عملکرد صنعت و معدن در سالی که گذشت

وزارت صنایع و معادن طبق قانون وظیفه توسعه صنعتی و معدنی در ایران را به عهده دارد. این وزارتخانه طی سال‌های آینده بخش عظیمی از توسعه اقتصادی را بر دوش خود دارد. به مناسب روز صنعت و معدن عملکرد وزارت صنایع و معادن در سال 85 در بخش‌های مختلف منتشر شده است که این گزارش در پی می‌آید:

توسعه سرمایه‌گذاری جواز تاسیس
براساس آمارهای دریافتی از سازمان‌های صنایع و معادن استان‌های کشور در سال ۱۳۸۵ تعداد ۵۴۱۶۴فقره جواز تاسیس صنعتی با پیش‌بینی سرمایه‌گذاری ۱۴۰۶هزار میلیارد ریال و پیش‌بینی اشتغال بیش از ۲/۱۴۷۸هزار نفر صادر شده است.
مقایسه ارقام فوق با مدت مشابه سال قبل نشانگر آن است که تعداد و پیش‌بینی سرمایه‌گذاری و اشتغال جوازهای تاسیس به ترتیب ۶/۷۳درصد، ۱/۵۶درصد و ۹/۵۰درصد افزایش داشته است.
در دوره مورد بررسی، بیشترین تعداد جواز تاسیس صادره به تفکیک گروه صنعت به ترتیب مربوط به صنایع غذایی و آشامیدنی با ۹۸۱۶فقره، صنایع کانی غیرفلزی با ۸۶۵۸فقره و محصولات لاستیکی و پلاستیکی با ۶۵۶۹فقره بوده است. همچنین بیشترین رقم پیش‌بینی سرمایه‌گذاری با رقم ۹/۲۹۰هزار میلیارد ریال مربوط به صنایع فلزات اساسی و بالاترین پیش‌بینی اشتغال با رقم ۸/۲۷۸هزار نفر در گروه موادغذایی و آشامیدنی است.
بررسی استانی جوازهای تاسیس نشان می‌دهد که استان‌های خراسان رضوی با ۴۷۷۱فقره (۸/۸درصد از کل)، آذربایجان شرقی با ۴۲۶۷فقره (۹/۷درصد از کل) و تهران با ۴۲۰۹فقره (۸/۷درصد از کل) بیشترین سهم از تعداد را داشته‌اند.
پروانه بهره‌برداری:
در سال ۱۳۸۵ تعداد ۶۷۲۸فقره پروانه بهره‌برداری با سرمایه ثابت مندرج در پروانه به میزان ۷/۷۶۸۰۰میلیارد ریال و اشتغال ۱۲۶۵۴۵نفر صادر شده است.
مقایسه ارقام فوق با مدت مشابه سال قبل نشان‌دهنده افزایش ۷/۱۱درصد در تعداد، ۲/۳۹درصد در میزان سرمایه و ۳/۴درصد در اشتغال مستقیم است.
بررسی پروانه‌های بهره‌برداری به تفکیک گروه‌های صنعت طی سال‌جاری نشانگر آن است که بیشترین تعداد با ۱۷۲۰فقره و بالاترین اشتغال با رقم ۲۵۰۱۱نفر مربوط به صنایع کانی غیرفلزی و بالاترین سرمایه به میزان ۳/۱۹۵۶۲میلیارد ریال مربوط به صنایع مواد و محصولات شیمیایی بوده است.
طی این مدت بیشترین تعداد پروانه‌های بهره‌برداری صادره به ترتیب مربوط به استان‌های اصفهان (۷۲۸فقره)، گیلان (۶۲۱فقره) و خراسان رضوی (۵۲۴فقره) است.
مجوزهای صنعتی صادره به تفکیک تعداد کارکنان
از مجموع تعداد واحدهایی که پروانه بهره‌برداری دریافت کرده‌اند، ۲/۹۴درصد مربوط به واحدهای کمتر از ۵۰نفر کارکن است که ۷/۳۹درصد از کل سرمایه‌گذاری و ۶/۵۲درصد از اشتغال را به خود اختصاص داده‌اند.
