قرار گرفت و سهام آن در تاریخ ۲۰/۱/۱۳۸۰ بر روی تابلوی بورس معامله شد.
موضوع فعالیت
طبق ماده ۳ اساسنامه شرکت، موضوع فعالیت شرکت عبارت است از:
- ایجاد و احداث کارخانه‌های استحصال فلز روی از معادن روی کشور.
- سرمایه‌گذاری و مشارکت در کارخانه‌های تولید روی.
- اکتشاف، استخراج، بهره‌برداری، تولید و تغلیظ مواد معدنی.
- واردات ماشین‌آلات، تجهیزات، مواد مصرفی، لوازم یدکی موردنیاز از خارج کشور و یا تامین از داخل کشور.
- مشارکت در سایر شرکت‌ها از طریق تاسیس یا تعهد سهام شرکت‌های جدید، خرید یا تعهد سهام شرکت‌های موجود در زمینه‌‌های تولیدی، صنعتی، طراحی مهندسی، مطالعاتی و تحقیقاتی، خدماتی و هرگونه امری که به نحوی از انحا با فعالیت‌های فوق مرتبط باشد.
- ارائه خدمات فنی، مشاوره‌ای، صنعتی، فروش و توزیع محصولات تولیدی داخل و خارج از کشور.
- مبادرت به انجام کلیه امور و عملیات صنعتی، معاملات مالی، اخذ تسهیلات اعتباری و وام از بانک‌ها، صادرات و واردات کالاهای مجاز بازرگانی، اخذ نمایندگی از سایر شرکت‌های داخلی و خارجی و اعطای نمایندگی، اقدام به عملیات بازرگانی موضوع قانون تجارت و سایر قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم برای تحقق اهداف شرکت لازم یا مفید به نظر برسد و جهت تامین اهداف و موضوع شرکت ضرورت داشته باشد.
روند تغییر سرمایه
سرمایه شرکت در بدو تاسیس مبلغ 8/219میلیارد ریال بوده که طبق مصوبه مجمع عمومی فوق‌العاده مورخ 11/4/1381 در سه نوبت افزایش طی سال‌های 1381، 1383 و 1384 به مبلغ 6/548میلیارد ریال رسیده است.
تغییرات سرمایه در جدول زیر ارائه شده است.
نیروی انسانی
نیروی انسانی از مهم‌ترین سرمایه‌های شرکت برای ورود به عرصه تولید و تجارت جهانی می‌باشد. در این راستا فرآیند‌های مرتبط با پرورش انسان‌های توانمند و استفاده بهینه از این منابع در جهت حصول به اهداف اصلی و نهایی شرکت به کار گرفته شده است.
با عنایت به تبدیل ساختار سازمانی شرکت به یک هلدینگ کامل و واگذار شدن امور اجرایی در بخش‌های معدنی، فرآوری و تولید کنسانتره فلز سرب و روی و دیگر محصولات به شرکت‌های زیرمجموعه و همچنین تمرکز فعالیت‌های بازرگانی و فروش داخلی و خارجی، امور مهندسی، سرمایه‌گذاری و غیره در شرکت‌‌های تخصصی تابعه، شرکت توسعه معادن روی ایران از حداقل پرسنل اداره امور شرکت تخصصی مادر برخوردار می‌باشد. در این راستا استراتژی جذب، به کارگیری، آموزش و فراهم آورده فرصت‌های رشد شغلی، مورد توجه قرار گرفته و هدف‌گذاری شده است.در پایان سال 1385 تعداد و وضعیت تحصیلی نیروی انسانی شاغل در شرکت توسعه معادن روی ایران به شرح زیر است.
سرمایه‌گذاری در شرکت‌ها
سرمایه‌گذاری در شرکت‌های فعال در صنعت روی کشور و اداره تخصصی فعالیت‌ها از طریق ایجاد شرکت‌های جدید، بخشی از استراتژی توسعه‌ای شرکت توسعه معادن روی ایران را تشکیل می‌دهد. در این راستا شرکت از همان ابتدای فعالیت، بخشی از منابع در اختیار خود را به این امر اختصاص داده است. ضرورت نظارت بر شرکت‌های تابعه با عنایت به تاثیر آنها بر روی EPS و نقدینگی شرکت توسعه معادن روی ایران موضوعی است که از همان ابتدا مورد توجه بوده و در حال حاضر نیز با جدیت بیشتری مدنظر هیات‌مدیره شرکت قرار دارد.
