نقش فناوری ارتباطات در توسعه کسب و کار

مهندس ناصر حسین اصفهانی، دانش‌آموخته مدیریت اجرایی مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی و مقطع کارشناسی برق الکترونیک دانشگاه صنعتی شریف، ۴۲ سال دارد و بیش از یک سال است که به عنوان مدیرعامل شرکت ارتباطات مبین‌نت فعالیت می‌کند.

آقای اصفهانی فعالیت‌های گسترده‌ای در صنایع گوناگون داشته است که از جمله آن‌ها می‌توان به صنایع تولید قطعات الکترونیکی خودرو، راه‌اندازی خط تولید خودروسازی، صنعت آی‌تی و پرداخت الکترونیک در حوزه بانکداری اشاره کرد. هم‌چنین وی در حوزه مخابرات و به‌طور خاص موبایل نیز فعالیت‌های گوناگونی داشته‌ تا سرانجام با شرکت ارتباطات مبین‌نت پا به حوزه وایمکس گذاشته است.

برای اطلاع از فعالیت‌های شرکت ارتباطات مبین‌نت در زمینه تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی گفت‌وگویی کوتاه با ایشان ترتیب دادیم که در ادامه می‌خوانید.

جناب آقای مهندس اصفهانی، لطفاً تاریخچه‌ای از شکل‌گیری شرکت ارتباطات مبین‌نت را برای‌ خوانندگان شرح دهید.

در سال ۱۳۸۷، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی مزایده‌ای برای واگذاری پروانه بهره‌برداری وایمکس برگزار کرد. شرکت‌های گوناگونی در آن مزایده شرکت کردند و سرانجام ۴ شرکت برنده شدند. در بین آن‌ها، شرکت ارتباطات مبین‌نت تنها شرکتی بود که توانست مجوز خدمات اینترنتی بی‌سیم برپایه فناوری وایمکس را در تمام استان‌های کشور به دست آورد.

شبکه وایمکس مبین‌نت پس از طی شدن دو سال مراحل آماده‌سازی، در ۱۰ مرداد ۱۳۸۹ راه‌اندازی شد و به‌طور رسمی مورد بهره‌برداری قرار گرفت. به این ترتیب مبین‌نت رسماً فعالیت خود را به عنوان یک اپراتور سراسری آغاز کرد.

از آن زمان تا به حال، مبین‌نت علاوه بر ارایه خدمات گوناگون، در حال توسعه شبکه گسترده خود است و اکنون خدمات خود را در ۱۳۰ شهر و به حدود ۳۰۰ هزار مشترک ارایه می‌دهد.

شرکت ارتباطات مبین‌نت چه فعالیت‌هایی در زمینه حمایت از کار و سرمایه ایرانی و تولید ملی انجام داده ‌است؟

مهم‌ترین رسالت مبین‌نت در حوزه فناوری اطلاعات، فراهم‌آوری دسترسی آسان و سریع مشترکین به اینترنت و فضای مجازی است. همین خدمات به خودی خود کمک شایانی به توسعه کسب و کار در کشور می‌کند و اثر مثبتی بر ایجاد و گسترش کسب و کار و افزایش تولید ناخالص ملی دارد.

اما خود مبین‌نت به عنوان یک شرکت ایرانی، تمرکز اصلی را بر ارایه خدمات بومی‌سازی شده گذاشته‌ است. برنامه ما برای سال ۱۳۹۱ بسیار بلندپروازانه و دقیقاً در راستای شعار حمایت از کار و سرمایه ایرانی است. امسال موفق شدیم بسیاری از بخش‌هایی را که در آن به شرکت‌های خارجی وابسته بودیم، به مرور تحویل بگیریم تا با استفاده از نیرو‌های داخلی انجام دهیم. در حوزه نگه‌داری شبکه که بسیار هم تخصصی است، اکنون جزو معدود شرکت‌هایی در این حوزه هستیم که توانستیم در سطحی وسیع این کار را به صورت صد در صد داخلی انجام دهیم.

در زمینه نصب و راه‌اندازی سایت‌های وایمکس که منجر به توسعه شبکه می‌شود، کارها را از شرکت‌های خارجی تحویل گرفتیم و با استفاده از امکانات و توانایی‌های داخلی به انجام رساندیم.

هم‌چنین در مورد خدمات ویژه نیز موفق شدیم با برگزاری آموزش‌های رسمی و حین کار، مهارت‌های لازم را در نیرو‌های داخلی خود ایجاد کنیم تا حتی در زمینه خدمات بسیار خاص و پیشرفته نیز وابستگی به نیروهای خارجی را قطع کنیم تا علاوه بر بومی‌سازی، ارز کم‌تری نیز از کشور خارج شود.

در بخش نرم‌افزارهای تخصصی که در مواردی حتی در ایران سابقه کار با آن‌ها وجود نداشت یا کم‌تر با آن‌ها کار شده بود، موفق شدیم به جای خریدن آن‌ها از شرکت‌های خارجی و وابسته شدن به خدمات بعدی، آن‌ها را تا حد ممکن با استفاده از توان شرکت‌های داخلی تولید کنیم.