طرح‌های در دست اجرا
تا پایان سال ۱۳۸۵، تعداد کل طرح‌های در دست اجرا با پیشرفت فیزیکی بیش از ۲۰درصد ۱۷۳هزار و ۷۶ فقره با پیش‌بینی سرمایه‌گذاری ۹/۳۲۶هزار میلیارد ریال و ایجاد اشتغال حدود ۶۱۸هزار نفر بوده است.
طرح‌های دارای پیشرفت فیزیکی ۴۰-۲۰درصد تا پایان اسفندماه ۱۳۸۵ تعداد ۵۹۶۳ فقره با پیش‌بینی سرمایه‌گذاری بیش از ۷/۱۲۸هزار میلیارد ریال و ایجاد اشتغال بیش از ۲۱۴هزار نفر است. تعداد طرح‌های دارای پیشرفت فیزیکی ۶۰-۴۰درصد ۴۷۴۶ فقره با پیش‌بینی سرمایه‌گذاری بیش از ۶/۶۳هزار میلیارد ریال و اشتغال بیش از ۱۶۶هزار نفر است.
تعداد طرح‌های دارای پیشرفت فیزیکی ۱۰۰-۶۰درصد ۶۶۶۷ فقره است که پیش‌بینی سرمایه‌گذاری آنها بیش از ۵/۱۳۴هزار میلیارد ریال است. با راه‌اندازی این طرح‌ها که بیش از ۳۸درصد از طرح‌های در دست اجرا را تشکل می‌دهد حدود ۲۳۸هزار نفر فرصت شغلی ایجاد خواهد شد.
مجوزهای معدنی:
فعالیت‌های معدنی در سال ۱۳۸۵ شامل صدور ۱۵۴۹ فقره پروانه اکتشاف و ۵۲۸ فقره گواهینامه کشف با ذخیره حدود ۳۰۸۰میلیون تن
است.
همچنین در زمینه بهره‌برداری از معادن تعداد ۵۹۵ فقره پروانه بهره‌برداری با میزان استخراج ۲۸ میلیون و ۶۵۱هزار تن و ۶۲۹ فقره اجازه برداشت با میزان استخراج بیش از ۷/۱۳۵۲۹هزار تن صادر شده است. اشتغال ایجاد شده در بخش معدن ۶۱۳۰ نفر است. بررسی استانی مجوزهای معدنی صادره در سال ۱۳۸۵ بیانگر آن است که استان خراسان‌رضوی با صدور ۱۷۳ فقره پروانه اکتشاف، ۶۴ فقره گواهینامه کشف، ۵۵ فقره پروانه بهره‌برداری و ۱۰۸ فقره اجاره برداشت بالاترین تعداد را به‌خود اختصاص داده است.
توسعه اشتغال
فرصت‌های شغلی ایجاد شده از محل طرح‌های راه‌اندازی شده طی سال ۱۳۸۵ تعداد ۱۷۲۷۰۴ نفر و برآورد اشتغال جدید ایجاد شده از محل پرداخت تسهیلات سرمایه در گردش به واحدهای دارای پروانه بهره‌برداری ۳۲۵۰۰ نفر است.
ضمنا از محل اعتبارات بنگاه‌های اقتصادی زودبازده تعداد ۱۱۰۹۱۳ فرصت شغلی در دوران بهره‌برداری ایجاد شده که حدود ۷۰درصد از آن طی دوره عملیاتی شده است.
حساب ذخیره ارزی
الف - در راستای جزء ۱ از بند ۷ تبصره ۲؛ در سال ۱۳۸۵ با استفاده از حساب ذخیره ارزی تعداد ۱۷۲ طرح به میزان ۸/۱۳۹۲میلیون دلار گشایش اعتبار گردیده که از نظر تعداد ۴/۳۵درصد و از نظر ارزش ۷/۲۸درصد نسبت به سال قبل افزایش نشان می‌دهند.
متوسط تسهیلات ارزی مذکور به ازای هر طرح بیش از ۱/۸میلیون دلار بوده که نسبت به سال قبل تغییر محسوسی نداشته است. بیشترین سهم را صنایع ماشین‌سازی و ساخت تجهیزات با ۹/۳۰درصد و کمترین را خودرو و نیرو محرکه داشته است.
