بررسی بازار طلا و ارز در سال ۸۵

رقص سکه‌ها و پول‌ها

شماره روزنامه: ۱۱۹۹ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۶۶۳۶۸۸ بیشتر

مسعودرضا طاهری <br>وضعیت بازار معاملات انواع سکه‌های طلا و ارز کشور در سال ۸۵ با به وجود آمدن شرایط جدید در بازار‌های پولی کشور عملا وارد مرحله جدیدی شد.

رقص سکه‌ها و پول‌ها

مسعودرضا طاهری
وضعیت بازار معاملات انواع سکه‌های طلا و ارز کشور در سال ۸۵ با به وجود آمدن شرایط جدید در بازار‌های پولی کشور عملا وارد مرحله جدیدی شد.

بانک‌های دولتی نرخ سود تسهیلات را به ۱۴درصد کاهش دادند و بانک‌های خصوصی نیز موظف شدند تا نرخ سود تسهیلات خود را تا حد ۱۷درصد تقلیل دهند. به تدریج اعلام نرخ‌های جدید سود سپرده‌های بانکی با طول دوره‌های مختلف سپرده‌گذاری می‌رفت تا وجوه سپرده شده را به امید بهره بیشتر از سود بازار‌های کاذب و غیرمتشکل، از شعب خارج کند.
از طرفی تداوم بحران‌های پیش‌آمده در شرایط بین‌المللی و به ویژه خاورمیانه و رشد نرخ تورم در اروپا و آمریکا و چالش بر سر افزایش یا کاهش نرخ‌های بهره در بانک‌های مرکزی دنیا که پیامد‌های آنها بازار‌های داخلی ایران را نیز تحت‌تاثیر قرار می‌داد، موجب شد تا طلا و مسکوکات آن، بخش قابل‌توجهی از نقدینگی‌های جاری را به سوی خود جلب کند. رشد تقاضا برای وام، افزایش نقدینگی، عدم بازدهی قابل انتظار بازار سرمایه نیز مزید بر علت بود تا در آغاز سال ۸۵ طلا موج بلندی از تقاضاها را متوجه خود ببیند.
رشد قیمت انرژی و تداوم چشم‌انداز کاهش نرخ برابر دلار در مقابل سایر ارز‌های عمده از جمله یورو و رشد مصرف طلا در چین و هندوستان نیز در این مدت دلایل بدیهی رشد قیمت طلا بوده‌اند.
فروردین‌ماه
نیمه فروردین‌ماه سال‌جاری پس از ایام تعطیلات نوروز، بازار داخلی در حالی فعالیت خود را از سر گرفت که نرخ اونس طلا در بازار‌های جهانی مرز ۵۸۰دلار را نیز پشت‌سر گذاشته بود.
رشد قیمت طلا در روز جمعه ۱۱ فروردین‌ماه به حد ۵۰/۵۸۳ دلار رسید که از سال ۱۹۹۹ میلادی بالاترین رکورد را به دست آورده بود. این میزان نسبت به آخرین روز اسفندماه سال ۱۳۸۴ (۱۹مارس ۲۰۰۶) در حدود ۲۶ دلار رشد داشته است.
رشد قیمت طلا در این روز به دلیل هجوم شرکت‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری برای خرید آن در اروپا و آمریکا پدید آمد.
آن زمان پیش‌بینی شده بود که در جریان سال ۲۰۰۶ با استقبال روزافزون شرکت‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری میزان خرید طلا در این بخش با ۳۸درصد افزایش به ارزش ۱۴۰میلیارد دلار برسد.
همچنین پیش‌بینی شده بود که قیمت هر اونس طلا تا پایان سال ۲۰۰۶ به حد ۶۵۰دلار برسد. در آن زمان بانک مرکزی اروپا ۵۷تن طلا فروخته بود و تصمیمات بعدی آنها را نیز بر تداوم فروش آن در بازار‌های جهانی بود و در عین حال بانک‌های مرکزی روسیه، چین و آرژانتین همچنان به دنبال افزایش ذخایر طلای خود بودند.
رشد بهای هر بشکه نفت تاحد ۶۶دلار در روز ۱۵فروردین قیمت طلا را از مرز ۵۹۰دلار فراتر برد و پیش‌بینی برای روز‌های بعدی ۶۰۰دلار برای قیمت هر اونس طلا بود.
