افزایش قیمت گاز در بازار اروپا

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی *
قیمت‌های آتی گاز طبیعی در بازار آمریکا (آتی ماه اول برای تحویل در ماه اکتبر) طی دوره ۳۱ اوت الی ۷ سپتامبر از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بود.

بر این اساس به‌رغم کاهش ۷۸/۱ درصدی تولید گاز طبیعی آمریکا و افزایش ۶۱/۲ درصدی تقاضای گاز طبیعی آمریکا و نیز کاهش تعداد دکل‌های حفاری فعال در بخش گاز طی هفته منتهی به ۳۱ اوت، به دلیل افزایش سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا معادل ۲۸ میلیارد فوت مکعب طی هفته منتهی به ۳۱ اوت و همچنین رکورد سطح ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی این کشور (که به میزان ۱/۱۳ درصد معادل ۳۹۵ میلیارد فوت مکعب بالاتر از میزان مشابه سال قبل است)، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بازار نایمکس، ابتدا از ۷۹۹/۲ دلار در هر میلیون بی تی یو در ۳۱ اوت تا ۸۵۴/۲ دلار در ۴ سپتامبر افزایش یافت، ولی مجددا تا سطح ۶۸۲/۲ دلار در ۷ سپتامبر کاهش یافت.
براساس بررسی‌های صورت گرفته با وقوع توفان ایساک هر ساله بخشی از تولید گاز طبیعی آمریکا در خلیج مکزیک دچار اختلال می‌شود. بیشترین میزان کاهش تولید گاز خلیج مکزیک در اثر این توفان طی دوره ۲۰۱۲-۲۰۰۰ در حدود ۲/۳ میلیارد فوت مکعب در روز بوده است که در روز ۲۹ اوت ۲۰۱۲ اتفاق افتاد. در اثر این توفان فعالیت بیش از ۸۵ درصد سکوهای تولید گاز متوقف شده و ۷۳ درصد از تولید گاز خلیج مکزیک کاسته شد. البته با توجه به افزایش سطح تولید گاز طبیعی آمریکا طی ۱۰ سال گذشته سهم این کاهش تولید از کل تولید آمریکا روندی کاهشی داشته و به رغم کاهش ۲/۳ میلیارد فوت مکعبی در اوت ۲۰۱۲ سهم آن از کل تولید آمریکا در این سال در حدود ۷/۴ درصد بوده، در حالی که سهم کاهش تولید خلیج مکزیک از کل تولید در سال ۲۰۰۵ حتی به بیش از ۶ درصد نیز رسیده است. از سوی دیگر، قیمت آتی گاز طبیعی در بازار لندن (ICE) برای تحویل در ماه اکتبر، عمدتا به دلیل نگرانی‌های ناشی از توقف فعالیت دو واحد مایع‌سازی (LNG) شرکت قطرگاز به منظور عملیات تعمیر و نگهداری در ماه سپتامبر، از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از ۳۴۶۱/۹ دلار در هر میلیون بی تی یو در ۳۱ اوت تا ۵۷۵/۹ دلار در ۷ سپتامبر افزایش یافت.

بر اساس اعلام شرکت قطرگاز، این شرکت قصد دارد بر اساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته فعالیت دو واحد تولید ال ان جی ۴ و ۵ خود هر یک به ظرفیت ۸/۷ میلیون تن در سال را برای عملیات تعمیر و نگهداری در ماه‌جاری میلادی تعطیل کند. تعمیر و نگهداری سالانه تاسیسات ال‌ان‌جی، با همه طرف‌های فعال در بخش‌های اجرا، ترانزیت و مشتریان گازی هماهنگ شده است.
همچنین شرکت قطرگاز طی هفته پایانی اوت ۲۰۱۲ فعالیت واحد ۷ تولید ال ان جی خود با ظرفیت ۸/۷ میلیون تن در سال را به دلیل نیاز به موتور جدید برق متوقف کرد.
انگلیس برای تامین نیازهای گازی خود به واردات گاز از قطر وابسته بوده و نگرانی‌ها درباره تعطیلی ۳ واحد تولید ال ان جی قطر سبب شده است تا قیمت‌های گاز برای تحویل در ماه اکتبر در این کشور افزایش یابد.
قیمت‌های تک محموله در بازارها
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری هاب از یک روند افزایشی برخوردار بوده و از حدود ۷۲/۲ دلار در هر میلیون بی تی یو در ۳۰ اوت، با ۱۵ سنت (۵/۵ درصد) افزایش تا بیش از ۸۷/۲ دلار در ۵ سپتامبر افزایش یافت.