ب- در راستای جزء ۵ از بند ۷ تبصره ۲ قانون بودجه سال ۱۳۸۵، بانک صنعت و معدن تعداد ۱۵ طرح به مبلغ ۱۶۶۷میلیون دلار قرارداد اعطای تسهیلات ارزی منعقده کرده است که متوسط تسهیلات ارزی به ازای هر طرح ۵/۴۴میلیون دلار بوده که ۷۳درصد حجم تسهیلات اعطای مربوط به طرح‌های پتروشیمی می‌باشد.
تسهیلات اعتباری بلندمدت خارجی (فاینانس)
در سال ۱۳۸۵، تعداد ۲۴ طرح به مبلغ ۵۰۶۶میلیون دلار مصوب و به بانک‌های عامل معرفی شده و همچنین ۱۱ طرح به مبلغ ۲۱۵۵میلیون دلار جهت صدور گواهی مسدودی ارزی به بانک مرکزی معرفی شده‌اند.
سرمایه‌گذاری خارجی در بخش صنعت و معدن
در سال ۱۳۸۵ تعداد ۵۷ طرح با مشارکت خارجی با حجم سرمایه‌گذاری ۱۰۲۸۰۱میلیون دلار مصوب شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۵۳۷۰۹درصد رشد داشته است.
تولید
مروری بر مقادیر تولید محصولات منتخب صنعتی و معدنی طی سال ۱۳۸۵ نشان می‌دهد که بسیاری از محصولات از رشد تولید و تعدادی نیز از کاهش نسبت به مدت مشابه سال گذشته برخوردار بوده‌اند که از مهمترین اقلام آن می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:
* تولید ۷/۱۰۲۳۱هزار تن فولاد خام با رشد ۵/۶درصد.
* تولید ۱۲۳۱۴هزار تن محصولات فولادی با رشد ۴/۱۶درصد.
* تولید ۸/۲۰۰هزار تن مس کاتد با رشد ۸/۱۲درصد.
* استخراج ۲۸۳۸۸هزار تن سنگ آهن با رشد ۸/۷درصد.
* استخراج ۸/۱۹۷۱هزار تن ذغال سنگ با رشد ۹/۱۱درصد.
* استخراج ۱/۲۷۹۶۹ هزار سنگ مس با رشد ۴/۳۸درصد.
* تولید ۵/۲۰۵هزار تن شمشم آلومینیوم با کاهش ۶درصد.
* تولید ۱۸۰هزار تن شمش روی با رشد ۶/۲۸درصد.
*تولید ۸/۱۹هزار تن شمش سرب با کاهش یک‌درصد.
* تولید ۳۵۳۰۸هزار تن شیشه تخت با رشد ۴/۱۳درصد.
* تولید ۲۳۲۴هزار تن کاشی و چینی بهداشتی با رشد ۲/۲۰درصد.
* تولید ۸/۱۰۷۶هزار دستگاه انواع خودروسواری با رشد ۹/۱۰درصد.
* تولید ۳۳۵۴هزار دستگاه لوازم خانگی با رشد ۲/۱۰درصد.
* تولید ۸/۴۸۴هزار تن انواع کاغذ با کاهش ۴/۰درصد.
* تولید ۳/۲۰۴هزار تن لاستیک خودرو با رشد ۲درصد.
* تولید ۱/۶۴۳هزار تن پودر شوینده با رشد ۴/۱۴درصد.
* تولید ۴/۳۰۸۸۱میلیون عدد انواع دارو با رشد ۷/۱۵درصد.
* تولید ۱۵۲۹هزار تن روغن نباتی با رشد ۳/۶درصد.
* تولید ۸/۱۲۵۶هزار تن قند و شکر با رشد ۵/۱درصد.
* تولید ۹/۱۵میلیون تن محصولات پتروشیمی با رشد ۵/۲۰درصد.
* تولید ۷/۶۲۴هزار تن روغن موتور و صنعتی با رشد ۳/۱۳درصد.
* تولید ۵/۶۵هزار تن الیاف مصنوعی با کاهش ۲/۲۸درصد.