سوال‌های فراوان در مورد جوان‌ترین نخست‌وزیر ژاپن
ونران جیانگ، استاد دانشگاه آلبرتا معتقد است نخست‌وزیر ژاپن و جانشین کویزومی، شینزو آبه، به احتمال زیاد روشی جنگ‌طلبانه را در پیش خواهد گرفت.
ونران جیانگ، استاد دانشگاه آلبرتا معتقد است نخست‌وزیر ژاپن و جانشین کویزومی، شینزو آبه، به احتمال زیاد روشی جنگ‌طلبانه را در پیش خواهد گرفت. دبیر سابق کابینه ژاپن، شینزو آبه به تازگی تولد ۵۲ سالگی خود را جشن گرفت. اما او هیچ هدیه تولدی بهتر از این را نمی‌توانست آرزو کند: حزب لیبرال دموکرات ژاپن که طی شش دهه گذشته حاکمیت این کشور را برعهده داشته است، به اتفاق‌آرا وی را به عنوان رییس این حزب و جانشین نخست‌وزیر جونیشیرو کویزومی برگزید. او کار خود را در ۲۶ سپتامبر آغاز کرد و از این تاریخ به بعد سرپرستی دومین اقتصاد بزرگ جهان را برعهده گرفت.
آبه هم مانند کویزومی از خانواده‌ای سیاسی است که فعالیت‌های آنها به سه نسل گذشته بازمی‌گردد: پدربزرگ او متهم بود یک جنایتکار جنگی است و در اواخر دهه ۵۰ به عنوان کاندیدای نخست‌وزیری مطرح شد و برادر پدربزرگش هم یک دهه بعد نخست‌وزیر شد. پدر شینزوآبه وزیر امورخارجه ژاپن بود.
آبه هم مانند کویزومی با تبلیغات و تمجیدات فراوان روی کار آمد. او با موجی از ستایش‌ها و چاپلوسی‌های مردم مواجه است که بی‌شک انتظارات فراوانی را هم به دنبال دارد.
آبه به عنوان یک سیاستمدار فرد بی‌دست و پایی نیست. به علاوه محبوبیت او تا حدود زیادی به دلیل جنگ‌طلبی او در رابطه با کره‌شمالی و چین است. گذشته از همه این‌ها آبه خود را به عنوان یک اصلاح‌طلب اقتصادی معرفی کرده است اگرچه که باید چنین چیزی در عمل ثابت شود.
آبه جوان‌ترین نخست‌وزیر پس از جنگ ژاپن است و اولین نخست‌وزیری است که پس از جنگ جهانی دوم متولد شده است. او نمایانگر انرژی نسل خود است اما به عنوان یک رهبر هنوز آزمایش خود را پس نداده است. رسانه‌های غیرمنتقد ژاپن تاکنون کمک بسیاری به او کرده‌اند. آبه تا هنگام مرگ پدرش در سال ۱۹۹۱ به عنوان منشی او فعالیت می‌کرد. وی اولین گام خود را برای ورود به دنیای سیاست در سال ۱۹۹۳ برداشت. در کشوری چون ژاپن که دختران و پسران کرسی والدین خود را در پارلمان به ارث می‌برند و از حمایت‌های حزبی آنها برخوردار می‌شوند، این روش بسیار معمول است. آبه تا پارسال که به عنوان دبیر کابینه ژاپن برگزیده شد، هیچ سمتی در کابینه نداشت. نظرات در مورد اینکه آبه چگونه اقتصاد کشور را اداره خواهد کرد، چندان متفاوت نیست. حتی در مورد مسائل اجتماعی ژاپن پس از کویزومی نیز تشتت آرای چندانی وجود ندارد. همین واقعیت در مورد همه مسائل داخلی کشور نیز صادق است. حقیقت این است که محبوبیت کویزومی او را از پاسخگویی به هرگونه پرسش دشواری درامان داشته است. چند سال پیش شرایطی بسیار جنگ‌طلبانه در روابط کره‌شمالی با ژاپن به‌وجود آمد که توجه ملت ژاپن را به آبه معطوف کرد. چند ژاپنی توسط نیروهای مخفی پیونگ یانگ ربوده شده بودند. آزمایش‌های اخیر موشک‌های کره‌شمالی و اهمیتی که اذهان عمومی ژاپن برای امنیت کشور قائل است، دوباره باعث شد آبه با همان رویکرد جنگ‌طلبانه قبلی در مرکز توجه مردم ژاپن قرار گیرد.
