ریشه گرانی‌های اخیر اقتصادی و واقعی است

برای مهار گرانی باید نقدینگی و هزینه‌های دولت مهار شود

ریشه رفتارهای اقتصادی را نباید به عوامل موهوم نسبت دهیم محمدرضا باهنر در خصوص موروثی بودن ریشه‌های گرانی از دولت گذشته با بیان این‌که اقتصاد پدیده و مجموعه‌ای است که ریشه‌های زیادی می‌تواند داشته باشد، گفت: طبیعی است که ممکن است برخی از این ریشه‌ها به گذشته برگردد اما حتما علت تامه آن نیست، و برای مهار گرانی بیشتر باید سعی کنیم نقدینگی و هزینه‌های دولت را کنترل کنیم.

نایب‌رییس مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با «ایسنا» گفت: اصولا تا هنگامی که عرضه را در جامعه افزایش نداده‌ایم، نباید با پخش پول، تقاضا را افزایش دهیم چراکه پخش پول، تقاضا را تحریک می‌کند و اگر عرضه مناسب با تقاضا توسعه نیابد طبیعی است که گرانی‌ها افزایش می‌یابد.

وی در خصوص وجود رانت‌خواران با بیان این‌که در این موقعیت‌های تورمی، یک عده تور خود را پهن کرده و صید می‌کنند، درباره معرفی این رانت‌خواران، با طرح این پرسش که نمی‌دانم معنا و مفهوم این مساله چیست، ادامه داد: فرض کنیم یک موقع یک فرد حقیقی این اقدام غیرمعمول را انجام می‌دهد طبیعی است که می‌توان با او برخورد کرد، محاکمه و مجازات کرد، اما خیلی موافق نیستم که ریشه‌های این طور رفتارهای اقتصادی را به یکسری عوامل ناشناخته یا موهوم برگردانیم.

نایب‌رییس مجلس با بیان این‌که به نظر می‌رسد بحث عمده تورم و گرانی‌های اخیر، اقتصادی است، گفت: بالا رفتن هزینه دولت که البته بیشتر در جهت کارهای عمرانی بوده و نیز افزایش نقدینگی به دلیل تبدیل ارزی که به ریال انجام دادیم، می‌تواند ریشه‌ای اساسی تورم باشد. به گفته وی، در عین‌حال طبیعی است که برخی زد و بندها و بازارهای سیاه و کارهای اقتصادی ناپاک نیز می‌تواند به این گرانی‌ها دامن زند. بدین معنا که افزایش نقدینگی به صورت طبیعی و عمومی قیمت‌ها را بالا می‌برد اما بعضی از هماهنگی‌هایی ممکن است پشت درهای بسته توطئه اقتصادی اتفاق بیفتد که به عنوان مثال ناگهان هجمه را به سمت مسکن یا طلا یا خرید و فروش ارز ببرد. نماینده مردم کرمان، این نوع هدایت به سمت بخشی از کالاها را توطئه خواند و با بیان این‌که یکسری سوءاستفاده نیز می‌تواند وجود داشته باشد، با بیان مثالی گفت: ممکن است کسانی ارزاق عمومی را خریداری کنند و اگرچه آن را با قیمت بالا نخریده‌اند اما همین که احساس می‌کنند سطح عمومی قیمت‌ها بالا می‌رود، آنها از طریق بازار مشترک غیرمرئی، قیمت‌ها را افزایش می‌دهند. باهنر با تاکید بر لزوم برخورد با این سوءاستفاده‌کنندگان در خصوص گره زدن بحث افزایش قیمت‌ها با آرمان‌های ملت، گفت: این دو امر از هم جدا هستند یعنی مردم به یکسری اصول معتقد هستند و نشان داده‌اند که برای دفاع از آن، ارزشمندترین سرمایه‌های خود اعم از جان و فرزندانشان حاضرند فدا نمایند، اما عملیات و رفتار دولت یا مجلس ارتباطی به آرمان‌ها ندارد. نایب‌رییس مجلس در خصوص قطعنامه صادره علیه مساله هسته‌ای ایران با اشاره به موضع‌گیری احزاب مختلف در این باره، گفت: در استیفای حقوق هسته‌ای ما تردیدی نیست و شکی نیست که ما در دستیابی به این فناوری، حق مسلم داریم.

