مس مدیون اعتصابات معدنی جهان

گروه بورس جهانی - حمزه بهادیوند چگینی: توقف کار در معادن شیلی و اعتصاب‌های کارگری در برخی کشورهای مهم معدنی، منافع معاملات فلزاتی همچون مس را در بورس لندن افزایش داده است به طوری که قیمت مس در بورس شانگهای و لندن در سه ماهه اول سال افزایش یافت. البته هنوز قیمت‌ها پایین‌تر از ۸ هزار دلاری است که ۳ ماه قبل در این بازارها کسب شد، ولی این بار افزایش قیمت‌ها به دلیل کمبود عرضه اتفاق نیفتاده بلکه به دلیل ترس از کمبود عرضه کالاهای مهمی از این دست در بازارهای جهانی است. به گفته تحلیلگران بازارهای جهانی، آنچه قیمت‌ها را افزایش می‌دهد در حال حاضر ترس از اعتصابات و توقف تولید است. فعالان بازار قیمت‌های بالای ۷ هزار و ۶۰۰ دلار را در کوتاه مدت منطقی می‌دانند و معتقدند، فشارهای روانی از احتمال کمبود عرضه می‌تواند به افزایش قیمت‌ها دامن بزند، اما اینکه قیمت‌ها از این ارقام بیشتر افزایش یابد یا خیر معلوم نیست. معدنکاران در برخی کشورها نسبت به افزایش مالیات‌ها و عوارض سنگین بر معادن به منظور محافظت از محیط زیست اعتراض دارند و البته این روندی است که طی ۵ سال گذشته بیشتر معادن دنیا با آن درگیرند. به هر حال سازمان‌های جهانی حفاظت از محیط زیست از انتشار آلودگی‌های گسترده معدنی و تخریب‌های شدید محیط زیست در اقصی نقاط دنیا خبر می‌دهند و نگران تداوم این وضع هستند. به علاوه آنکه روند استخراج کنونی منابع معدنی، توازن آتی را در زمینه عرضه و تقاضا به هم زده و پیش‌بینی می‌شود ذخایر معدنی جهان در صد سال آینده کاهش قابل توجهی داشته باشد و نسل بعدی نتواند از منابع موجود استفاده کافی داشته باشد. از طرف دیگر، در حال حاضر معدنکاران معتقدند، امنیت شغلی در این بخش وجود ندارد و هر لحظه این احتمال وجود دارد معدنی در نقطه‌ای از جهان به دلیل آنچه رعایت مسائل زیست محیطی نامیده می‌شود تعطیل شده و بخش قابل توجهی بیکار از این ناحیه تحویل جامعه شود یا افزایش عوارض و جریمه‌های تولید و استخراج و... باعث شود کارفرما به منظور تعریف حاشیه سود بیشتر به تعدیل نیروهای خود دست بزند؛ خصوصا آنکه معادن دنیا اکثرا مالکیت خصوصی دارند. موسسه بارکلیز این روند را بر سه ماهه دوم سال موثر می‌داند و معتقد است افزایش قیمت فلزات پایه متاثر از این‌گونه وقایع طبیعی است؛ چراکه سطح عرضه را از روال طبیعی آن خارج می‌کند و از طرفی تقاضا را با مسائل روانی دست به گریبان کرده و در نهایت به افزایش قیمتی دوجانبه منجر می‌شود. بارکلیز در این زمینه پیش‌بینی کرده است روند سه ماهه دوم سال در مقایسه با فصل اول ۲۰۱۳ آرام‌تر است و به تدریج تاثیرات ناشی از اعتصابات کارگران اثر خود را از دست می‌دهد، اما بازار به عملکرد فعالان معدنی بزرگ دنیا چشم دوخته است و حقایق موجود را در بخش واقعی تولید رصد می‌کند، این در حالی است که تولید کاهش یافته است. تحلیلگران معتقدند سیاست‌های تسهیل در اقتصاد ایالات متحده می‌تواند