سرانه حق‌بیمه‌های بازرگانی به بیش از ۳۱ هزار تومان رسید

حمیدرضا اسلامی منوچهری- اداره بررسی‌های آماری بیمه مرکزی ایران در آخرین گزارش آماری عملکرد صنعت بیمه کشور در سال 84، حق بیمه صادره صنعت بیمه در این سال را 21هزار و 4/503میلیارد ریال و رشد آن را در مقایسه با سال 83 معادل 2/24درصد اعلام کرد. در این گزارش خسارت پرداختی صنعت بیمه در سال یاد شده معادل 14هزار و 8/460میلیارد ریال اعلام شده است که رشدی معادل 1/44درصد را نسبت به سال قبل از آن نشان می‌دهد. حق بیمه صادره مربوط به بیمه‌نامه‌هایی است که در طی دوره مورد گزارش صادر شده‌اند، اعم از اینکه اعتبار آنها به پایان رسیده یا نرسیده باشد. خسارت پرداختی نیز به کل خسارت‌هایی که طی دوره مورد بررسی پرداخت شده اطلاق می‌شود. در سال 84 شاخص نفوذ بیمه (نسبت حق بیمه به تولید ناخالص داخلی) به 3/1درصد رسید و حق بیمه سرانه هر ایرانی به 314هزار و 67 ریال افزایش یافت.

در سال ۸۳ حق‌بیمه سرانه ۲۵۶ هزار و ۵۴۰ ریال بود. حق بیمه سرانه از تقسیم حق‌بیمه دریافتی بر جمعیت کشور به دست‌ می‌آید.
ضریب خسارت صنعت بیمه در سال مورد گزارش با ۹/۲ واحد افزایش نسبت به سال قبل از آن ۲/۷۸درصد اعلام شده است. صنعت بیمه کشور شامل بیمه مرکزی ایران (نهاد ناظر دولت در بازار بیمه و متولی بیمه‌های بازرگانی)، شرکت‌های بیمه دولتی (ایران، آسیا، البرز، دانا) و شرکت‌های بیمه غیر دولتی (صادرات و سرمایه‌گذاری، پارسیان، کارآفرین، سینا، رازی، ملت، امید، حافظ، توسعه، دی، سامان و نوین) می‌شود.
ایران از نظر تولید حق بیمه در مکان چهل و ششم رتبه‌بندی کشورهای جهان قرار دارد. در بین کشورهای خاورمیانه، کشور ما مقام دوم تولید حق بیمه را دارا است و حدود ۱۵درصد از حق بیمه‌های این منطقه در جهان را به خود اختصاص می‌دهد.براساس آمار بازار جهانی بیمه در سال ۲۰۰۵، مجموع حق بیمه تولید شده صنعت بیمه دنیا به حدود ۳هزار و ۴۲۶میلیارد دلار رسیده و کشورهای پیشرو جهان در سال ۲۰۰۵ معادل ۲هزار و ۳۸۸میلیون دلار حق بیمه تولید کرده‌اند.
براساس گزارش بیمه مرکزی، در سال ۸۴ مانند سال‌های قبل، بیشترین سهم حق بیمه مربوط به شخص ثالث بوده که ۳/۴۳درصد از حق بیمه‌های صادره بازار را به خود اختصاص داده است. پوشش ریسک‌های مربوط به اتومبیل‌ شامل بیمه‌های شخص ثالث، حوادث، سرنشین و بدنه اتومبیل ۳/۶۱درصد از حق بیمه‌های صادره صنعت بیمه را به خود اختصاص داده است. رشد ۲۹درصدی حق بیمه صادره در بیمه‌های اتومبیل در مقایسه با سال قبل از آن موجب افزایش ۳/۲ واحدی سهم بیمه‌های اتومبیل از مجموع حق بیمه‌های صنعت بیمه شده است. در مجموع پوشش‌های مربوط به اتومبیل، رشته‌های درمان، زندگی و آتش‌سوزی ۸/۸۳درصد حق بیمه‌های بازار را شامل می‌شود و ۲/۱۶درصد باقیمانده بین رشته‌های باربری، حوادث، بدنه کشتی، هواپیما، مهندسی، پول، مسوولیت، اعتبار، نفت و انرژی و سایر انواع توزیع شده است.شرکت‌های بیمه ایران، آسیا، دانا و البرز به ترتیب با در اختیار داشتن ۸/۵۲، ۲/۱۷، ۴/۹ و ۹/۶درصد از حق بیمه‌های بازار رتبه‌بندی شرکت‌های بیمه را از نظر تولید حق بیمه دارند و در مقایسه با سال ۸۳ تغییری در این زمینه رخ نداده است.