وی با بیان این‌که از این حق نمی‌گذریم، گفت: مردم هم به ما اجازه نمی‌دهند که از این حق بگذریم. برای استیفای این حق باید هزینه بپردازیم اما این بدان معنا نیست که بعضی از دست‌اندرکاران یا بر اساس بی‌حوصلگی یا عجله یا کم‌تدبیری و کم مشورت کردن، بخواهند این هزینه‌ها را افزایش دهند. وی با بیان این‌که مردم آماده پرداخت هزینه در این مسیر هستند، گفت: این آمادگی بدان معنا نیست که هرکس هر مقدار خواست این هزینه‌ها را افزایش داده و بعد بگوید باید هزینه پرداخت. مردم مقاومت می‌کنند اما با تدبیر، رفتار عقلایی، مشورت و تصمیم‌گیری سیستماتیک می‌توان این هزینه‌ها را به حداقل رساند.

برای توجیه گرانی با احساس مردم بازی نکنیم

از سوی دیگر نماینده چالوس و نوشهر گفت: هیچ نشانه و پیش فرضی در رابطه با یک برنامه‌ریزی کلان، علمی و منطقی در مورد کنترل نوسات قیمت در پیش نداریم.

انوشیروان محسنی‌بندپی در گفت‌وگو با «ایسنا»، در ارزیابی از سخنان اخیر دکتر احمدی‌نژاد در مورد زمینه‌های اقتصادی و سیاسی گرانی‌ها گفت: علت گرانی‌ها به زمینه‌های سیاسی برنمی‌گردد، بلکه به برنامه‌ریزی اقتصادی مربوط می‌شود.

عضو فراکسیون اقلیت مجلس گفت: اقتصاد نه دستورپذیر است نه این که چیزی است که بخواهیم آن را به صورت فرمانی اجرایی کنیم. اقتصاد نیازمند برنامه‌ریزی،‌ مدیریت و توجه خاص به عواملی است که زمینه‌ساز گرانی هستند، و دولت باید در این خصوص برنامه‌ریزی خاص خود را داشته باشند.

به نظر نایب‌رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، گرانی ناشی از برنامه‌هایی است که دولت در طول یک سال گذشته اعمال کرده و این گرانی‌ها هرچند از گذشته به ارث رسیده ولی تشدید شده است. نمونه آن می‌توان به گرانی مسکن، گرانی میوه و نان اشاره کرد. نمی‌توان گفت عوامل سیاسی در به‌وجود آمدن این گرانی‌ها نقش دارد. غیر از این است که برنامه‌ریزی خوبی در زمینه کنترل قیمت‌ها نداشته‌ایم یا عواملی که زمینه‌ساز این جهش نرخ هستند، آنها را تحت کنترل و پایش قرار نداده‌ایم؟

نماینده چالوس و نوشهر خاطرنشان کرد: گرانی‌ها ناشی از نبود برنامه‌ریزی و توجه علمی و منطقی به زمینه‌‌های تورم است. دولت به صورت مقطعی کارهایی در کنترل گرانی‌ها انجام داده، ولی به صورت زیربنایی، اساسی و ریشه‌ای اقدامی انجام نداده است. هر زمانی که فکر می‌کردیم در جایی گرانی است، جلساتی و کارهای مقطعی صورت داده‌ایم، ولی راه حل اساسی و ریشه‌ای در نظر نگرفته‌ایم.

وی همچنین در ارزیابی از موضوع کنترل نوسان قیمت‌ها توسط دولت تا سال آینده، افزود: بعید می‌دانم دولت بتواند نوسان قیمت‌ها را کنترل کند،‌ هیچ پیش فرضی در رابطه با این که ما یک برنامه منسجم اقتصادی داشته باشیم که پیش آگاهی به ما دهد که در آینده نزدیک نسبت به کنترل قیمت‌ها اقداماتی انجام خواهیم داد، نداریم.

وی در مورد بخش دیگری از سخنان رییس جمهوری که عنوان شده بود، گرانی‌ها در آرمان‌های مردم تاثیری ندارد، ‌گفت: به خاطر آن که می‌خواهیم همیشه به مردم در مسائل مختلف قوت قلب داده و کارهای خود را توجیه کنیم، مجبوریم که این گفته‌ها را عنوان کنیم. هرچند مسائل و موارد این‌چنینی در آرمان‌ها و اهدافی که مردم برای آن خون داده‌اند و جزء ارزش‌های خود می‌دانند، تاثیری ندارد، ولی نباید توجیه‌کننده این مساله باشد که همیشه با احساسات مردم این‌گونه بازی کنیم.