ترس از تورم شرکت‌ها را همچنان به خرید طلا وا می‌داشت و همپایه قیمت طلا دیگر فلزات گرانبها نیز همچون نقره، مس، روی و پلاتین با رشد چشمگیر قیمت مواجه شدند. بازتاب‌های نگرانی از برنامه هسته‌ای ایران همچنان طلا را پرطرفدارتر از اوراق قرضه آمریکایی و یا دلار این کشور کرده بود. در این روز که از آغاز سال نو ۳۸دلار بر قیمت جهانی طلا افزوده شده بود، قیمت هر قطعه سکه بهار آزادی ۱۳۸هزار تومان، هر قطعه سکه طرح قدیم ۱۴۸هزار تومان، نیم‌سکه ۶۸هزار تومان و ربع سکه ۳۵هزار تومان به فروش رسید. هر مثقال طلای ۱۷ عیار بدون احتساب اجرت تا مرز ۵۶هزار و ۳۰۰تومان بالا رفت.
در این روز اعلام شد که بانک کارگشایی در سال ۸۴ در حدود یک‌میلیون و ۴۶۷هزار و ۸۰۰قطعه انواع سکه طلا در تهران و شهرستان‌ها فروخته شد. در این روز یورو ۱۱۱۰تومان، دلار ۹۱۵تومان، پوند انگلیس ۱۶۰۰تومان، یک‌صد ین ژاپن ۷۷۰ تومان، ریال عربستان ۲۴۵تومان، درهم امارات ۲۵۱تومان، دلار کانادا ۷۹۵تومان،‌ لیرترکیه ۷۰۰تومان و هریک‌میلیون دینار عراق ۶۱۰هزار تومان در بازار آزاد ارز به فروش می‌رسید.
نوزدهم فروردین‌ماه قیمت نفت به ۶۷دلار رسید. سرمایه‌گذاران برای دریافت بازده بیشتر به جای معاملات اوراق سهام و اوراق قرضه به خرید طلا روی آوردند. ارزش دلار در مقابل یورو و ین کاهش یافت و نرخ طلا از ۶۰۰دلار بیشتر شد. کاهش آمار اشتغال آمریکا دلیلی دیگر برای کاهش ارزش دلار و رشد قیمت طلا در این روز اعلام شد.
در این روز، سکه بهار آزادی ۱۳۹هزار و ۵۰۰تومان، سکه طرح قدیم ۱۵۲هزار تومان، نیم‌سکه ۶۹هزار تومان و ربع سکه ۳۶هزار و ۵۰۰تومان به فروش رسیدند.
در این ایام گزارش رسید که ذخایر ارزی ژاپن با یک‌میلیارد و ۹۷۰میلیون دلار افزایش در ماه مارس به رقم بی‌سابقه ۸۵۲میلیارد و ۳۰میلیون دلار رسید. در این کشور ذخایر طلا نیز در ماه مارس به ارزش ۱۴میلیارد و ۳۲۰میلیون دلار بالغ شد.
بیست و سوم فروردین‌ماه قیمت جهانی طلا به ۶۰۴دلار رسید و قیمت سکه‌های بهار آزادی، طرح قدیم، نیم‌سکه و ربع سکه به ترتیب با ۳هزار تومان، ۶هزار تومان، ۳۵۰۰تومان و ۲هزار تومان افزایش قیمت مواجه شدند و به ترتیب به حد ۱۵۱هزار تومان، ۱۶۷هزار تومان، ۷۷هزار تومان و ۴۰۵۰۰تومان به فروش رفتند.
با تداوم رشد قیمت طلا در بازار‌های جهانی هجوم مردم به بانک کارگشایی برای خرید سکه وارد مرحله جدیدتری شد. آنچنان که در یکی از جلسات حراج بانک کارگشایی در این ایام ۱۰۷بسته (۱۰۰تایی) انواع سکه و در روزی دیگر ۱۳۴بسته از سوی خریداران خریداری شد. این در حالی است که در آخرین روز‌های سال ۸۴ هیچ‌سکه‌ای در این بانک خریدار نداشت.
خرید و فروش طلا در بازار کم‌کم بر اثر انباشت نقدینگی در جامعه و بودجه انبساطی دولت به روز‌های بحرانی خود در اواخر فروردین‌ماه نزدیک می‌شد. کارشناسان نسبت به داغ شدن پول هشدار می‌دادند. ضمن اینکه بازار ارز روند یکنواختی را در بازار داخلی سپری می‌کرد.
