آژانس درباره ایران به تصمیم قطعی نرسید

علی طجوزی - در حالی که بررسی درخواست ایران برای ارائه کمک فنی آژانس جهت پروژه آب سنگین اراک به آینده موکول شد، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد، تهران به ساخت پروژه ادامه می‌دهد. آسوشیتدپرس به نقل از علی‌اصغر سلطانیه، نوشت: تردیدی نیست که ایران مصمم به تداوم ساخت پروژه آب سنگین اراک است.

در همین حال مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با اشاره به این که ایران در مسیر صحیحی گام برمی‌دارد، گفت: موضوع کمک به ایران مورد بررسی بیشتری قرار خواهد گرفت.

محمد البرادعی همچنین گفت که ایران در زمینه پاسخ به درخواست‌های آژانس، در مسیر درست و صحیحی در حرکت است.

البرادعی اضافه کرد: من با قطعیت اعلام می‌کنم که خواه ما پرونده ایران را در شورای امنیت بررسی کنیم یا خیر، همه طرفین بر این نکته اتفاق نظر دارند که مهم‌ترین مساله این است که بتوانیم به پای میز مذاکرات بازگردیم. وی با اشاره به همکاری‌های اخیر ایران با آژانس اعلام کرد، ایران اخیرا موافقت کرده است سوابق فعالیت نیروگاه غنی‌سازی اورانیوم خود در نطنز را در اختیار آژانس قرار بدهد و به بازرسان اجازه بدهد نمونه‌های بیشتری از این تاسیسات بردارند.

وی این همکاری‌ها را بسیار مهم خواند و گفت، این امر به بازرسان آژانس کمک می‌کند که شناخت بهتری از تلاش‌های ایران در زمینه غنی‌سازی به دست بیاورند و منشاء اورانیوم کشف شده در تاسیسات ایران را پیدا کنند. البرادعی، ابراز امیدواری کرد که این اقدام ایران اولین اقدام در مجموعه همکاری ایران باشد و گفت: همکاری کامل و اجرای درخواست شورای امنیت مبنی بر توقف غنی‌سازی از سوی ایران تهدید تحریم علیه ایران را از بین می‌برد.

وی افزود: ما اکنون در مسیر تلاش خود برای شفاف‌سازی در مورد مسائل باقیمانده در مورد برنامه هسته‌ای ایران با یک مرحله بن‌بست مواجه هستیم و این مساله دو دلیل دارد، اول اینکه ایران تصمیم گرفته است که همکاری خود را با آژانس در مورد اجرای توافق پادمان محدود کند و دوم اینکه ایران دیگر مثل گذشته پروتکل الحاقی را اجرا نمی‌کند.در همین حال علی‌اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس با قرائت بیانیه‌ای ضمن اظهار تاسف از اینکه آژانس به مساله‌ای صرفا فنی وارد شده است افزود: ارجاع پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت، باعث تعلیق همکاری‌های داوطلبانه ایران بر اساس پروتکل الحاقی خواهد شد.

سلطانیه، با اشاره به گزارش اخیر البرادعی بندی که در آن تاکید شده نشانه‌ای دال بر فعالیت‌های بازفرآوری در تاسیسات ایران وجود ندارد را دلیلی بر اثبات اظهارات ایران خوانده و آورده است که مبنای حقوقی برای طرح پرونده ایران در چارچوب آژانس وجود ندارد. وی در ادامه با اشاره به تهدیدات نظامی علیه برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران و با ذکر این که ایران مراتب نگرانی‌ خود را از این امر به آژانس و دبیر کل سازمان ملل اعلام کرده، خواستار توجه کشورها به این تهدید‌ها شد.

در بیانیه سلطانیه همچنین با اشاره به افشای اطلاعات محرمانه آژانس چنین آمده است: ایران و کشورهای عضو جنبش عدم تعهد (NAM) بارها نگرانی عمیق خود را از افشای اطلاعات محرمانه به‌خصوص آن دسته از اطلاعات مربوط به بازرسی‌ها اعلام کرده‌اند.

