ملاحظات اقتصادی دلیل فروش نفت‌خام به یورو
به گفته معاون بازاریابی امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، دریافت قیمت فروش بخشی از نفت ایران به یورو، با در نظر گرفتن ملاحظات و اصول اقتصادی انجام می‌شود.
به گفته معاون بازاریابی امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، دریافت قیمت فروش بخشی از نفت ایران به یورو، با در نظر گرفتن ملاحظات و اصول اقتصادی انجام می‌شود. محمدعلی خطیبی در گفت‌و‌گو با شانا توضیح داد که دلار همچنان مبنای قیمت‌گذاری نفت‌خام است، ولی کاهش ارزش آن در سال‌های اخیر، سبب شده است بیشتر کشورهای تولیدکننده نفت، به دنبال دریافت ارزش فروش نفت‌خام خود به ارزهایی غیر از دلار باشند.
وی با بیان این که افزون بر نفت‌خام، می‌توان قیمت فروش هر کالای دیگری را نیز با ارزهای معتبر دیگر دریافت کرد، گفت: حتی کشورهایی که روابط و تعامل خوبی با آمریکا دارند، به دنبال تغییر ارز مبادلات خود در بازارهای جهانی هستند تا از ضررهای ناشی از افت ارزش دلار، دوری کنند.
پایگاه اینترنتی «ترامپت» نیز در گزارشی از آغاز جایگزینی یورو با دلار در برخی از معاملات فروش نفت‌خام ایران در بازارهای جهانی، این حرکت را نخستین گام برای پایان دادن به ایفای نقش دلار به عنوان ارز اصلی، در عرصه تجارت جهانی ارزیابی کرد.
در این گزارش آمده است: دلار اصلی‌ترین ارز در معاملات بازار جهانی به شمار می‌رود و کشورها برای تجارت در عرصه بین‌الملل، ناگزیر از نگهداری منابع قابل توجه دلار در ذخایر خود هستند، به گونه‌ای که برآورد می‌شود دلار حدود ۶۵درصد از ذخایر ارزهای خارجی جهان را به خود اختصاص داده باشد.
تمام معاملات جهانی نفت‌خام نیز تاکنون بر مبنای دلار انجام شده است که سبب می‌شود تقاضا برای دلار، ارزش این ارز را همچنان بالا نگه دارد. این روند در کنترل میزان تورم در آمریکا نیز موثر است، به گونه‌ای که دولت آمریکا با انتشار دائم اسکناس، می تواند اقتصاد خود را پویا نگه دارد، ولی در صورتی که دلار نقش خود را به عنوان ارز اصلی تجارت جهانی از دست بدهد، تقاضا برای دلار بین کشورهای مختلف کاهش می‌یابد و میزان قابل توجهی از این اسکناس‌ها از بازار بین‌الملل جمع و به اقتصاد آمریکا سرازیر می‌شود.
بنابراین گزارش، نشانه‌هایی وجود دارد که از آغاز روند کنار گذاردن دلار از معاملات جهانی خبر می‌دهد، از جمله برخی از کشورهای تولیدکننده نفت چنین حرکتی را آغاز کرده‌اند. روسیه و برخی از اعضای اوپک سهم دلار را از مجموع ذخایر ارزی خود، از ۶۷درصد در سه ماه نخست امسال، به ۶۵درصد در سه‌ماه دوم کاهش داده‌اند، در حالی که این میزان در حدود ۱۸ماه پیش، ۷۰درصد بود، ضمن آن که سهم یورو در ذخایر این کشورها در این مدت از ۲۰درصد به ۲۲درصد افزایش یافته است. با وجود ناچیز بودن این تغییرات، در صورتی که تاثیر آنها بر میزان صدها میلیارد دلار ذخایر ارزی این کشورها در نظر گرفته شود، رقم‌های قابل توجهی به دست خواهد آمد.
رسیدن ارزش دلار در برابر یورو به کمترین میزان در ۲۰ ماه اخیر و کاهش ارزش آن در برابر پوند به کمترین میزان در ۱۴ سال اخیر از مهم‌ترین دلیل‌های گرایش کشورهایی مانند ایران و دیگر تولیدکنندگان نفت به استفاده از یورو به جای دلار در مبادلات نفتی معرفی می شود، چون هر گونه کاهش در ارزش دلار، به معنای کاهش ارزش ذخایر ارزی کشورهایی است که دلار را در ذخایر خود نگهداری می‌کنند، در نتیجه این کشورها پیش از آن که بخش قابل توجهی از ارزش ذخایر خود را از دست بدهند، به فروش و مبادله دلار با دیگر ارزها روی خواهند آورد.
به نظر می‌رسد، روزگار دلار آمریکا به عنوان ارز اصلی ذخایر کشورها، رو به پایان بوده و جهان در حال حرکت به سمت تعریف سازوکار «چندارزی» برای نگهداری ذخایر باشد. این روند تنها به معنای کاهش تقاضای جهانی دلار نیست، بلکه دولت آمریکا با پیامدهای دیگری مانند افزایش تورم، نرخ سود بیشتر و کاهش سطح استانداردهای زندگی شهروندان خود نیز رو به رو خواهد شد.