اوج قیمت سکه
روز‌های ۲۴ تا ۲۷فروردین نیز با رشد پیوسته قیمت انواع سکه در بازار داخلی همراه بود تا نهایتا در روز ۲۸ فروردین قیمت انواع سکه بهار آزادی از کمند سیاست‌های کنترلی بانک مرکزی گریخت و نقدینگی مهار نشده در جامعه به بازار سکه شبیخون زد. اگرچه قیمت طلا در بازار جهانی تنها ۵دلار افزایش یافته بود، نرخ سکه بهار آزادی که می‌بایست براساس این نرخ و با احتساب حداکثر ۶هزار تومان حق‌الضرب نهایتا به ۱۳۷۲۰۰تومان می‌رسید با یک جهش اعجاب‌انگیز ۵۰هزار تومانی به حد ۱۸۶هزار تومان رسید. سکه طرح قدیم حتی نرخ ۲۰۰هزار تومان را پشت‌سر گذاشت و نیم‌سکه و ربع سکه به ترتیب به قیمت فروش ۹۰هزار تومان و ۴۵هزار تومان دست یافتند.
بحران قیمت سکه‌های بهار آزادی در روز دوشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۸۵ روزی است که قطعا در تاریخ معاملات مسکوکات طلا در کشور به یاد ماندنی است در این روز هیچ‌یک از فروشندگان، تابلوی قیمت خرید و فروش سکه را در معرض دید همگان قرار ندادند. انتقاد از گران کردن قیمت سکه توسط بانک کارگشایی در دامن زدن به رشد قیمت‌ها به بهانه رشد قیمت جهانی طلا بالا گرفت. همزمان اجلاس ۱+۵ در روسیه برای بررسی پرونده هسته‌ای ایران به علاوه رشد قیمت نفت و رشد میزان تورم در جهان بر بحران داخلی سکه‌های طلا افزود.
فروشندگان سکه در حالی سکه بهار آزادی را در محدوده ۱۸۶هزار تومان می‌فروختند که هیچ‌یک حاضر نبودند همان سکه را به قیمت بیشتر از ۱۴۰هزار تومان از مردم بخرند.
در این روز تاریخی قیمت یورو ۱۱۱۶تومان، دلار ۹۱۵تومان، پوند انگلیس ۱۶۱۰تومان (با ۱۵تومان رشد) و یک‌صد ین ژاپن ۷۷۰تومان به فروش می‌رسید.
با رشد قیمت سکه‌های طلا در بازار داخلی زنگ خطر به صدا درآمده بود که دولت بلافاصله با اهرم کنترلی بانک مرکزی و عرضه بیشتر سکه به کنترل سکه پرداخت. در حالی که تا پایان فروردین (۳۱/۱/۸۵) نرخ اونس طلا به حد ۸۰/۶۲۷دلار رسیده بود و با کاهش ۲۲هزار تومانی قیمت در این روز حباب قیمت سکه ترکید. همزمان مدیرکل اداره چاپ و نشر اسکناس و خزانه بانک مرکزی در جمع خبرنگاران قول داد که قیمت سکه را به حد ۱۴۵هزار تومان بازگرداند.
از جمله نکات قابل تامل در خصوص رشد ناگهانی و سرسام‌آور قیمت سکه‌های طلا اظهار نظر برخی مسوولان و انکار برخی در ردگرانی‌ها بود آنچنان که بعدها ارتباط بین رشد نقدینگی و رشد تورم را نیز با تئوری گسست رابطه آنها در شرایط آن روز کتمان می‌کردند.
اردیبهشت
آغاز اردیبهشت ماه با وقوع انفجار در تاسیسات نفتی کشور نیجریه همراه بود. بهای هر بشکه نفت تا ۴۰/۷۴بالا رفت و تنش‌ها میان ایران و غرب همچنان موضوع مورد بحث بود.
قیمت طلا در جریان نوسانات خود به ۶۴۵دلار نیز افزایش یافت و مجددا به سطح ۶۲۰دلار بازگشت. روز‌های بعد با اعلام ثابت باقی‌ماندن نرخ بهره در آمریکا، ارزش دلار به شدت سقوط کرد. همچنین اعلام شد که در ۳ماه اول سال ۲۰۰۶ ارزش دلار ۵/۳درصد کاهش یافته و این میزان از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶ در حدود ۴۰درصد از ارزش خود را در مقابل طلا از دست داده بود. طلا مجددا به مرز ۵۰/۶۳۸دلار صعود کرد.