همچنین قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار نیویورک از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از ۹۲/۲ دلار در هر میلیون بی‌تی یو در ۳۰ اوت، با ۲۱ سنت (۱۹/۷ درصد) افزایش تا بیش از ۱۳/۳ دلار در ۵ سپتامبر افزایش یافت. قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار شیکاگو نیز طی دوره مذکور از یک روند افزایشی برخوردار بوده و از حدود ۷۸/۲ دلار در هر میلیون بی تی یو تا بیش از ۹۵/۲ دلار افزایش یافت.
بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی این کشور طی هفته منتهی به ۳۱ اوت در حدود ۳۴۰۲ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۲۸ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته است. این ذخایر به میزان ۳۹۵ میلیارد فوت مکعب بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۳۱ اوت ۲۰۱۱ بوده و به میزان ۳۲۹ میلیارد فوت مکعب (۷/۱۰ درصد) بیشتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۱- ۲۰۰۷) است.
میزان متوسط ذخایر زیر‌زمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۳۰۷۳ میلیارد فوت مکعب بوده است. در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۳۱ اوت ۲۰۱۲ نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۳۴ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۱۷۹۳ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است و به میزان ۹۳ میلیارد فوت مکعب (۵/۵ درصد) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه بیشتر است.
*کارشناسان بازار انرژی
www.iies.org

فرآورده‌ها در رونق و رکود قیمتی
قیمت بنزین سوپر بدون سرب در بازار آمریکا (آتی‌های ماه اول)، طی هفته منتهی به ۷ سپتامبر از یک روند افزایشی قابل توجه برخوردار بود. بر این اساس، طی هفته گذشته به دنبال انتشار اطلاعاتی نظیر افزایش تقاضای بنزین آمریکا معادل ۱۱۳ هزار بشکه در روز و کاهش سطح ذخیره سازی‌های بنزین این کشور معادل ۳/۲ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۳۱ اوت، افزایش آمار اشتغال و کاهش نرخ بیکاری در آمریکا، افزایش امیدواری‌ها به اتخاذ دور سوم سیاست‌های انبساطی توسط بانک مرکزی این کشور، افزایش ارزش شاخص‌های بورس در بازار آمریکا و همچنین نگرانی‌های مربوط به اختلال در عرضه نفت خام در منطقه خاورمیانه در پی تشدید تنش‌ها در این منطقه، قیمت بنزین سوپر بدون سرب از ۹۵۲۲/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۳ سپتامبر تا ۰۱۹۶/۳ دلار به ازای هر گالن در ۷ سپتامبر افزایش یافت. البته طی دوره مذکور انتشار اخبار و اطلاعاتی نظیر کاهش ۷/۱ درصدی تقاضای نفت خام آمریکا در ماه ژوئن نسبت به سال گذشته، اطلاعات نگران کننده درباره بخش تولید آمریکا و همچنین کاهش سرمایه گذاری در صنعت ساخت و ساز این کشور، از عوامل تضعیف کننده قیمت بنزین در بازار این کشور به شمار می روند.

قیمت آتی فرآورده‌های نفتی در بورس‌های جهان (طی ۳ الی ۷ سپتامبر)
بر اساس آمار منتشره امور بین الملل شرکت ملی نفت ایران در روز ۶ سپتامبر ۲۰۱۲، قیمت‌های تک محموله فرآورده‌های نفتی در بازارهای جهانی طی دوره ۳۱ اوت الی ۵ سپتامبر، از روندهای متفاوتی برخوردار بودند. بر این اساس، قیمت تک محموله بنزین سوپر بدون سرب و گازوئیل در بازار خلیج فارس به ترتیب به میزان ۶۳/۱ و ۴۳/۳ دلار به ازای هر تن متریک طی دوره مذکور کاهش یافته است، درحالی که قیمت تک محموله سوخت جت و نفت کوره به ترتیب به میزان ۳۶/۵ و ۴۵/۰ دلار به ازای هر تن متریک افزایش یافته است. لذا در بازار خلیج فارس، میانگین بهای هر تن بنزین سوپر بدون سرب، گازوئیل، سوخت جت و نفت کوره طی روز ۵ سپتامبر به ترتیب در سطوح ۷۹/۱۰۲۷، ۰۲/۹۶۲، ۷۲/۱۰۵۰ و ۵۸/۶۷۱ دلار قرار گرفتند.
منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org)