معادن سنگان؛ عسلویه شرق کشور

معادن سنگ‌آهن سنگان در نزدیکی روستای سنگان از توابع شهرستان خواف (که در 250کیلومتری‌ جنوب شرقی‌ مشهد واقع شده و بر اساس جدیدترین آمار رسمی‌ قریب 110 هزار نفر جمعیت دارد) در استان خراسان رضوی واقع شده‌اند. این معادن در 280‌کیلومتری جنوب شرق مشهد، 68‌کیلومتری جنوب غرب تایباد، 40‌کیلومتری شمال شرق خواف و 18‌کیلومتری شمال شرق روستای سنگان قرار دارد و در حدود 40‌کیلومتری مرز افغانستان قرار دارند.

این معادن در گستره‌ای به طول تقریبی ۳۰‌کیلومتر و عرض حدود ۲‌کیلومتر از غرب ایران تا مرز افغانستان توسعه یافته‌اند. امتداد این معادن شرقی - غربی است و عوامل چینه‌شناسی و تکتونیکی باعث شده که مواد معدنی در منطقه به طور یکسان پراکندگی نشان ندهند. حداکثر ارتفاع منطقه ۱۸۱۲‌متر است. این منطقه دارای آب و هوای کویری خشک و با متوسط بارندگی سالانه ۱۵۰ تا ۲۵۰ میلی‌متر در سال همراه با وزش بادهای تقریباً دائمی است که در ۶ ماهه‌ اول سال سرعت آن به بیش از ۵۰‌کیلومتر در ساعت می‌رسد. حداکثر‌درجه‌ حرارت ۳۵درجه‌ سانتی‌گراد و حداقل آن ۱۱-درجه‌ سانتی‌گراد ثبت شده است.

دسترسی به معدن و کارخانه از طریق جاده آسفالته به طول ۱۸کیلومتر از طریق سنگان امکان پذیر است.
از نظر موقعیت جغرافیایی سنگ آهن سنگان در طول جغرافیایی ۶۰درجه و ۲۴ دقیقه و ۶/۴۰ ثانیه، عرض جغرافیایی ۳۴‌درجه و ۲۷ دقیقه و ۵/۳۸ ثانیه قرار گرفته است.
فرشید مرجعی، قائم مقام طرح سنگان درباره این طرح گفته است: پروژه سنگان بزرگ‌ترین پروژه ملی شرق کشور است. او اضافه کرد: معدن سنگ آهن سنگان تنها معدنی است که مطالعات آن به طور سیستماتیک و طراحی اکتشاف توسط کارشناسان داخلی و خارجی انجام شده است. به گفته مرجعی، طرح سنگان از نیمه سال ۶۲ انجام مطالعات سیستماتیک را آغاز کرد و در سال ۶۸ به پایان رساند.

او هدف اصلی از این پروژه را تولید سالانه ۶/۲میلیون تنی گندله آهن در فاز اول و ۲/۵تن در فاز دوم دانست و به این مطلب اشاره کرد که عملیات اجرایی فاز اول در قالب قراردادی EPCM و به صورت کلید در دست به کنسرسیوم توسعه نیرو - دانیلی ایتالیا واگذار و اخیرا آغاز شده است. او افزود: زمان اجرای این قرارداد با احتساب دوران تست و راه‌اندازی ۴۲ ماه تعیین شده است.
قائم مقام طرح سنگان با بیان اینکه از این پروژه به عنوان عسلویه شرق کشور یاد می‌شود، تصریح کرد: سنگ آهن سنگان از لحاظ کمی از بزرگ‌ترین معادن کشور و از نظر کیفی محصول تولید شده قابل رقابت در بازارهای جهانی و قابل استفاده در کارخانه‌های فولادسازی کشور است. در حال حاضر ذخایر زمین‌شناسی این معدن ۲/۱ میلیارد تن اعلام شده اما اکتشافات اخیر نشان می‌دهد می‌توان حدود ۳ برابر رقم فوق را به ذخایر فعلی به اثبات رساند.

بهرادا... وردی، دبیر انجمن علمی‌دانشجویی مهندسی معدن دانشگاه تهران جنوب طی سخنرانی درخصوص طرح سنگان گفته است: اگر نگاهی به برنامه‌های تولید فولاد در کشور بیاندازیم متوجه می‌شویم سهم سنگان در تولید مواد اولیه فولاد کشور بسیار چشمگیر است که با انجام اکتشافات بیشتر کانسار سنگ آهن سنگان می‌تواند به عنوان بزرگ‌ترین معدن سنگ آهن کشور مطرح گردد.