تلاش بانک مرکزی در این ایام برای عرضه بیشتر و کنترل بازار سکه کم‌کم به بار می‌نشست و قیمت انواع سکه بین یک تا ۶هزار تومان رو به کاهش گذاشت. بهار آزادی ۱۵۳هزار تومان، سکه طرح قدیم ۱۶۳هزار تومان، نیم‌سکه ۷۴هزار تومان و ربع سکه در محدوده ۳۸هزار تومان به فروش می‌رسیدند. از سویی ارز‌های عمده به رشد خود در مقابل دلار ادامه دادند.
یورو به ۱۱۳۶تومان، دلار ۹۱۷، پوند انگلیس ۱۶۳۵ و ین ژاپن ۷۸۷تومان به خریداران عرضه می‌شدند. چهارم اردیبهشت مصادف بود با انتخاب جواد (نوری) المالکی به عنوان نخست‌وزیر در عراق، به همین جهت ارزش دینار این کشور در این روز ۶۳/۱درصد رشد کرد و قیمت فروش هر یک‌میلیون دینار آن به ۶۲۰هزار تومان رسید. روز‌های بعد از قیمت سکه بهار آزادی و سکه طرح قدیم هریک ۹هزار تومان دیگر کاسته شد. نفت به ۷۵دلار در هر بشکه رسید و رویتر گزارش داد که موسسه رتبه‌بندی فیچ (fitch) رتبه اعتباری ایران را تا سطح BB منفی کاهش داده است.
دو روز بعد قیمت سکه مجددا اوج گرفت در حالی‌که قیمت هر اونس طلا در بازارهای جهانی از ۶۴۱ دلار نیز فراتر رفت. بانک مرکزی به دلیل کنترل بیشتر بر بازار، بانک کارگشایی را از هرگونه انتشار اخبار معاملات سکه منع کرد. در پایان دهه اول اردیبهشت اونس طلا با بیش از ۱۵ دلار افزایش دیگر به سطح ۷۰/۶۵۶ دلار رسید و سکه طرح قدیم با ۱۴هزار تومان افزایش به قیمت ۱۸۰هزار تومان به متقاضیان عرضه شد. سکه بهار آزادی نیز ۵هزار تومان گران شد و به نرخ ۱۵۷هزار تومان رسید. در نهمین روز اردیبهشت انتشار گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مورد ایران و شدت یافتن تنش‌های منطقه‌ای موجب این شوک قیمت شده بود. پیش‌بینی‌ها حکایت از صعود قیمت طلا به ۶۸۰ دلار در روزهای آینده داشت. بانک مرکزی آمریکا همچنان از افزایش نرخ بهره ۷۵/۴درصدی خود طفره می‌رفت. قیمت دلار آمریکا در بازار داخلی در حد ۹۱۸ تومان باقی ماند و نرخ یورو، پوند، یکصد ین ژاپن و دلار آمریکا به ترتیب با ۲۰ تومان، ۳۷ تومان، ۱۰ تومان و ۸ تومان افزایش به ترتیب سطح قیمت ۱۱۶۰ تومان، ۱۶۶۷ تومان، ۸۰۰ تومان و ۸۲۸ تومان به مشتریان عرضه شدند.
نرخ برابری یورو در مقابل دلار به ۲۶/۱ رسید و در طول یک ماه دلار ۱/۴درصد از ارزش خود را از دست داد. دوازدهم اردیبهشت نرخ جهانی طلا ۸/۵ دلار دیگر رشد کرد و به نرخ ۵۰/۶۶۲ دلار در هر اونس رشد کرد که بالاترین رکورد از سال ۱۹۸۰ بوده است. روز بعد نیز افزایش قیمت نفت و کاهش بیشتر ارزش طلا و استقبال بیشتر شرکت‌های سرمایه‌گذاری برای خرید قیمت هر اونس طلا را ۱۶ دلار دیگر بالا برد که با رسیدن به حد ۳۰/۶۷۷ دلار صاحب رکورد تازه‌ای شد. در این تاریخ نسبت به ۱۲ ماه قبل از آن قیمت طلا در بازارهای جهانی ۲۳۰ دلار (۵۴درصد) رشد کرده بود. همزمان با رشد قیمت طلا ارزش یورو، پوند انگلیس و دلار کانادا با رشد قابل توجهی دیگر به ترتیب به نرخ ۱۱۶۱ تومان، ۱۶۸۰ تومان و ۸۳۸ تومان رسیدند.
