بازخوانی ۴دهه صنعت فولاد ایران

شرکت نورد و تولید قطعات فولادی در سال 1347 تاسیس و اولین تولیدات خود را که تهیه اسلب و تولید ورق‌های گرم فولادی و تولید قطعات صنعتی بود در سال 1351 آغاز کرد.
این شرکت، سهامی عام و عضو سازمان بورس اوراق بهادار است و سهم مهمی از تولید فولاد کشور را برعهده دارد.
در این راستا با مهندس مهدی شهرستانی، رییس هیات‌مدیره شرکت نورد و تولید قطعات فولادی مصاحبه‌ای در رابطه با وضعیت این صنعت پیش از انقلاب تاکنون صورت دادیم که متن آن در پی می‌آید:
جناب مهندس مهدی شهرستانی لطفا به عنوان اولین تولیدکننده قطعات فولادی در ایران از سال ۴۷ تاکنون این صنعت را از آن دوران تاکنون مقایسه کنید.

اگر بخواهیم حقیقت را بیان کنیم این صنعت در دوران پیش از انقلاب چه از لحاظ کیفیت و چه از لحاظ کمیت از شرایط بهتری برخوردار بود.
بنیان کارخانه‌ها روی ۲ پایه اصلی مدیریت و کارگر بنا شده است.
در مورد کارگران باید گفت که برخی از‌ آنها دیگر آن طور که باید برای کار دل نمی‌سوزانند و به عبارتی می‌توان گفت در ذهن برخی از‌ آنها فقط صرف زدن کارت ورود و خروج مهم‌ است احساس مسوولیت و وجدان کاری کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد.
در صورتی که اگر بخواهیم هزینه‌های متحمل شده توسط دولت را اندازه‌گیری و مقایسه کنیم پرواضح است که دولت چندین برابر گذشته برای پیشرفت صنعت هزینه می‌کند. ولی آن نتیجه‌ای را که مدنظر است به دست نمی‌آید. نکته دیگری که مانع پیشرفت داخل شده این است که بعد از انقلاب تقریبا ۹۰درصد از کارخانه‌ها دولتی شده‌اند و چون هزینه‌ها از طرف دولت به دوش کشیده می‌شود، برخی از مدیران بخش‌های صنعتی دولتی به خیال جایگزین شدن راحت هزینه‌های شکل گرفته، حال چه نتیجه خواسته شده به دست آید و یا نادیده گرفته شود، دیگر احساس مسوولیت لازم را ندارند.
در آن دوران بخش‌خصوصی هنوز آنقدر رشد نیافته بود و آنچنان سرمایه‌ای در اختیار نداشت که جبران خسارت‌ها را بکند در نتیجه از گردونه تولید خارج می‌شد.
در هر صورت به نظر بنده باید به صورت صحیح عمل شود زیرا هزینه‌های صورت گرفته تا اینجا ما را به نتایج خواسته شده نرسانده است.

امروزه در کشور دانشگاه‌های زیادی تاسیس شده و رشته‌های متعددی در دانشگاه‌ها در حال تدریس هستند و این قابل تحسین است اما خواهش من این است که مراکز آموزش حرفه‌ای برای کارهای فنی و صنعتی تا حد امکان افزایش یابد و با افزایش بیشتر زمینه‌های آموزشی در دانشگاه‌ها عرصه را برای آموزش فنی و عملی مهیا کنند و سیستم آموزش را از آن حالت صرف تئوری خارج کنند.
جناب مهندس مهدی شهرستانی لطفا در مورد نحوه شروع کار در کارخانه نورد و تولید قطعات فولادی توضیح بفرمائید:
در سال ۱۳۴۷ زمین به مساحت ۲۲هزار متر خریداری کردیم و با این نیت که صنعت فولاد‌سازی را در تمام شاخه‌هایش در ایران راه‌اندازی کنیم.
خط تولید را با ساخت آزمایشی نوعی چدن مخصوص که آلمانی‌ها توانستند به دانش ساخت آن برای اولین بار برسند شروع کردیم. در آن زمان صحبت‌های زیادی مبنی بر عدم موفقیت ما برای ساخت این قطعه حتی توسط خود آلمانی‌ها وجود داشت اما ما بدون توجه به این اظهارات شروع به ساخت کردیم و توانستیم اولین قطعه چدنی‌نشکن را ساخته و برای آزمایش به کشور آلمان ارسال کنیم که خوشبختانه این قطعه مورد تایید مهندسان آسمانی قرار گرفت. در آن زمان بنده به عضویت اتحادیه ریخته‌گران آلمان درآمدم و ذره‌ذره توانستیم با گسترش کار، انواع و اقسام قطعات فولادی را در داخل بسازیم.

