ابلاغ دستور‌العمل جدید مبارزه با قاچاق سوخت در بهمن‌ماه

فرشید خاموشی - «امسال تکان کوچکی در امر مبارزه با قاچاق سوخت به خود دادیم، آن هم با هزینه‌ای بسیار ناچیز و نرم‌افزاری.»

سردار محمدرضا نقدی در همایش یک روزه «بررسی نقش و کارآمدی سازمان تعزیرات حکومتی در روند مبارزه با قاچاق کالا و ارز» از دستاوردی خبر داد که ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز طی ۹ماه نخست سال‌جاری به آن دست یافته است: «توانستیم با تلاش‌های گسترده یک‌میلیارد دلار به خزانه دولت بازگردانیم، مبلغی که می‌رفت به جیب قاچاقچیان سرازیر شود اما اینک در جیب ملت است.» رییس ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز همچنین به قانون کالای همراه مسافر اشاره کرد و گفت: «اخیرا بخشنامه‌ای در ستاد برای مبارزه با قاچاق کالا از طریق کالای همراه مسافر تنظیم شد که جوسازی‌های رسانه‌ای بسیاری نیز در پی داشت، اما نتیجه اجرای این بخشنامه نشان می‌دهد که حداقل ۲۰۰هزار تن کالایی که در سال بدون پرداخت عوارض گمرکی وارد کشور می‌شد، از این پس وارد نمی‌شود.» او در بخش دیگری از سخنانش «اقتصاد باز» را مورد هدف قرار داد و گفت: «نباید فریب تبلیغات دروغین اقتصاد باز را بخوریم، تبلیغاتی که تاکید می‌کند همه چیز باید رها شود و اقتصاد باز داشته باشیم. همان کشورهایی که پرچم لیبرالیسم را برافراشته‌اند، سختگیری‌هایشان بیشتر است. می‌گویند رها کنید اما خود سختگیرانه عمل می‌کنند.

سردار نقدی پس از همایش صبح دیروز، در جمع خبرنگاران حاضر شد تا توضیحات کامل‌تری از دستاوردهای مبارزه با قاچاق سوخت در کشور ارائه دهد.

وی با استناد به برآوردهای مصرف سالانه سوخت از سوی شرکت پخش فرآورده‌های نفتی به مقایسه میزان مصرف سوخت در سال‌های ۸۵ با سال‌های ۸۳ و ۸۴ پرداخت و گفت: با شتاب بیشتر مصرف سوخت نیروگاه‌ها و افزایش حمل‌ونقل بین‌المللی به‌علت صادرات و افزایش ترانزیت، انتظار می‌رفت حدود ۲میلیارد و ۴۰۰میلیون لیتر افزایش مصرف داشته باشیم که این موضوع اتفاق نیفتاد.»

وی، میزان مصرف سوخت را در سال گذشته ۱۸میلیارد و ۷۳۰میلیون لیتر بیان کرد و افزود: «با توجه به آمار خودروهای اضافه شده باید این میزان از ۲۱میلیارد لیتر فراتر رود اما حجم مصرف در حد ۲۰میلیارد و ۵۰میلیون لیتر باقی ماند.»به اعتقاد سردار نقدی، نحوه خروج سوخت از کشور به دو طریق توزیع قاچاق در داخل و خروج از شبکه صورت می‌گیرد.

او یادآور شد: «در سیستم قاچاق سوخت در شبکه توزیع از طریق خرید و فروش سهمیه و حواله، انحراف کامیون‌ها از مسیر با تبانی دریافت‌کننده یا بدون تبانی صورت می‌گیرد.» سردار نقدی، تصریح کرد: «سال گذشته ۹۸ تانکر حاوی ۳۰هزار لیتر سوخت به جای حرکت در مسیر مصرف‌کننده به مکانی دیگر فرستاده شد.»

به گفته وی در بررسی موشکافانه قاچاق سوخت مشخص شد که تخصیص سهمیه به برخی کارخانه‌ها و مراکز تولیدی وجود خارجی نداشته است.رییس ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، توزیع خارج از شبکه مراکز توزیع نهایی و پمپ بنزین‌ها را از دیگر راه‌های قاچاق سوخت برشمرد و گفت: «ستاد در این بخش‌ها موفقیت‌های چندانی نداشته است.»

سردار نقدی، روش‌هایی چون تلاش برای خروج سوخت تحت پوشش حلال و مشتقات نفتی که به عنوان صادرات حلال مطرح می‌شود و یا تعبیه باک اضافی در خودروهای سنگین را از دیگر روش‌های خروج سوخت از کشور عنوان کرد.

به گفته وی، هم‌اکنون سالانه ۲۷۰هزار خودرو سنگین از کشور خارج می‌شود و ۱۴۰هزار خودرو خارجی نیز به صورت ترانزیت در جاده‌های کشور تردد می‌کنند که اگر ظرفیت باک هر کدام از آنها ۵۰۰ لیتر اضافه شود، در مجموع ۱۰۰میلیون لیتر به بنزین باک‌ها اضافه می‌شود که زمینه قاچاق را گسترده می‌کند.