نیمه اردیبهشت ماه قیمت جهانی طلا به ۴۰/۶۸۴ دلار رسید. دلایل افزایش کماکان مساله هسته‌ای ایران و ترس از تبعات رشد نرخ تورم در جهان اعلام شد و روز بعد قیمت سکه در بازار داخلی دوباره با افزایش مواجه شد بانک مرکزی در این ایام از افزایش ذخایر طلای کشور خبر داد ذخایر طلای کشور در بهمن ماه ۱۳۸۴ به ۲۱هزار میلیارد و ۶/۲۶۵میلیون ریال رسیده بود که بر میزان آن در اردیبهشت ماه سال جاری مجددا افزوده شده بود.


۲۱ اردیبهشت قیمت طلا ۷۰۰ دلار را نیز پشت‌سر گذاشت و نرخ سکه و ارز نیز رو به افزایش گذاشتند.
میزان کسری تراز تجاری آمریکا در ماه مارس سال گذشته (۲۰۰۶) به رقم ۶۷میلیارد رسید و انتشار خبر آن در روز ۲۲ اردیبهشت موجب رشد قیمت طلا تا حد ۷۲۸ دلار و کاهش بیش از پیش ارزش دلار شد. سکه طرح قدیم ۱۸۵هزار تومان و سکه بهار آزادی ۱۶۰هزار تومان فروخته می‌شدند. یورو ۱۱۷۳ تومان، دلار ۹۱۵ تومان، پوند انگلیس ۱۷۰۵ تومان و دلار کانادا ۸۴۳ تومان به‌فروش می‌رسیدند. ۲۶ اردیبهشت قیمت اونس طلا در بازار لندن به ۶۸۸ دلار کاهش یافت و در پایان اردیبهشت ماه مجددا به دلیل افزایش نرخ بهره دلار آمریکا به حد ۵درصد پس از نوسانات چندین دلاری به سطح ۷۰/۶۵۷ دلار رسید.
خردادماه
برخلاف دو ماه اول امسال آغاز خرداد ماه با کاهش قیمت طلا در بازارهای جهانی همراه بود قیمت این فلز گرانبها ۱۱ دلار کاهش یافت و به سطح ۶۴۶ دلار رسید.
نرخ برابری دلار در مقابل ین ژاپن در آغاز خرداد‌ماه ۳درصد رشد کرد که دلیل آن اعلام عدم افزایش نرخ بهره ژاپن از حد صفر درصد بوده است. از سویی کاهش رونق بازارهای کالا، کاهش رونق بازارهای سهام و افزایش ریسک دارایی سرمایه‌گذاران را به خرید دارایی‌های نقدی همچون دلار تشویق کرد و لذا نرخ بهره ۵درصدی دلار آمریکا جذابیت بیشتری برای آن ایجاد کرده بود.
اگرچه بلافاصله روز بعد ۱۴ دلار به ارزش طلا افزوده شد و نرخ سکه طرح قدیم را در حد ۱۷۰هزار تومان همچنان حفظ کرد سکه بهار آزادی نیز با ۳هزار تومان افزایش به ۱۴۹هزار تومان رسید.
یورو به مرز ۱۱۷۷ تومان و پوند انگلیس و ین ژاپن هر کدام با ۱۵ تومان افزایش به نرخ ۱۷۲۰ تومان و ۸۱۵ تومان رسیدند. نیمه خرداد ماه شروع زمزمه‌هایی مبنی بر احتمال افزایش مجدد نرخ بهره دلار آمریکا موجب افزایش نرخ برابری دلار در مقابل سیار ارزهای عمده و در نتیجه کاهش ارزش طلا شد. ضمن اینکه دلایل سیاسی و منطقه‌ای ازجمله چالش ایران با غرب در پس مناقشات هسته‌ای و نوسان قیمت نفت همچنان بر بازار حکفرما بود.