به عقیده من یک‌دهم قطعاتی را که در آن دوران از نظر تنوع و کیفیت کار در کارخانه ما ساخته شد در حال حاضر ساخته نمی‌شود. حتی با وجود اینکه حدود ۴دهه از آن تاریخ گذشته و صنعت تا حد بالایی پیشرفت کرده است.
به عنوان مثال در آن زمان ما توانستیم جرثقیلی بسازیم که وزن آن حدود ۱۲۸تن و ارتفاع آن حدود ۳۱متر بود. در آن برهه زمانی کشتی‌ها مجبور بودند برای تاخیر در بنادر میلیون‌ها دلار جریمه پرداخت کنند که این موضوع در مورد بارگیری گندم واقعا چشمگیر بود. ما توانستیم با ساخت این جرثقیل‌ها این مشکل را برطرف کنیم، زیرا این جرثقیل حدود ۲۰۰تن در ساعت بارگیری می‌کرد و موضوعی که بسیار جالب توجه است اینکه ما تمام قطعات این دستگاه را در کارخانه خودمان ذوب و نورد و آهنگری کردیم.
اما امروز شاید این غیرممکن باشد و تنها دلیل نیز مسوولیت‌پذیر نبودن است. البته تمام این مشکل را برگردن کارگران نمی‌توان گذاشت زیرا مدیران نیز بی‌تقصیر نیستند.
لطفا سطح تولیدات و کمک‌های دولت را از قبل انقلاب تاکنون از نظر کیفی و کمی مقایسه کنید.
پس از انقلاب و با پیشرفت تکنولوژی که کاملا طبیعی هم هست و پس از حدود ۳۰سال باید هم اینچنین می‌شد، تعداد کارخانه‌های بخش‌خصوصی افزایش یافت و بخش‌خصوصی توانست با تلاش زیاد و خون‌جگر سرپا بماند که این خود جای شکر دارد چون تا حد وسیعی وابستگی را به کشورهای خارجی پایین آورده است و باعث شده تا در خیلی از مقاطع مورد نیاز در صنعت فولاد دیگر بتوانیم روی پای خود بایستیم و خودکفا شویم.
فقط تنها اشکالی که در صنعت به وجود آمده افت کیفیت است که به مقدار قابل توجهی کاهش پیدا کرده است که باید این مورد را تا حد امکان و به اندازه‌ای افزایش دهیم که بتوانیم از نظر کیفی توانایی رقابت با کشورهایی مانند آلمان و ژاپن را داشته باشیم.
از قدیم گفته‌اند احتیاج مادر اختراع است. ما در صنعت کشورمان در حال حاضر برای اینکه بتوانیم از وابستگی به کشورهای اروپایی بی‌نیاز شویم باید برای ساخت تمام قطعاتی که در صنعت داخل نیاز داریم به کمک کارشناسان و تکنسین‌های مجرب دست به کار شویم اما شعار کیفیت در صنعت را نباید فراموش کنیم.

به نظر من در صنعت باید از کشورهایی مانند ژاپن درس بگیریم. زیرا ژاپن پس از تحول عظیم در صنعت کشورش تصمیم گرفت تا به هر قیمت که شده کیفیت محصولات و تولیدات خود را تا حد امکان افزایش دهد و شاهد بودیم که قبل از شروع فعالیت صنعتی چگونه از ماشین‌های صنعتی و غیرصنعتی آلمان الهام می‌گرفتند و با چه اشتیاقی در نمایشگاه‌های مختلف و با گرفتن عکس و فیلم از آنها برای رسیدن سطح بالای محصولات تلاش می‌کردند تا توانستند در نهایت و پس از تولید، محصولات صنعت خود را با صنعت آلمان مقایسه کنند که دیدیم با تلاش فراوان توانستند تا این حد پیشرفت کنند.
آدرس دفتر مرکزی:
زیر پل کریم‌خان - خیابان‌ایرانشهر خیابان‌شهیدکلانتری ساختمان آر- ای پلاک ۱۰ طبقه ۵
تلفن: ۷-۸۸۳۴۹۷۵۵
فاکس: ۸۸۸۲۵۴۳۷
کارخانه:
جاده قدیم کرج کیلومتر۱۷
تلفن: ۴۴۹۲۲۲۳۷ فاکس: ۴۴۹۲۲۱۹۰
www.rolling-mill.com
E.mail:info@rolling-mill.com