به بهبود اوضاع اقتصادی در این کشور منجر شود که در نتیجه بازارهای کالایی روند رو به رشدی را از بعد تقاضا و قیمت تجربه خواهند کرد. در این بین همچنین افزایش ارزش دلار در برابر یورو عامل دیگری است که به افزایش قیمت مس منجر می‌شود. به طور کلی با نگاهی به روند ماه مارس مشخص می‌شود که بهبود ارزش دلار، افزایش ارزش دارایی‌های بورسی در آمریکا، بهبود سیاست‌های دولت چین در زمینه اقتصاد آن کشور، بر قیمت مس در ماه گذشته اثر گذاشته است. حال باید به این تحلیل‌ها روند خروج اقتصاد جهانی از دوره رکودی را افزود که این امر بر تقاضای واقعی برای فلزات پایه می‌افزاید و منجر به رشد تقاضا برای فلزات اساسی می‌شود، این در حالی است که عرضه در تهدیدهای گوناگونی به سر می‌برد. به عنوان مثال، خروج چین از دوره کاهشی رشد اقتصادی آن یا افزایش رشد اقتصادی در آمریکا به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مصرف کنندگان فلزات پایه جهان، منجر به افزایش تقاضا می‌شود و این در حالی است که اروپا نیز عنقریب تقاضای خود را برای این فلزات افزایش خواهد داد. طبیعتا برنامه‌های پولی و سیاست‌های اقتصادی دولت‌های بزرگی چون ایالات متحده و چین به سرعت بر قیمت فلزات پایه اثر می‌گذارد و منجر به استقبال بیشتر از این فلزات می‌شود. در این بین دو موضوع قابل ذکر است؛ اول آنکه هزینه‌های تولید نیز به تدریج افزایش یافته و دوم آنکه فشار تقاضا بر افزایش بیشتر قیمت می‌افزاید. بر این اساس دولت شیلی در گزارشی پیش‌بینی خود را از تولید مس در این کشور کاهش داده به طوری که به گفته وزیر معدن این کشور، تهدیدهای کارگری عامل کاهش این پیش‌بینی‌ها است. با این پیش‌بینی باید گفت قیمت‌ها در سال ۲۰۱۳ به افزایش‌های بالایی دست می‌یابند. شیلی بزرگ‌ترین کشور تولیدکننده مس دنیا با تولید ۵۷/۵ میلیون متریک تن امسال با ۴/۲ درصد رشد در مقایسه با سال ۲۰۱۲ مواجه شده است. البته تولید در ماه ژانویه بالاتر از رقم فوریه بود (تولید ژانویه ۹۶/۵ میلیون متریک تن بود)، اما مشکلات موجود بر روند ذخیره سازی این فلز و تولید آن اثر منفی گذاشته است. صادرات این کشور نیز با مشکلاتی دست و پنجه نرم می‌کند که بخش زیادی از آن به تعرفه‌هایی برمی‌گردد که دولت به منظور جلوگیری از خام فروشی منابع طبیعی در نظر گرفته که این موضوعات میزان صادرات مس را از ۱۶ هزار متریک تن در روز به ۹ هزار متریک تن کاهش داده است. با این حال پیش‌بینی می‌شود تقاضا با ۴/۱ درصد رشد مواجه شود که رقمی در حدود ۸۳/۲۰ میلیون متریک تن است. البته تقاضای اروپا با ۹/۷ درصد کاهش مواجه شده، اما تقاضای چین، هند و برزیل با افزایش روبه‌رو شده و به عبارتی افزایش جهانی تقاضای مس به دلیل بهبود اوضاع این کشورها است. در نهایت باید گفت به استناد پیش‌بینی موسسه بارکلیز، عرضه ضعیف‌تر فلزات پایه در سه ماه دوم سال ۲۰۱۳ به افزایش قیمت‌ها در بازارهای جهانی منجر می‌شود. این در حالی است که در حال حاضر