این درحالی است که نماینده‌ آمریکا در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مدعی شد، پروژه‌ اراک به طور کامل از برنامه‌ کمک‌های آژانس بین‌المللی اتمی کنار گذاشته شد.

گریگوری شولتی گفت: پروژه‌ اراک به تعویق نیافتاد. این پروژه به طور کامل از برنامه‌ آژانس بین‌المللی انرژی اتمی حذف شد.

وی ادعا کرد: حذف پروژه‌ اراک، اقدامی است که با اجماع انجام شد و منعکس‌کننده‌ نگرانی مستمر شورای حکام نسبت به ماهیت برنامه‌ هسته‌‌ای ایران و نیات مقاماتش است.

نماینده‌ آلمان در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همچنین گفت که نشست شورای حکام پیامی را برای ایران به همراه داشت.

پیتر گاتوالد افزود: بسیار امیدوارم که نشست شورای حکام این پیام را برای ایران ارسال کرده باشد که این کاری ناتمام است.

وی ادامه داد: ایران باید برای اینکه به آژانس اجازه دهد کارش را انجام دهد و بالاخره در خصوص مسائل به تعویق افتاده به نتیجه برسد،‌ کار بیشتری انجام دهد.

رویتر نیز به نقل از دیپلمات‌ها درخصوص نشست وین گزارش داد، ۳۵ عضو شورای حکام درخواست ایران از آژانس برای کمک در پروژه‌ اراک را نادیده گرفتند.

با این حال طبق قانونی که شورای حکام طی روزهای گذشته تنظیم کرد، امکان بررسی درخواست ایران در آینده را باقی گذاشت.

شورای حکام در پی صرف نظر از اعمال فشار آمریکا برای مخالفت با کمک آژانس در کلیه پروژه‌های هسته‌ای با کمک به هفت پروژه دیگر ایران موافقت کرد.

پیش از این منوچهر متکی‌، وزیر خارجه در این باره در مورد درخواست‌های فنی ایران از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی‌ نیز گفت: ما درخواستی برای پروژه‌ اراک از آژانس نداشته‌ایم، اما آژانس وظیفه دارد که در قبال کشور‌های عضو تعهداتی را به انجام برساند و با درخواست‌های ایران نیز باید موافقت کند.

روسیه نیز با تاکید بر اینکه ایران، توافق‌های پادمانی را اجرا کرده است،ْ هرگونه تلاش برای منزوی کردن این کشور را رد کرد.

«گریگوری بردنیکف» نماینده روسیه در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: با فشار بر ایران و به انزوا کشاندن این کشور موافق نیستیم.

وی گفت: روسیه تنها خواهان حل دیپلماتیک موضوع هسته‌ای ایران است و تلاش تمام کشورها در رابطه با این موضوع تا حد ممکن باید متمرکز بر احیای فرآیند گفت‌وگوها باشد.

بردنیکف همچنین با اشاره به گزارش محمد البرادعی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره انجام توافق‌های پادمانی با ایران که می‌گوید «آژانس تا کنون پاسخی جامع برای سوالات مهم راستی آزمایی فعالیت‌های هسته‌ای گذشته ایران دریافت نکرده است»، از این مساله ابراز تاسف کرد، اما در عین حال خاطر نشان نمود که تهران به بازرسان آژانس حق دسترسی به تاسیسات و مواد هسته‌ای اعلام شده، داده است که این به معنی این است که ایران توافق‌های پادمانی را گرچه به طور ناکافی اجرا می‌کند.

وی همچنین از تهران خواست تا رویکردی سازنده و تضمین کننده شرایط برای همکاری‌های کامل با آژانس برای حل تمام سوالات باقی مانده اتخاذ نماید.

سفیر روسیه متذکر شد که ایران موافقت کرده است تا از فناوری دانشگاهی نمونه برداری شود و به گفته وی، تهران همچنین موافقت کرده است تا اسناد معینی از تاسیسات غنی‌سازی آزمایشی ارائه کند که مورد توجه آژانس است.

بردنیکف در پایان گفت که روسیه آژانس را نهادی حرفه‌ای و تنها مرجع مورد قبول برای رسیدگی به موضوع هسته‌ای ایران می داند.