در کل، مبین‌نت از ابتدای سال ۱۳۹۰ تاکنون رشد بسیار چشم‌گیری (حدود ۱۷۰ درصد) از نظر جذب نیروی انسانی داشته و موفق شده ‌است به‌طور مستقیم برای صدها نفر شغل ایجاد کند. به‌طور غیرمستقیم و در لایه شبکه عاملین فروش نیز اکنون بالغ بر ۸۰۰ شرکت که بیش‌تر آن‌ها یا قبلاً وجود نداشتند یا در حد فعلی گسترده نبودند، با مبین‌نت همکاری دارند. بنابراین مجموع اشتغال‌زایی مستقیم و غیرمستقیم مبین‌نت در سطح کشور، چندین هزار نفر نیروی متخصص و غیرمتخصص را شامل می‌شود.

با توجه به تحریم‌هایی که به کشور ما تحمیل شده‌ است، شرکت ارتباطات مبین‌نت چه تمهیداتی برای غلبه بر تحریم‌ها اندیشیده ‌است؟ آیا این تحریم‌ها تأثیری بر توسعه مبین‌نت داشته است؟

تحریم‌ها به دلیل ایجاد محدودیت‌هایی خاص، در مقاطعی برای ما چالش‌برانگیز بوده‌اند و مشکلاتی را ایجاد کرده‌اند. دلیل این موضوع هم این است که نوع فناوری‌ای که در کسب و کار ما استفاده می‌شود، بسیار پیشرفته است و منابع تأمین آن در سطح جهان بسیار محدود است.

اما در مقابل، کارشناسان ما به دلیل وجود همین محدودیت‌های شدید، موفق شدند راه‌حل‌ها و طرح‌هایی ابتکاری را انجام دهند و به دلیل همین محدودیت‌ها، ما ریسک انجام این طرح‌ها توسط کارشناسان داخلی را قبول کردیم که در بسیاری موارد به نتایج موفقیت‌آمیزی ختم شدند.

بنابراین تحریم‌ها باعث شدند ظرفیت‌های جدیدی از نظر نیروی انسانی و توانایی فنی در مجموعه ایجاد شود که شاید در منطقه کم‌نظیر باشد و این موضوع باعث شده است اکنون در نگه‌داری، ارتقا و پشتیبانی شبکه، اعتماد به نفس کافی داشته باشیم و بسیار بهتر و مطمئن‌تر و مستقل‌تر از قبل حرکت کنیم.

مبین‌نت چه خدمات و برنامه‌هایی برای توسعه کار خود در دست اقدام دارد و چشم‌انداز آن برای آینده چیست؟

تمرکز ما بر ارایه خدمات باند پهن بر مبنای فناوری بی‌سیم است و هدف ما بدل شدن به بهترین، برترین و بزرگ‌ترین اپراتور ارایه‌دهنده این خدمات در منطقه است.

این تأکید بر فناوری بی‌سیم نشان می‌دهد که مبین‌نت خود را محدود به فناوری وایمکس نمی‌داند. در حال حاضر فناوری‌ای که مبین‌نت می‌تواند علاوه بر وایمکس به آن توجه داشته باشد، فناوری وای-‌فای (Wi-Fi) است. بنابراین ما در نظر داریم به موازات توسعه شبکه وایمکس، شبکه Wi-Fi Hotspot مبین‌نت را نیز با نام وایمو (WiMo)، در سطح کشور راه‌اندازی کنیم.

برای شروع، هم‌اکنون سرگرم انجام دادن این کار در سطح تهران هستیم تا بتوانیم در مناطقی که تعداد قابل‌توجهی کاربر اینترنت وجود دارد، امکان دسترسی به اینترنت از طریق فناوری وای-‌فای را فراهم کنیم؛ کاری که هم‌اکنون در سطح جهان و توسط بزرگ‌ترین اپراتورهای دنیا انجام می‌شود.

البته متأسفانه در مورد این فناوری خلأهایی قانونی در کشور وجود دارد که باعث می‌شود در راه رسیدن به این هدف با چالش‌هایی نیز مواجه شویم. هم‌اکنون مبین‌نت به عنوان پیشرو در این صنعت سرگرم فعالیت است و طبیعتاً هر کس که پیشرو باشد زودتر با موانع مواجه می‌شود و باید با آن‌ها مقابله کند. خوش‌بختانه در مجموعه حاکمیت نظام نیز این خلأها رصد می‌شود و درصدد برطرف کردن آن‌ها هستند.

فکر می‌کنید صنعتی که در آن مشغول به کار هستید، چه کمکی می‌تواند در زمینه تحقق حمایت از کار و سرمایه ایرانی در کشور انجام دهد؟

شکی نیست که این صنعت به خودی خود اثر مثبتی بر بهبود وضعیت اشتغال در سایر حوزه‌ها دارد، زیرا باعث کاهش هزینه و افزایش سرعت و سهولت انجام کارها می‌شود. به‌طور کلی تاریخ نشان می‌دهد که هر زمان امکان فعالیت اقتصادی آسان‌تر و سریع‌تر می‌شود، به‌طور خودکار رشد سریع‌تر نیز اتفاق می‌افتد.