در خرداد ماه علاوه بر همه دلایل خرد و کلان، مرگ ابومصعب الزرقاوی در شهر بعقوبه عراق موجب کاهش قیمت نفت و طلا شد قیمت اونس جهانی طلا به سطح ۶۱۱ دلار سقوط کرد. رشد نرخ تورم و افزایش ارزش دلار آمریکا بهای هر اونس طلا در ۲۳ خرداد ماه باز هم کاهش یافت و به سطح ۵۹۳ دلار رسید. روز بعد قیمت نفت و کالا به‌شدت افت کرد و از میزان قیمت طلا نیز ۲۳ دلار دیگر کاسته شد طلا در روز ۲۴ خرداد در حد ۵۷۰ دلار متوقف شد. این وضعیت حتی ۲۴ ساعت نیز دوام نیاورد و بلافاصله به دلیل انتشار گزارش کسری حساب جاری و شاخص اعتمادکننده در آمریکا مجددا شاهد رشد ۷/۱۵ دلاری قیمت طلا بودیم و مجددا در پایان خرداد ماه قیمت طلا به ۸۰/۵۷۴ دلار کاهش یافت.
تیرماه
تا دهه اول تیرماه قیمت طلا در محدوده ۵۷۴ تا ۵۸۰ دلار در نوسان بوده و در دهم تیر‌ماه شاهد رشد ۷/۱۳ دلاری قیمت طلا بودیم. پایان ماه ژوئن (۹ تیر ماه) نرخ بهره دلار به ۲۵/۵درصد افزایش یافت نرخ برابری دلار در مقابل سایر ارزها رشد کرد. همزمان کاهش سرعت رشد نرخ بهره دلار نسبت به نرخ بهره یورو و پوند نگرانی‌های جدیدی در این بازار به‌وجود آورد و در عین‌حال رشد نرخ تورم در آمریکا همچنان طرفداران طلا را به خرید آن ترغیب می‌کرد هر اونس طلا در ۱۰ تیر‌ماه ۶۱۶ دلار قیمت داشت نیمه تیر‌ماه آزمایش موشکی کره‌شمالی قیمت طلا را با ۱۲ دلار افزایش به سطح ۶۲۸ دلار رساند.
در خرداد و تیر‌ماه سیاست‌های کنترلی و عرضه سکه طلا از سوی بانک مرکزی و بانک کارگشایی همچنان قیمت سکه‌های طلا را تابع فرمول اصولی برپایه نرخ جهانی طلا ثابت نگه داشته بود. بیست و یکم تیر‌ماه انفجار هفت بمب در شهر بمبئی مرکز اقتصادی هند قیمت طلا را ۲۰ دلار بالاتر برد و به حد ۶۴۴ دلار رساند. ۲۲ تیر ماه بهای نفت به ۷۸ دلار صعود کرد. آغاز نبرد ۳۳ روزه حزب‌ا... لبنان و اسرائیل دلیل عمده این افزایش عنوان شد که قیمت طلا را نیز با ۸/۱۹ دلار رشد به ۸۰/۶۶۳ دلار بالا برد حتی پس از ۵ روز از آغاز درگیری‌های جدید خاورمیانه نرخ طلا به ۶۷۴ دلار نیز رسید و بلافاصله در روز ۲۷ تیر‌ماه انتشار شایعه رشد نرخ بهره دلار از میزان ۲۵/۵درصد به ۵/۵ دلار در حدود ۲۵ دلار از قیمت طلا کاهش داد و قیمت طلا دوباره به سطح ۶۴۹ دلار بازگشت. این شایعه به حدی تقویت شد که در ۲۹ تیر‌ماه ۲۶ دلار دیگر از قیمت طلا کاست. آنچنانکه در بازار داخلی قیمت سکه بهار آزادی با ۶۵۰۰ تومان کاهش به نرخ ۱۴۱هزار تومان رسید.
مرداد
آغاز مرداد ماه نیز با سقوط قیمت طلا به حد ۶۱۶ دلار همراه بود و دلیل کاهش تداوم انتظار بازار از افزایش نرخ بهره دلار تا حد ۵/۵درصد بوده است. انتشار شاخص اعتماد مصرف‌کننده در آمریکا و خبر تغییر در پرتفوی ذخایر ارزی چین نرخ طلا را مجددا بالا برد و به حد ۸۰/۶۲۱ دلار در چهارم تیرماه رساند. کاهش نرخ تولید ناخالص داخلی و کمتر شدن نرخ رشد اقتصادی موجب کاهش ارزش دلار و افزایش نرخ طلا و روزهای بعد تا حد ۶۴۶ دلار شد. تداوم بحران‌های خاورمیانه قیمت نفت و طلا را باز هم بالا برد و در نیمه مرداد ماه قیمت طلا به ۶۵۷ دلار رسید. در این ماه تهدیدات تروریستی در لندن نیز ازجمله دلایل افت‌وخیز قیمت طلا بوده است.