شرکت کالسیمین
شرکت کالسیمین (سهامی عام) در تاریخ 4/9/1343 تحت شماره 9573 در اداره ثبت شرکت‌های تهران به عنوان یک شرکت سهامی خاص به ثبت رسید. در تاریخ 3/6/1370 مرکز اصلی شرکت از تهران به زنجان تغییر یافته و تحت شماره 1762 در اداره ثبت شرکت‌های زنجان به ثبت رسیده است.
شرکت‌های تابعه شرکت کالسیمین عبارتند از مجتمع ذوب و احیای روی قشم (سهامی خاص) و تولید روی بندرعباس (سهامی خاص) که به ترتیب در تاریخ ۵/۱۰/۱۳۷۸ و ۱/۸/۱۳۷۷ به بهره‌برداری رسیده‌اند. فعالیت شرکت‌های فوق طبق اساسنامه عبارتند از: فرآوری کانی‌ها از مرحله استحصال مواد معدنی تا تهیه فلزات به ویژه فلز روی به صورت ورق و شمش.
شرکت توسعه معادن روی ایران در حال حاضر مالکیت حدود 50درصد از سهام شرکت کالسیمین را در اختیار دارد. شرکت کالسیمین و شرکت‌های تابعه آن، یکی از باسابقه‌ترین و بزرگترین تولیدکنندگان کنسانتره و شمش روی در کشور محسوب می‌گردند.
شرکت ملی سرب و روی ایران
شرکت ملی سرب و روی ایران به منظور ایجاد کارخانه‌های تولید شمش سرب و روی در تاریخ 24/9/1360 تاسیس شده و طی شماره 940 در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی زنجان به ثبت رسیده است.
این شرکت در تاریخ ۳۱/۲/۱۳۷۹ به شرکت سهامی عام تغییر یافته و از تاریخ ۱۲/۱۰/۱۳۷۹ در سازمان بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شد. پس از خرید ۶۸/۸۴درصد سهام این شرکت توسط شرکت توسعه معادن روی ایران در اسفند ماه سال ۱۳۸۲ و اصلاح ساختار آن به منظور رفع مسائل و مشکلات تولیدی و تامین خاک مورد نیاز، این شرکت مجددا وارد عرصه تولید گشت. شرکت ملی سرب و روی ایران از پتانسیل بالایی در جهت پیشبرد صنایع سرب و روی کشور برخوردار می‌باشد. کارخانه سرب شرکت با ظرفیت اسمی ۴۰۰۰۰ تن در سال با دانش فنی شرکت بولیدن (Boliden) سوئد و شرکت مانسمان دماک آلمان در سال ۱۳۷۱ به بهره‌برداری رسید. ۳۰درصد هزینه‌های اجرایی این پروژه صرف حفاظت محیط‌زیست شده است. کارخانه سرب این شرکت تجهیزات کامل پیشگیری از آلودگی هوا و حفاظت محیط‌زیست را دارا می‌باشد.
محصول اصلی کارخانه سرب، شمش سرب نرم با درجه خلوص 99/99درصد است که در صنایع باتری‌سازی کاربرد دارد. همچنین آلیاژ سرب - نقره، قلع و سرب - آنتیموان از دیگر محصولات این کارخانه می‌باشد. این آلیاژها در صنایع کابل‌سازی و مهمات‌سازی مصرف می‌شوند. کارخانه 15000 تنی روی شرکت ملی سرب و روی ایران با استفاده از دانش فنی و تجهیزات داخلی احداث شده، در شهریور 1378 به بهره‌برداری رسیده است. در این کارخانه شمش روی از نوع HG و با درجه خلوص بالاتر از 95/99درصد تولید می‌شود.
۵۰درصد عملیات طرح توسعه این کارخانه تا ظرفیت ۳۰۰۰۰ تن اجرا شده است. بخشی از محصولات کارخانه‌های سرب و روی صرف نیازهای داخل کشور شده و بخشی نیز به بازارهای جهانی صادر می‌شود.