بر این اساس، خدمات گسترده و باکیفیت باند پهن و شرکت‌های ارایه‌دهنده این خدمات هم‌چون مبین‌نت، می‌توانند به توسعه ظرفیت اشتغال و کار در حوزه‌های دیگر کمک فراوانی بکند.

در زمینه توسعه کمی و کیفی خدمات با چه مشکلات اجرایی مواجه هستید و چه تمهیداتی برای برطرف کردن این مشکلات اندیشیده‌اید؟

خوش‌بختانه مبین‌نت در بخش‌هایی که با مردم در ارتباط است، محدودیت خاصی ندارد. اما در بخش‌هایی در زمینه توسعه شبکه که به نهادها و سازمان‌ها مربوط می‌شود، ضعف‌ها و خلأهایی وجود دارد که بعضاً ما را دچار چالش می‌کنند.

برای مثال، اکنون بحثی با عنوان بهبود وضعیت ظاهری شهری در کشور مطرح است و شهرداری‌ها و به ویژه شهرداری تهران به درستی اعتقاد دارند که ظاهر شهرها وضعیت مناسبی ندارند. در حال حاضر، دکل‌های مخابراتی بسیار زیادی در سطح شهر تهران وجود دارند که علاوه بر از بین بردن زیبایی، امنیت شهر را نیز هنگام بروز بحران‌های طبیعی مانند زلزله مختل می‌کنند.

حساسیت شهرداری در این زمینه صحیح است، اما به دلیل نبود زیرساخت‌های لازم، جایگزینی برای این دکل‌ها و لینک‌های رادیویی وجود ندارد. بنابراین تناقضی میان آراسته کردن شهر توسط شهرداری و ارایه دادن خدمات بی‌سیم و موبایل توسط اپراتورها وجود دارد.

متأسفانه نهادها و سازمان‌ها در این زمینه همه را به یک چشم نگاه می‌کنند. به همین دلیل، وقتی اپراتور نوپایی مانند مبین‌نت تلاش می‌کند برای توسعه دادن شبکه خود و ارایه دادن خدمات بهتر به مشترکان تعداد معدودی سایت در نقاط گوناگون شهر داشته باشد، همان‌قدر دچار مسئله و مشکل می‌شود که اپراتور موبایل بزرگی مانند همراه اول، که هم‌اکنون چند هزار سایت در سطح تهران دارد، با آن دست به گریبان است.

به نظر می‌رسد سازمان‌های متولی در این حوزه مانند سازمان تنظیم مقررات و شهرداری، نیاز به هماهنگی و دقت نظر بیش‌تری هم در حوزه سیاست‌گذاری و هم در حوزه اجرا دارند تا اپراتورهای نوپایی هم‌چون مبین‌نت بتوانند با توسعه دادن شبکه خود، خدمات بهتری را به مشترکان ارایه دهند.

از طرف دیگر، هنوز فرهنگ‌سازی مناسبی در سطح عمومی در زمینه این فناوری‌ها انجام نشده است و این موضوع باعث می‌شود بسیاری از مردم به اشتباه نگران وجود دکل مخابراتی در نزدیکی محل زندگی خود باشند. متأسفانه نهادهای مرتبط هنوز اطلاعات و روشنگری‌های لازم را در این زمینه به عموم نداده‌اند تا مثلاً مردم بدانند که ضرر گوشی موبایلی که هر روز در کنارشان است و شاید روزی چند ساعت با آن صحبت می‌کنند، بسیار بسیار بیش‌تر از ضرر دکلی است که روی بام ساختمان آن‌ها نصب است. در واقع تحقیقات نشان داده است این دکل‌ها هیچ ضرری برای سلامتی شهروندان ندارند.

این‌گونه مسایل باعث می‌شود اپراتوری مانند مبین‌نت در همان مرحله‌ رشد خود دچار همان معضلاتی شود که اپراتوری بزرگ با شبکه‌ای که سال‌ها در حال توسعه بوده و میلیون‌ها مشترک دارد، با آن دست به گریبان است. این‌گونه فشارها و مشکلات احتمالاً برای اپراتوری بسیار بزرگ و باسابقه به سادگی قابل تحمل است، اما برای مبین‌نت دقیقاً حکم مرگ و زندگی را دارد.

با تشکر از زمانی که در اختیار ما گذاشتید، در انتها اگر مطلب ناگفته‌ای باقی مانده است بیان بفرمایید.

امسال از جانب مقام معظم رهبری به عنوان سال تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه‌ ایرانی نام‌گذاری شده است. اما همان‌طور که رهبری هم به آن اشاره کرده‌اند، به این معنا نیست که فقط امسال سال حمایت و تولید ملی است و سال‌های آینده این‌گونه نیست.

در واقع این موضوع باید به فرهنگی بدل شود که چه امسال و چه سال‌های آینده، فعالان در حوزه‌ صنعت و اقتصاد هر کاری را که می‌توانند برای تحقق دایمی این شعار انجام دهند.