اقتصاد جهانی برای خروج از رکود به کاهش هزینه‌ها نیاز دارد، اما افزایش قیمت انرژی و همچنین مواد اولیه در کنار ضرورت بازپرداخت بدهی‌های بزرگ برخی کشورها از طریق افزایش مالیات‌ها و کاهش هزینه‌های دولتی، وضع را نسبت به گذشته سخت‌تر و بازدهی را بیشتر کاهش می‌دهد؛ سیاستی که نیازمند بازنگری است. بازار فلز سرخ همچنان تحت فشار دیروز قیمت مس حدود یک درصد افزایش یافته و به هر تن ۷۴۷۰ دلار رسیده است. هراس از اختلال در عرضه، کاهش ارزش دلار و رشد تولید صنعتی در آلمان عوامل اصلی افزایش قیمت فلز سرخ هستند. اما افزایش احتمال تداوم سیاست‌های انبساطی بانک مرکزی آمریکا نیز در این زمینه موثر بوده است. در ادامه به بررسی وضعیت بازار مس می‌پردازیم. به‌رغم رشد قیمت مس، اکنون قیمت‌ها نسبت به چند ماه پیش بسیار پایین است و بسیاری از تحلیلگران معتقدند افزایش قابل‌ملاحظه عرضه سبب خواهد شد افزایش قیمت‌ها محدود باشد. قرار است کارگران معدن کودلکوی شیلی زمان آغاز اعتصاب خود را اعلام کنند. شیلی با تولید حدود یک سوم مس جهان بزرگ ترین تولیدکننده این فلز مهم اساسی است و اختلال در عرضه مس در این کشور به رشد قیمت‌ها کمک می‌کند. در سه هفته اخیر قیمت مس ۵/۴ درصد کاهش یافته است، زیرا بسیاری از تحلیلگران معتقدند رشد سریع عرضه و محدود بودن رشد تقاضا سبب می‌شود بازار فلز سرخ با مازاد عرضه نسبت به تقاضا رو به رو شود. رشد قیمت مس همچنین حاصل افزایش احتمال اجرای سیاست‌های انبساطی بانک مرکزی آمریکا در بلند مدت است. روز جمعه وزارت کار آمریکا اعلام کرد در ماه مارس کارفرماهای آمریکایی تنها ۸۸ هزار فرصت شغلی ایجاد کرده‌اند و حال که اوضاع بازار کار چندان مطلوب نیست احتمال آنکه بانک مرکزی آمریکا برای مدتی طولانی اجرای سیاست‌های انبساطی خود را ادامه دهد افزایش یافته است. عامل دیگر افزایش قیمت مس گزارش وزارت اقتصاد آلمان درباره رشد تولید صنعتی در ماه فوریه در این کشور است. تولید صنعتی در ماه فوریه ۵/۰ درصد نسبت به ماه ژانویه افزایش یافته است. در ماه ژانویه تولید صنعتی ۶/۰ درصد کاهش یافته بود. در نظرسنجی خبرگزاری بلومبرگ اقتصاددان‌ها پیش‌بینی کرده بودند در ماه فوریه تولید صنعتی ۳/۰ درصد رشد کرده باشد. با توجه به مجموعه گزارش‌های اخیر درباره وضعیت اقتصادی آلمان، کارشناسان معتقدند در سه ماه نخست امسال تولید ناخالص داخلی این کشور افزایش خواهد یافت. در سه ماه پایانی سال ۲۰۱۲ این شاخص ۶/۰ درصد کاهش یافته بود. بر اساس گزارش امروز جهان سهم، در آسیا نیز دو خبر مثبت از اقتصاد ژاپن منتشر شده است. امروز اعلام شد در ماه فوریه برای نخستین بار طی چهار ماه پیش از آن، اقتصاد ژاپن مازاد حساب جاری ثبت کرده است و نیز شاخص اعتماد تجاری در ماه مارس رشدی قابل ملاحظه داشته است. البته کاهش شاخص اعتماد سرمایه‌گذاران در منطقه یورو که عامل آن نگرانی در باره وضعیت قبرس و ایتالیاست از رشد قابل ملاحظه ارزش یورو و قیمت مس جلوگیری کرده است.