شرکت ذوب روی بافق
شرکت ذوب روی بافق (سهامی خاص) در تاریخ ۲۱/۱۲/۱۳۷۰ تحت شماره ۸۹۰۷۲ در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسید و پس از تولید آزمایشی در نیمه آبان ماه ۱۳۷۸، در تاریخ ۲۴/۹/۱۳۷۹ افتتاح گردید. کارخانه این شرکت به منظور تولید سالانه ۳۰۰۰۰ تن شمش روی SHG در ۴۵ کیلومتری محور یزد - بافق با مساحتی بالغ بر ۲۰۰ هکتار با دانش فنی، ماشین‌آلات و نظارت بر نصب از شرکت NFC چین خریداری گردید. این کارخانه بزرگترین واحد تولیدی شمش روی کشور می‌باشد که با کنسانتره سولفوره روی تغذیه می‌شود و با تولید ۳۰۰۰۰ تن شمش روی و ۵۰۰۰۰تن اسید سولفوریک در سال از بزرگترین تولیدکنندگان روی ایران است. عمده مواد اولیه مصرفی این مجموعه، کنسانتره سولفوره روی با عیار ۵۴-۵۲درصد و رطوبت ۱۱-۸درصد به میزان ۷۱-۶۵هزار تن در سال می‌باشد و به علت مصرف کنسانتره سولفوره در کارخانه ذوب روی بافق در فرآیند تولید، ترکیبی از هر دو روش پایرومتالوژی و هیدرومتالوژی وجود دارد. در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۳۸۳ شرکت توسعه معادن روی ایران بیش از ۹۸درصد سهام این شرکت را به منظور حل معضلات فنی و اقتصادی واحد مذکور و تبدیل آن به یک واحد فعال و پربازده اقتصادی خریداری نمود. این مجتمع در مهرماه ۱۳۸۴ به طور کلی راه‌اندازی گردید و جهت سودآور نمودن شرکت از طریق خاک اکسیده معدن انگوران با توجه به محدودیت‌های تهیه خاک سولفوره در اواخر سال ۱۳۸۴، خط تولید به طور کامل تغییر داده شد تا از خاک اکسیده جهت تولید روی استفاده گردد. همچنین در سال ۱۳۸۵ پروژه تولید اسیدسولفوریک از طریق احداث واحد ذوب گوگرد، تکمیل و راه‌اندازی و امکان تولید اسیدسولفوریک تا ۱۲۰ تن در روز با خلوص ۹۸درصد مهیا گردید. این شرکت برای اولین بار در ایران موفق به تولید شمش روی با عیار ۹۹۵/۹۹درصد شده است. این شرکت همچنین موفق به دریافت گواهینامه‌های یکپارچه ۱۴۰۰۱ ISO ، ۹۰۰۱ ISO (استقرار کامل استانداردهای زیست‌محیطی)، ۱۸۰۰۱ (IMS) OHSAS (ایمنی بهداشت شغلی) از QS سوئیس گردید که یکی از معتبرترین شرکت‌های گواهی‌دهنده در دنیا می‌باشد. شرکت توسعه معادن روی ایران در حال حاضر مالکیت حدود ۹۸درصد از سهام شرکت ذوب روی بافق را در اختیار دارد.
شرکت فرآوری مواد معدنی ایران
شرکت فرآوری مواد معدنی ایران در تاریخ ۳۰/۷/۱۳۷۰ به صورت شرکت سهامی خاص تاسیس شده و طی شماره ۸۶۳۱۹ در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی زنجان به ثبت رسیده است. شرکت مزبور در تاریخ ۱/۱۰/۱۳۷۹ به شرکت سهامی عام تبدیل شد و پس از پذیرفته شدن در سازمان بورس اوراق بهادار تهران، اولین معامله بر روی سهام آن شرکت در تاریخ ۲۵/۳/۱۳۸۱ انجام گرفت. مرکز اصلی شرکت در تهران و کارخانه آن در شهرستان دندی ۹۰ کیلومتری شهر زنجان است.
موضوع فعالیت شرکت طبق اساسنامه فرآوری انواع کانی‌ها، بهره‌برداری از معادن، تاسیس کارخانه، انجام امور بازرگانی مرتبط، مشارکت با سایر شرکت‌ها و ارائه خدمات فنی و مهندسی به آنها در زمینه موضوع فعالیت شرکت می‌باشد. بهره‌برداری از کارخانه این شرکت با ظرفیت 10000 تن در تاریخ 2/5/1375 شروع شده و در حال حاضر شرکت توسعه معادن روی ایران مالکیت 57درصد از سهام شرکت مذکور را در اختیار دارد.
شرکت صنعت روی زنگان
شرکت صنعت روی زنگان در اواخر سال 1382، با هدف افزایش بهره‌وری و تخصصی کردن فعالیت‌ها در شرکت توسعه معادن روی ایران تاسیس گردید. محدوده فعالیت‌های این شرکت که در واقع زیربنای آن همان کارخانه کلسیناسیون است، تولید و فرآوری کنسانتره روی می‌باشد. با عنایت به افزایش ظرفیت تولید شمش روی در کارخانه‌های تولیدی و احداث واحدهای تولیدی کوچک و نیز نگرش ایجاد ارزش افزوده در شرکت توسعه معادن روی ایران از طریق فرآوری مواداولیه استخراجی از معدن انگوران، ایجاد ظرفیت جدید تولید و عرضه کنسانتره روی پخته (کارخانه کلسیناسیون) در دستورکار مدیران ارشد شرکت مادر قرار گرفت.
