لایحه واردات بنزین و اختلاط چند موضوع با هم

مسعود سیفی‌اعلاء

لایحه واردات بنزین امروز در صحن علنی مجلس شورای اسلامی مطرح می‌شود تا نمایندگان محترم ملت نظر نهایی خود را در خصوص جنجالی‌ترین لایحه سال ابراز دارند. البته این لایحه قرار نبود این قدر جنجالی شود که هر روز و هر ساعت صاحب‌قلمی در مطبوعات یا صاحب‌‌نظری در تلویزیون راجع به آن صحبت کند و گروهی در موافقت و گروهی نیز در مخالفت توفان به راه بیندازند، اما به هر حال این لایحه به اینجا رسید و اینجا نیز نقطه عطفی است که حتی در صورت تصویب لایحه مزبور یک‌سری مسائل گویی که لاینحل خواهد ماند و تدابیر دیگری لازم است که مسائل باقی‌مانده را حل‌وفصل کند.

اما چرا لایحه جنجالی شد و چرا مسائل دیگر هنوز باقی است؟ پاسخ به قسمت اول این سوال به زمانی برمی‌گردد که لایحه بودجه سال ۸۵ در مجلس شورای‌اسلامی مورد بحث نمایندگان محترم بود. نمایندگان محترم با این فرض که برنامه های پیش بینی شده نیاز کشور به واردات بنزین را کم کند، بودجه درخواستی دولت را به همین منظور نصف کردند و متقابلا دولت را مکلف به اجرای تبصره ۱۳ کردند که تمهیداتی برای کاهش مصرف بنزین پیش‌بینی کرده بود، در حالی که تبصره ۱۳ فرآیندی پرپیچ و خم است و به سرمایه‌گذاری کلان و صرف وقت بسیار احتیاج دارد.

اما پس از این مقدمه برای پاسخ به این سوال که چرا لایحه واردات بنزین جنجالی شده است، باید این نکته را افزود که متاسفانه در این جریان آگاهانه یا ناآگاهانه موضوع بنزین و تبصره ۱۳ با هم اختلاط پیدا کرد.

بعضی‌ها می‌گویند اگر تبصره ۱۳ اجرا می‌شد احتیاجی به واردات بنزین نبود، ولی این نکته را فراموش می‌کنندکه علی‌الاصول پرداختن به مفاد ۲۴ گانه تبصره ۱۳ در‌خصوص راه‌هایی که نهایت آن به سامان یافتن اقتصاد حمل‌ونقل کشور از بابت تولید اتومبیل‌های کم‌مصرف یا گازسوز و ازدیاد وسایل حمل‌ونقل عمومی و از این قبیل مسائل منتهی می‌شود، امری کاملا ضروری است که از سال‌ها پیش باید اجرا می‌شد، پروسه یا پروژه‌ای نیست که ظرف چند ماه عملی شود.

بنابراین نقطه آغاز جنجال‌ها مربوط به تداخل ناآگاهانه بحث‌ها بوده که متاسفانه بعضا از جانب مطبوعات نیز بدان دامن زده شده است.

اما چرا مسائل دیگر هنوز باقی مانده است؟ به طوری که یکی از نمایندگان محترم مجلس چند روز پیش گفته بود امروز باید تکلیف سهمیه‌بندی بنزین نیز در قالب طرح لایحه واردات بنزین مشخص شود. متاسفانه این مطلب هم از مصادیق اختلاط دو موضوع جدا از هم است.

در حالی که لایحه واردات بنزین لایحه‌ای مستقل است که طبق عرف پارلمانی مستقلانه باید بررسی و اعلام رای ‌شود، علی‌القاعده هر بحث دیگری در این وسط، چه سهمیه‌بندی بوده باشد و چه دو نرخی و چه شیوه دیگر برای توزیع بنزین، باید به صورت یک طرح قانونی یا لایحه تهیه و پس از مراحل کارشناسی در کمیسیون‌ها جهت تصویب یا عدم تصویب به صحن علنی آورده شود. تنها از طریق طرح جزءجزء مشکلات به صورت قانونی، می‌توان مسائل باقیمانده را حل کرد.