برخلاف کویزومی که روابط صمیمانه‌ای را با ایالات متحده برقرار کرده بود و نیروهای نظامی ژاپن را به عراق فرستاده بود، آبه اعلام کرده است که می‌خواهد ژاپن در مسائل بین‌المللی چیزی بیش از یک پیرو و مقلد باشد. او معتقد است ژاپن باید در رده کشورهای تنظیم‌کننده قوانین باشد. آبه به وضوح اعلام کرده است که می‌خواهد قانون اساسی ژاپن را که پس از جنگ توسط آمریکایی‌ها نوشته شده است ظرف پنج سال آینده بازنگری و اصلاح کند. ارتش ژاپن که یکی از قویترین و شاید به لحاظ فنی متبحرترین ارتش‌های جهان است، به احتمال زیاد در حکومت آبه از لحاظ سازمانی به یک وزارتخانه تبدیل می‌شود. کویزومی ژاپن را از لحاظ دیپلماتیک در آسیا تافته‌ای جدا بافته کرده بود و مدام بر پرستش معبد یاسوکنی که در آن جنایتکاران جنگی در میان سایر کشته‌شدگان سوزانده می‌شدند، تاکید می‌کرد اما برخلاف او آبه علائمی را از انعطاف‌پذیری در روابطش با چین و کره‌جنوبی نشان می‌دهد. هر دوی این کشورها معبد یاسوکنی را سمبلی از نظامی‌گری گذشته ژاپن می‌دانند و به همین دلیل برگزاری جلساتشان را با کویزومی متوقف کردند.
آبه برخلاف کویزومی که پنج سال پیش متعهد شده بود هر سال برای عبادت به معبد یاسوکنی برود، هیچ تعهدی را در این مورد به جناح راست حزب لیبرال دموکرات نداده است. پیش از این گفته شده بود که آبه در روز ۱۵ ماه اوت یعنی روز شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم به معبد یاسوکنی تعظیم می‌کند. اما او از پاسخ به این سوال که آیا به عنوان یک نخست‌وزیر هم حاضر به انجام این کار است یا نه طفره رفت.
اما در عوض آبه گفت که دیداری خصوصی از معبد یاسوکنی در ماه آوریل داشته است و این به وضوح حرکتی حساب شده بود که می‌خواست به این ترتیب محافظه‌کاران حزب لیبرال دموکرات را راضی کند. این جریان وقت کافی را هم در اختیار او می‌گذارد که روابطش را با پکن بدون آنکه تحت تاثیر معبد یاسوکنی باشد، ترمیم کند. برگزاری اجلاس بین ژاپن و چین به یقین می‌تواند جایگاه بین‌المللی آبه را ارتقا بخشد. چون مردم ژاپن هم می‌خواهند روابطشان با چین و کره‌جنوبی گسترش یابد.
اما مشخص نیست که آشتی واقعی ژاپن با همسایگانش در دولت آبه می‌تواند پایدار بماند یا خیر.
حتی آمریکا هم به همه این جریانات ژاپن نگاهی دقیق‌تر افکنده است.
هفته گذشته هنری هاید، رییس حزب جمهوریخواه در کمیته نمایندگان کاخ سفید درخواست کرد معبد یاسوکنی برای انعکاس حقایق به نمایشگاه جنگ تبدیل شود. در همین شرایط یک عضو عالیرتبه حزب دموکرات به نام تام لانتوس ستایش جنایتکاران جنگی توسط نخست‌وزیر ژاپن را مشابه تجلیل از رهبران نازی دانست.
اکنون که کویزومی برکنار شده، همه نگاه‌ها رو به آبه است. آیا او مانند کویزومی به تاریخچه پر از مشکل ژاپن توجه می‌کند؟ یا اینکه با ساخت پل ارتباطی با همسایگانش به عنوان رهبر یک نسل به آینده می‌اندیشد؟