وقوع آتش‌بس در لبنان ۵ دلار از قیمت طلا کاست و در ادامه قیمت آن به ۶۱۱ دلار رسید و مجددا به دلیل واکنش صریح ایران به بسته پیشنهادی غرب در روزهای پایان مرداد ماه قیمت طلا به ۳۹/۶۲ دلار رسید.
شهریور
آغازین روزهای شهریور ماه سال ۸۵ اگرچه به نظر می رسید از تلاطم بازارهای ارز و طلا فارغ باشد در حالی به پایان دهه اول خود رسید که از سویی در هفتم این ماه قیمت هر اونس طلا برای تحویل فوری با ۶/۵ دلار کاهش و مجددا در روز بعد با ۵/۲ دلار دیگر کاهش به مرز ۶۱۴ دلار رسید. تحلیلگران جهانی، کاهش قیمت نفت و سایر فلزات به نشانه کاهش نگرانی‌ها در بازارهای بین‌المللی را که موجب افت انتظارات تورمی در کشورهای توسعه‌یافته شده بود را دلیل کاهش ارزش دلار اعلام کردند.
علاوه بر این اعلام کاهش تقاضای ۲۵درصدی مصرف طلا از سوی شورای جهانی طلا برای سه ماهه دوم سال ۲۰۰۶ در این روز نیز مزید بر علت کاهش ارزش طلا عنوان شد. نرخ برابری دلار در مقابل سایر ارزهای عمده در این روزها رو به کاهش نهاده بود آنچنانکه نرخ برابری دلار در مقابل یورو، پوند انگلیس و ین ژاپن به ترتیب به ۷۷۱۵/۰ ، ۵۲۶/۰ و ۹۹/۱۱۶ رسیده بود. در بازار آزاد نیز قیمت دلار با کاهش حداقل ۵ تومانی به ۹۲۲ تومان رسیده بود. در عوض یورو و پوند انگلیس با افزایش پیوسته خود در بازار داخلی به ترتیب به نرخ ۱۱۸۵ تومان و ۱۷۵۰ تومان رسیدند. که یکصد ین ژاپن ۷۸۵ تومان، دلار کانادا ۸۴۲ تومان و هر یک میلیون دینار عراق به ۶۱۲هزار تومان فروخته می‌شدند.
بلافاصله پس از این افت خبر ایستادگی مقامات کشورمان در مقابل تعلیق غنی‌سازی اورانیوم بر نگرانی بازارهای مالی جهانی افزود قیمت طلا افت دو روز گذشته خود را با رسیدن به ۵/۶۲۲ دلار جبران کرد و پوند انگلیس با ۷ تومان افزایش قیمت مواجه شد. نیمه شهریور ماه مصادف بود با آغاز جشن‌های عروسی در هندوستان که افزایش تقاضای مصرف طلا در این شبه‌قاره ۱۰ دلار بر قیمت جهانی طلا افزود و به مرور نیز به‌دلیل کاهش تولید معادن در آفریقای جنوبی بر ارزش آن افزوده می‌شد.
قیمت طلا در این نیمه به ۶۴۰ دلار رسید. در پایان دهه دوم شهریور بانک مرکزی اروپا تصمیم به فروش طلا گرفت و با سقوط ۲۷ دلاری طلا قیمت هر اونس آن برای تحویل فوری به ۶۱۰ رسید. در عین حال قیمت دلار رو به افزایش نهاد و در بازارهای داخلی یورو و پوند به‌ترتیب ۴ تومان و ۵ تومان از قیمت خود را از دست دادند. دلار کانادا نیز با ۱۳ تومان کاهش به نرخ ۸۳۰ تومان رسید.