سردار نقدی، همچنین حمل سوخت به وسیله لنج‌ها و کشتی‌ها در خلیج‌فارس و دریای عمان یا خروج سوخت به بهانه ارسال سوخت مورد نیاز سکوهای نفتی یا جزایر این منطقه را از دیگر راه‌های خروج سوخت از کشور برشمرد.

رییس ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز تصریح کرد: «خروج سوخت تحت پوشش ترانزیت از مبدا وارداتی با تغییر محتوای محموله از دیگر راه‌های قاچاق سوخت است.»

خروج غیرقانونی و مخفیانه سوخت از مرزهای کشور به وسیله خودروهای سبک یا چهارپا توسط برخی افراد نیز از دیگر راه‌های قاچاق سوخت است که سردار نقدی به آن اشاره کرد و همکاری فرماندهی‌های نقاط مرزی را برای مبارزه با آن خواستار شد:‌ «در این خصوص موفقیت چندانی حاصل نشده است.»

اما دستورالعمل مبارزه با قاچاق سوخت که واکنش‌های تندی از سوی صادرکنندگان بخش‌خصوصی فرآورده‌های نفتی به دنبال داشت، دیگر محور سخنان سردار نقدی بود. دستورالعملی که خرداد‌ماه امسال پایه‌های آن ریخته شد اما ستاد را مجبور کرد بر روی آن تجدیدنظر کند.

او از ابلاغ دستورالعمل جدید مبارزه با قاچاق سوخت از ابتدای بهمن‌ماه امسال خبر داد. رییس ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق سوخت افزود: در دستورالعمل جدید ضمن برخورد انعطاف آمیز با صادرکنندگان تلاش شده تا برای صادرکنندگان خوشنام تسهیلات خاص صادراتی در نظر گرفته شود.

به گفته وی، در دستورالعمل قبلی تعداد گمرکات تخصصی برای صادرات سوخت ۶ مورد بود که براساس ابلاغیه جدید این تعداد تا دو برابر افزایش یافته است.

وی گفت: تجدیدنظر در دستورالعمل مبارزه با قاچاق سوخت به دو دلیل تبلیغاتی و پیچیده بودن این موضوع صورت گرفت که کار بررسی تا آذر‌ماه به طول انجامید.

نقدی افزود: جلسات متعددی برای بررسی کارشناسی مصوبه با حضور دست‌اندرکاران مرتبط با صادرات فرآورده‌های پتروشیمی برگزار شد و شرکت نفت، سازمان تعزیرات حکومتی، موسسه استاندارد و دستگاه‌های دست‌اندرکار برای تدوین این ابلاغیه همراهی کردند.

نماینده ویژه رییس‌جمهوری در ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، گفت: در ابلاغیه جدید تلاش شده تا مشکلات فراروی حل شود.

نقدی ابراز امیدواری کرد: با ابلاغ دستورالعمل جدید فعالیت‌های جدی تری در واحدهای مرزی کشور صورت گیرد و دستاوردهای مبارزه با قاچاق تا پایان سال ۳۰درصد رشد داشته باشد.

رییس ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز همچنین گفت: از ابتدای شروع مبارزه با قاچاق سوخت، مخازن بزرگ ذخیره سوخت در اطراف کمربندی جنوبی تهران کشف شده که مردم ساکن آن منطقه تصور می‌کردند این مجموعه متعلق به وزارت نفت است.

وی با بیان اینکه در برخی از نقاط پنج تا ۶میلیون لیتر سوخت قاچاق نگهداری می‌شد، افزود: این افراد با ایجاد برخی تغییر و تحولات و با عنوان تولید حلال، این سوخت‌ها را به صورت رسمی از کشور خارج می‌کردند.

نقدی گفت: پس از آنکه مقرر شد شرکت‌های تولیدکننده مشتقات نفتی شناسنامه صنعتی خود را به موسسه استاندارد ارائه کنند، از ۹۱۴شرکت مدعی تولید مشتقات نفتی تنها ۲۶۳ شرکت حاضر به ارائه شناسنامه صنعتی شدند.

به گفته وی از مجموع ۱۰۰شرکت ارزیابی شده، تنها ۲۴واحد فناوری تبدیل سوخت به مشتقات نفتی را دارا بودند.

وی تصریح کرد: در خوشبینانه‌ترین برآورد از مجموع کل شرکت‌های مدعی تولید مشتقات نفتی، تنها ۷۰ واحد به معنای واقعی مشتقات نفتی صادر می‌کردند.

وی گفت: این در حالی است که براساس گزارش گمرک صادرات کل فرآورده‌های نفتی در سال گذشته ۱/۹۲میلیون دلار بود اما این میزان در هفت‌ماه نخست سال ۸۵به ۳/۳میلیارد دلار رسید. همچنین در این همایش، شاه‌چراغی، معاون وزیر دادگستری در سازمان تعزیرات حکومتی، نیز به بیان جایگاه و نقش سازمان تعزیرات حکومتی در امر مبارزه با قاچاق کالا و ارز پرداخت.