فعالیت اجرایی احداث کارخانه در اواخر زمستان سال ۱۳۷۸ در سایت صنعتی شرکت در زنجان آغاز و در بهمن ماه سال ۱۳۷۹ با اتمام عملیات، افتتاح و مورد بهره‌برداری قرار گرفت. با احداث این کارخانه سالانه ۵۰۰۰۰ تن به ظرفیت تولید کنسانتره روی کشور افزوده شد. در سال ۱۳۸۳ طرح افزایش ظرفیت این کارخانه به میزان ۸۰۰۰۰ تن به بهره‌برداری رسید. در سال ۱۳۸۵ مقدار ۱۵۷۷۱۵ تن محصول از خطوط تولید کنسانتره روی کلسینه و نیمه کلسینه، به صورت بسته‌بندی و خردایش شده حاصل شد که با کاهش ۹/۷درصد نسبت به سال قبل مواجه بوده است.
شرکت بازرگانی توسعه روی زنجان
هیات مدیره شرکت توسعه معادن روی ایران به منظور ساماندهی و تمرکز امور بازرگانی گروه شرکت‌های توسعه معادن روی ایران و اتخاذ وحدت رویه در امر بازاریابی داخلی و خارجی تولیدات مجموعه خصوصا فروش ماده معدنی و کنسانتره اکسید روی با تاسیس شرکت بازرگانی توسعه روی زنجان (سهامی خاص) موافقت و این شرکت در تاریخ ۷/۱/۱۳۷۹ طی شماره ۳۶۵۰ در اداره ثبت شرکت‌های استان زنجان به ثبت رسید. صد درصد سهام این شرکت متعلق به گروه شرکت‌های توسعه معادن روی ایران می‌باشد.


فعالیت اصلی شرکت طبق اساسنامه آن خرید، فروش، ارائه خدمات بازرگانی، انجام مشارکت‌های معدنی و حقوقی، قبول یا اعطای نمایندگی در رابطه با فروش کالا و خدمات و فعالیت‌های بازرگانی، اخذ تسهیلات مالی و اعتباری از اشخاص حقیقی، حقوقی و بانک‌ها و به طور کلی هرگونه فعالیت مالی و اقتصادی مرتبط با موضوع فعالیت شرکت می‌باشد. این شرکت پس از پذیرش در بورس فلزات تهران توانست در جهت تثبیت و شفاف نمودن قیمت و جلوگیری از فروش چند نرخی در بازار فلز روی، حضوری فعال داشته باشد.
شرکت تیم
شرکت توسعه معادن روی ایران فقط به بازارهای داخلی اکتفا نکرد و درصدد بود با استفاده از راهکارها و روش‌های نوین بین‌المللی در بازارهای خارجی فعال‌تر شده و با تاکید بر کیفیت برتر، ارزش کل صادرات شرکت را افزایش دهد. در همین راستا جهت تحقق اهداف گروه شرکت‌های توسعه معادن روی ایران برای حضور در بازارهای جهانی، تنظیم مناسبات بازرگانی بین‌المللی، ایجاد پایگاه‌ها و گسترش فعالیت‌های صادراتی گروه، حفظ و توسعه سهم بازارهای هدف، شرکت تیم (سهامی خاص) در کشور امارات تاسیس شد. شرکت توسعه معادن روی ایران در حال حاضر مالکیت ۷۰درصد از سهام شرکت تیم را در اختیار دارد.
شرکت سرمایه‌گذاری اندیشه‌ محوران
شرکت سرمایه‌گذاری اندیشه محوران (سهامی خاص) در سال ۱۳۷۷ با نام شرکت بهکار سهام زنجان (سهامی خاص) تحت شماره ۳۰۷۶ در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت واحدهای صنعتی شهرستان زنجان به ثبت رسیده است. بر اساس صورتجلسه مجمع عمومی فوق‌العاده مورخ ۱۰/۹/۱۳۸۱ نام شرکت به شرکت سرمایه‌گذاری اندیشه مهتر و متعاقبا به شرکت سرمایه گذاری اندیشه محوران تغییر یافت و سرمایه شرکت از ۵۰میلیون ریال به پنج میلیارد ریال منقسم به ۵۰۰هزار سهم ده هزار ریالی افزایش یافت. این شرکت به عنوان یک واحد تخصصی اداره امور سهام و ارائه خدمات مورد نیاز سهامداران و شرکت‌های تابعه، مستقل از مسائل و مشکلات اجرایی شرکت توسعه معادن روی ایران (شرکت مادر) ایجاد شده و معادل ۸/۹۹درصد از سهام آن به شرکت توسعه معادن روی ایران (سهامی عام) تعلق دارد.