شرکت‌های بیمه غیر دولتی نیز به ترتیب پارسیان، کارآفرین، سینا، ملت، رازی، حافظ، دی، صادرات و سرمایه‌گذاری، سامان، امید، توسعه نوین در زمینه تولید حق بیمه رتبه‌بندی شده‌اند. در مجموع از ۷/۱۳درصد سهم بخش غیر دولتی ۲/۸درصد تولید حق بیمه به شرکت بیمه پارسیان تعلق دارد. در این سال مجموعا ۸/۲ واحد به سهم شرکت‌های بیمه دانا و بخش غیر دولتی افزوده شده و از سهم شرکت‌های بیمه ایران، آسیا و البرز به همین ‌میزان کاسته شده است. سهم شرکت بیمه ایران از حق بیمه‌های صادره طی ۵ سال اخیر مرتبا کاهش داشته است. در مقابل سهم بخش غیر دولتی طی این سال‌ها به طور مرتب افزایش یافته است. سهم سایر شرکت‌های بیمه در این مدت با نوسان همراه بوده است.
از لحاظ میزان فعالیت‌ شرکت‌های بیمه در هر یک از رشته‌های بیمه همچنان سهم اصلی بازار را شرکت دولتی بیمه ایران در اختیار دارد. اما شرکت بیمه آسیا در بیمه نفت و انرژی با ۳/۲۵درصد، شرکت بیمه البرز در رشته مهندسی با ۸/۲۵درصد، شرکت بیمه دانا در بیمه‌های درمان و حوادث به ترتیب با ۹/۳۱ و ۹/۲۹درصد و شرکت بیمه پارسیان در رشته اعتبار با ۲/۳۶درصد سهم عمده‌ای از بازار این رشته‌ها را در اختیار دارند.
سهم بیمه‌های دولتی و خصوصی از خسارت پرداختی
در سال ۸۴ مانند سال‌های قبل بیش از نیمی از خسارت‌های پرداختی صنعت بیمه معادل ۲/۵۷درصد در رشته شخص ثالث پرداخت شده است. سهم رشته شخص ثالث در کنار بیمه‌های حوادث سرنشین و بدنه اتومبیل بیانگر آن است که ۲/۷۲درصد از کل خسارت‌های پرداختی صنعت بیمه ناشی از پوشش ریسک‌های مربوط به رانندگی و اتومبیل است در حالی که این رشته‌ها ۳/۶۱درصد حق بیمه‌های بازار را در اختیار دارند.بعد از رشته شخص ثالث، رشته‌های بدنه اتومبیل، درمان و زندگی، بیشترین سهم از خسارت‌های پرداختی بازار بیمه را دارند.
در مجموع ۴/۸۷درصد از خسارت‌های بازار در این چهار رشته پرداخت شده و بقیه رشته‌های بیمه از خسارت‌های پرداختی بازار، در مجموع ۶/۱۲درصد سهم دارند.
از لحاظ نقش هر یک از شرکت‌های بیمه دولتی در خسارت پرداختی بازار بیمه، ترتیب سال قبل حفظ شده است و شرکت‌های بیمه ایران، آسیا، دانا و البرز به ترتیب در پی هم قرار دارند.
شرکت‌های بیمه غیردولتی نیز به ترتیب پارسیان، کارآفرین، سینا، رازی، حافظ، امید، ملت، دی، توسعه، صادرات و سرمایه‌گذاری و سامان نیز براساس سهم از خسارت‌های پرداخت شده بازار رتبه‌بندی شده‌اند. این شرکت‌ها در مجموع ۱/۸درصد از خسارت‌های بازار بیمه را پرداخت کرده‌اند.شرکت‌های بیمه ایران، آسیا و دانا در حالی که به ترتیب ۸/۵۲، ۲/۱۷ و ۴/۹درصد از حق بیمه‌‌های بازار را در اختیار دارند به ترتیب ۸/۵۵، ۳/۲۰ و ۲/۱۰درصد از خسارت‌های بازار بیمه را پرداخت کرده‌اند.
در مقابل، شرکت‌های بیمه البرز و بخش غیردولتی با ۹/۶ و ۷/۱۳درصد سهم از حق بیمه‌های بازار، به ترتیب ۶/۵ و ۱/۸درصد از خسارت‌های بازار بیمه را پرداخت کرده‌اند.
در سال ۸۴ خسارت‌های پرداختی بخش غیردولتی یک‌هزار و ۵/۱۷۱میلیارد ریال است در حالی که این بخش از صنعت بیمه در سال ۸۳ فقط ۶/۱۳۰میلیارد ریال خسارت به بیمه‌گذاران خود پرداخت کرده بود که نشان‌دهنده ۹برابر شدن میزان خسارت‌ پرداختی در سال ۸۴ است.
علت اصلی این افزایش، رشد خسارت‌های پرداختی در رشته شخص ثالث است که با در اختیار داشتن ۶/۶۵درصد سهم از کل خسارت‌های پرداختی بخش غیردولتی، در مقایسه با سال قبل ۳/۳۲برابر شده است.همچنین تغییرات خسارت پرداختی در بخش دولتی در مقایسه با سال ۸۳ معادل ۲/۳۴درصد است. برآیند فعالیت بخش‌های دولتی و غیردولتی صنعت بیمه کشور، رشد ۱/۴۴درصدی خسارت‌های پرداختی بازار بیمه را رقم زده است که ۲۰واحد از رشد حق بیمه‌های صادره آن بیشتر است.