چین بزرگترین تولید کننده فولاد ضد زنگ

مترجم: علی غفوری

در سال ۲۰۰۶ چین بزرگ‌ترین کشور تولیدکننده فولاد ضد زنگ خواهد شد و بنابراین مهم‌ترین مصرف‌کننده کروم اولیه. تولید فولاد ضدزنگ آن در نیمه اول امسال ۲۷/۲میلیون تن بود که ۵۰درصد نسبت به سال گذشته افزایش نشان می‌دهد. کل تولید امسال احتمالا بین ۲/۴ تا ۴/۴میلیون تن در مقایسه با ۱۶/۳میلیون تن سال گذشته باشد. طی دهه گذشته تولید فولاد ضدزنگ چین به طور متوسط سالانه ۲۷درصد افزایش داشته که متوسط رقم جهانی آن ۵درصد است. برای پنج ساله آینده این رشد ادامه خواهد داشت، ولی میزان آن به ۱۲درصد تقلیل خواهد یافت.

این آمار نوید بازار خوبی را برای کشورهای تولیدکننده و صادرکننده عمده فروکروم مانند هند، قزاقستان، آفریقای جنوبی و زیمبابوه می‌دهد، اما تاکنون واردات فروکروم پرکربن و شارژ کروم نتوانسته همسو با تولید فولاد ضدزنگ افزایش داشته باشد چون در حقیقت این کشور بیشترین نیاز فروکروم خود را از تولیدکنندگان فروآلیاژ داخلی که از سنگ کروم وارداتی استفاده می‌کنند تامین می‌کند.

بیشترین واحدهای تولیدی فولاد ضدزنگ چین در داخل خاک این کشور قرار دارند که به راحتی نمی‌توان با مواداولیه خارجی آنها را تغذیه کرد. و به دلایل فنی اکثر کارخانه‌ها به سنگ کروم با عیار ۶۰درصد نیازمندند که به نفع صنعت کروم شارژی آفریقای جنوبی است که به طور کل سنگ کروم با عیار ۵۲-۵۰درصدی تولید می‌کند.

بیشترین واحد‌های فولاد ضدزنگ در چین به نسبت واحد‌های غربی از ظرفیت‌های کوچکی برخوردار هستند و بنابراین به دلایل ریسک تجاری آنان تمایلی به واردات فروکروم با حجم بالا ندارند. در میان تمامی واحد‌های ذوب چین که کل ظرفیت آنان به ۲/۶میلیون تن در سال می‌رسد، فقط سه کارخانه دارای ظرفیت بیش از ۵/۰میلیون تن در سال است که می‌توان به بائواستیل، شانگهای (۵/۱میلیون تن در سال)، تیسکو در شانگری (۵/۱میلیون تن) و ZPSS در Jiangsuر (۸/۰ میلیون تن) اشاره کرد.

ZPSS و بائواستیل به ترتیب در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۴ به بهره‌برداری رسیدند.

واردات کروم شارژی و فروکروم پرکربن چین از ۳۰۰۰تن در سال ۲۰۰۱ به ۲۷۶۰۰۰تن در سال ۲۰۰۴ افزایش چشمگیری داشته است. در سال گذشته در واقع آنان ۲۳۳۰۰۰تن واردات داشتند، چون سعی داشتند که نیاز‌های فروکروم خود را از داخل تامین کنند، اما واردات افزایش یافته و بیش از ۳۰درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل آن افزایش نشان می‌دهد.

در‌حال‌حاضر قزاقستان بالاترین سهم از واردات بازار چین را در اختیار دارد که در سال ۲۰۰۵ بالغ‌بر نصف واردات آن بود. مشتریان اصلی آن تیسکو (قدیمی‌ترین کارخانه فولاد ضدزنگ چین) است که در شرایط یا منطقه خوبی قرار نگرفته است که بتواند بازار‌های شکوفای ساحلی چین را تغذیه نماید. بائواستیل در شانگهای فروکروم خود را از آفریقای‌جنوبی تامین می‌کند.

با افزایش تولید فولاد ضدزنگ و افت واردات فروکروم، واردات سنگ کروم چین رونق گرفته است.به طوری که در سال ۲۰۰۴ حدود ۱۵/۲میلیون تن بوده و در نیمه اول سال ۲۰۰۶ به ۰۵/۲میلیون تن رسیده است. در ژوئن و ژوئیه به تنهایی حدود یک‌میلیون تن واردات داشته است و موجودی سنگ در بنادر به تدریج افزوده می‌شود. این ارقام با کل رقم ۱۴/۲ و ۰۲/۳میلیون تن در سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ در تضاد است.

هند تاکنون بزرگ‌ترین عرضه‌کننده به چین بوده و دارای منابع غنی سنگ خرد شونده است. معمولا سنگ سخت کلوخه از استرالیا، ایران و پاکستان تامین می‌شود. از سال ۲۰۰۴ تاکنون ترکیه، آفریقای جنوبی حجم زیادی سنگ به چین صادر نموده‌اند. واردات از ویتنام دارای کنسانتره با عیار پایین است که عمدتا در جنوب مصرف می‌شود.