شرکت مهندسی و تحقیقاتی فلزات غیرآهنی
شرکت مهندسی و تحقیقاتی فلزات غیرآهنی (سهامی خاص) در تاریخ ۱۷/۲/۱۳۴۸ تحت شماره ۱۳۱۱۴ در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت واحدهای صنعتی تهران به ثبت رسیده است. در تاریخ ۳/۱۲/۱۳۸۴ و در راستای تحقق رسالت گروه شرکت‌های توسعه معادن روی ایران، شرکت مهندسی و تحقیقاتی فلزات غیرآهنی برای ارائه خدمات مهندسی و مدیریتی در زمینه صنایع فرآوری موادمعدنی به ویژه صنعت سرب و روی توسط شرکت‌های گروه توسعه معادن روی ایران خریداری شد و از تاریخ ۱/۱۰/۸۵ شروع به فعالیت نمود. شرکت مهندسی و تحقیقاتی درصدد است با بهره‌مندی از نیروهای متخصص و مجرب و امکانات تحقیقاتی و پژوهشی به روز دنیا، نیازهای شرکت‌های مجموعه گروه و نیز سایر مراکز صنعتی و تجاری کشور را برآورده سازد و در یک افق پنج ساله به بازارهای منطقه‌ای و جهانی دست یابد.
شرکت معدنکاران انگوران
در پایان سال ۱۳۸۲ با هدف افزایش توان شرکت توسعه معادن روی ایران جهت بهره‌برداری از معدن انگوران، و بالا بردن ضریب بازدهی در این بخش، شرکت معدنکاران انگوران تاسیس گردید. فعالیت اصلی شرکت بر طبق اساسنامه آن عبارت است از: اکتشاف، استخراج، بهره‌برداری معدنی، تهیه طرح‌های اکتشافی، ارائه خدمات فنی مهندسی در زمینه معدنکاری، ایجاد و توسعه آزمایشگاه‌های مربوط به مواد معدنی، تاسیس کارخانه‌های خردایش، تغلیظ، تشویه، تکلیس و ذوب مواد در نقاط مختلف کشور، فرآوری انوع کانی‌ها، فعالیت‌های بازرگانی داخلی و خارجی در زمینه انواع مواد و فرآورهای معدنی، مشارکت و سرمایه‌گذاری در سایر شرکت‌های داخلی و خارجی، تاسیس نمایندگی در داخل و خارج از کشور و به طور کلی انجام هرگونه فعالیت اقتصادی و معدنی در جهت نیل به اهداف شرکت. در پایان سال ۱۳۸۴ با توجه به اتمام قرارداد بهره‌برداری از معدن انگوران کلیه فعالیت‌های شرکت معدنکاران انگوران در محدوده‌های اکتشافی جنوب و غرب کشور که از قبل مجوزهای لازم اخذ گردیده بود، متمرکز شود.
فعالیت‌های تولیدی
در سال ۱۳۸۵ ریزش در معدن انگوران موجب کمبود عرضه خاک جهت تامین ماده اولیه تولیدکنندگان روی گردید و عرضه خاک به طور قابل ملاحظه‌ای محدود و تولیدکنندگان روی در مضیقه تهیه مواد اولیه قرار گرفتند.نظر به شرایط به وجود آمده در مورد تامین ماده اولیه مصرفی طی سال ۱۳۸۵ که کل صنعت روی را در بهترین زمان ممکن برای تولید به چالش کشید، بسیاری از برنامه‌های افزایش ظرفیت تولید و طرح‌های توسعه‌ای معوق ماند.
فعالیت‌های بازرگانی
به منظور تمرکز بر عملیات بازرگانی داخلی، هدایت و هماهنگی بازار و استفاده بهینه از منابع شرکت، کلیه امور بازرگانی داخلی از طریق شرکت بازرگانی توسعه روی زنجان یکی از شرکت‌های زیرمجموعه انجام شده است. همچنین جهت تمرکز عملیات بازرگانی خارجی و افزایش سودآوری شرکت‌های گروه به دنبال رشد قیمت‌های جهانی و تحقق اهداف استراتژیک شرکت از جمله حضور در بازارهای جهانی سیاست‌های بازرگانی شرکت به سمت صادرات شمش سوق داده شده که این مهم برعهده شرکت تیم می‌باشد.