تنها منبع داخلی سنگ کروم چین در تبت است که تولید سالانه آن ۱۵۰-۱۰۰هزار تن است. اما به دلیل دور بودن معدن و هزینه سنگین حمل‌و‌نقل آن تهیه کروم از این معدن اقتصادی نمی‌باشد.

قیمت سنگ کروم با عیار ۴۲-۴۰درصد CR۲O۳ در سه ماه سوم امسال ۲۱۰-۱۹۰دلار در هر تن C&F چین است که ۸۰دلار در هر تن بیشتر از سه ماه اول است. قیمت کنونی سنگ بالغ بر ۴۱درصد قیمت فروکروم نقد را در بر می‌گیرد که به طور استثنایی بسیار بالاتر از قیمت‌های قبلی آن است، از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۵ هزینه سنگ کروم به بالاتر از ۳۰درصد قیمت فروکروم افزایش نیافته است.

از ۳میلیون تن سنگ کروم وارداتی در سال ۲۰۰۵ حدود ۱۲۰-۱۰۰هزار تن کاربردهای نسوز و ریخته‌گری داشته و ۴۰۰-۳۰۰تن برای بازار مواد شیمیایی بوده است و بقیه برای تبدیل به فروکروم مصرف شده است. از آنجایی که در گذشته بخشی از این تولیدات صادر می‌شده، دولت از طریق اخذ مالیات‌های گوناگون مانند VAT (مالیات بر ارزش افزوده) و مالیات صادراتی مانع خروج آن می‌شود. صادرات فروکروم پرکربن از چین حدود ۴۵هزار تن بود که کمتر از نصف میزان سال ۲۰۰۰است.

تولید فروکروم پرکربن به دلایل هزینه بالای آن و مسائل زیست‌محیطی در اکثر استان‌ها متوقف شده است. کارخانه ۹۰هزار تنی فروآلیاژهای شن‌جی Shenjia واقع در بائواستیل در شانگهای در آغاز امسال تعطیل شد. کارخانه jilin که زمانی تولیدکننده عمده فروکروم پرکربن بود در حال حاضر روی تولید عیارهای کم کربن آن تمرکز دارد.

در حال حاضر تولید در شمال و شمال‌غربی و جنوب تمرکز دارد. دلیل اصلی قرار گرفتن واحدهای فروآلیاژ در این استان‌ها قیمت نسبتا ارزان برق است. علاوه‌بر این در دسترس بودن کک ارزان، تولید را به استان شانجی جذب کرده است.

شاید در یک دوره زمانی ۳۰-۲۰ کارخانه در چین وجود داشته باشد که فروکروم پرکربن تولید می‌کنند، اما نمی‌توان دقیقا تعداد مشخصی از آنان را معین نمود، چون آنان با توجه به تقاضای بازار نوع تولیدات خود را تغییر می‌دهند.

از آنجا که قیمت‌های بین‌المللی فروکروم برحسب سنت بر پوند عیار پایه کروم است، ولی در چین این واحد یا استاندارد بر حسب پایه یوان RMB در هر تن (۵۰درصد کروم پایه) تحویلی به مصرف‌کننده نهایی است. اگر بخواهیم قیمت چین را به معادل جهانی آن تبدیل کنیم باید عیار را به ۶۰درصد رسانیده و سپس ۱۷درصد VAT (ارزش افزوده پس از کسر مالیات) را از آن کاسته، هزینه‌های حمل‌ونقل داخلی و بندری حدود ۲۰۰یوان در هر تن بوده و تعرفه وارداتی نیز ۲درصد است.

این چنین محاسبه‌ای نشان می‌دهد که قیمت داخلی چین در ماه سپتامبر ۲۰۰۶ حدود ۶۵۰۰-۶۴۰۰ RMB (واحد پول چین) به ازای هر تن بوده که حدودا ۶۰ سنت به ازای هر پوند cif بوده و ۳-۲ سنت در هر پوند کمتر از قیمت‌های سایر مناطق جهان است.

اگرچه در بلندمدت رشد تقاضا برای واحد کروم تضمین شده است، ولی نفوذ روزافزون تولیدکنندگان فروکروم خارجی بستگی دارد به مالیات‌ها و هزینه‌های پایین آن و نیز به میزان تولید بالای صنایع فولاد ضد زنگ آن. با نزدیک‌تر شدن به پایان سه ماه چهارم سال هزینه تمام شده سنگ در مقایسه با قیمت‌های فروکروم بالا است که عملا کفه ترازو را به سمت واردات بیشتر فروکروم، سنگین‌تر می‌کند.واردات سنگ کروم چین در سال‌های ۲۰۰۳، ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ و نیمه اول ۲۰۰۶ از جمهوری اسلامی ایران به ترتیب ۱۱۴ و ۱۸۳ و ۲۲۴ و ۱۵۱ هزار تن بوده است که بیشترین واردات آن از هند به ترتیب فوق ۱۰۸۶ ، ۷۴۳ و ۹۷۵ و ۷۷۶ هزار تن بوده است.