سکه بهار آزادی در این روز ۱۴۲۲۰۰ تومان و سکه طرح قدیم ۱۶۵هزار تومان قیمت داشتند. نیم سکه ۷۲هزار تومان و ربع سکه ۳۸۳۰۰ تومان به فروش می‌رسیدند. نرخ برابر یورو در مقابل دلار به بالاترین حد یکساله خود با ۲۶۷۴/۱ رسیده بود. انتشار آمار اشتغال در آمریکا نیز بر ارزش پول این کشور افزوده بود. روز بعد خبر پیشرفت مذاکرات هسته‌ای کشورمان با اروپایی‌ها ۱۳ دلار دیگر از ارزش طلا کاست. روزهای بعد خوشبینی سرمایه‌گذاران به احتمال افزایش نرخ بهره در ژاپن و توجه به ین ژاپن موجب کاهش ارزش طلا به میزان ۱۲ دلار دیگر شد. در این روز قیمت طلا به یک کاهش ۶/۵۳ دلاری هفتگی دست یافته بود. قیمت هر اونس طلا به حد ۵۸۳ دلار رسید. ۲۳ شهریور افت قیمت نفت موجب کاهش مجدد طلا تا حد ۵۷۴ دلار شد . با اعلام رشد تدریجی و نه یکباره نرخ بهره ژاپن سرمایه‌گذاران از ین روی‌گردان شدند و با رسیدن نرخ برابری دلار در مقابل ین ژاپن به حد ۲۳/۱۱۸، طلا متقاضیان بیشتری باخت و نرخ آن با ۵/۴ دلار رشد به حد ۵۸۳ دلار در ۲۷ شهریور رسید. ۲۹ شهریور وقوع کودتای نظامی در تایلند طلا را به نوسان ۱۲ دلاری واداشت و در پایان شهریور ماه مجددا رشد بهای نفت بر قیمت هر اونس طلا در حدود ۱۱ دلار افزود و نرخ آن را به ۵۹۱ دلار رساند.
مهر‌ماه
هفته اول مهر‌ماه نیز قیمت طلا همچنان متاثر از ادامه جشن‌های فصلی هندوستان بود. طلا با نوسانات مختلف در حد ۶۰۲دلار رقم خورد. یک روز بعد از ارزش پوند انگلیس به جهت کاهش ارزش برابری دلار و کاهش ارزش طلاق تا حد ۷۰/۵۹۸دلار در حدود ۱۱تومان در بازار داخلی کاسته شد.
دوازدهم مهر‌ماه بهای نفت که طی روزهای گذشته مرز ۶۰دلار را در نوردیده بود به زیر ۵۹دلار سقوط کرد و قیمت طلا نیز متاثر از آن رو به کاهش نهاد قیمت طلا با کاهش تقریبا ۲۳دلاری به حد ۹۰/۵۷۵دلار رسید و در بازار داخلی متاثر از آن قیمت سکه بهار آزادی، سکه طرح قدیم، نیم سکه و ربع سکه به ترتیب به حد ۱۳۲۵۰۰تومان، ۱۶۱هزار تومان، ۶۸۵۰۰تومان و ۳۵۵۰۰تومان رسید. هفدهم شهریور کره‌شمالی یک آزمایش هسته‌ای در نزدیکی دریای ژاپن انجام داد که بر رشد قیمت طلا تا حد ۹۰/۵۷۷دلار موثر بود. ۲۲ مهر‌ماه سال ۸۵ اکثریت اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد با تحریر کره‌شمالی موافقت کردند علاوه بر این خبر افزایش تقاضای طلا در شبه قاره نیز قیمت طلا را به ۵۹۰دلار رساند و بازار سکه‌های داخلی را نیز به ترتیب بهار آزادی، طرح قدیم و نیم سکه با ۱۵۰۰تومان، ۶هزار تومان و ۵۰۰تومان رشد قیمت مواجه کرد. احتمال انجام دومین آزمایش هسته‌ای توسط کره‌جنوبی ۵دلار دیگر بالا برد و نرخ آن به دلیل تصمیم اوپک برای کاهش سقف تولید نفت در ۲۷ مهر‌ماه به ۶۰۰دلار رسید. روز بعد قیمت نفت مجددا کاهش یافت و به تبع آن از قیمت طلا برای تحویل فوری ۲/۷دلار کاسته شد و پایان مهر‌ماه نرخ طلا در حد ۵۹۳دلار متوقف شد.
آبان‌ماه
گزارش سه ماهه رشد اقتصادی در آمریکا و کاهش ارزش دلار طلا را در اول آبان‌ماه اندکی تقویت کرد و در دهم آبان‌ماه این وضعیت با افزایش ۱۰دلاری طلای جهانی و رشد ۵هزار تومان سکه طرح قدیم، رشد ۱۰تومانی پوند و ۱۳تومانی هر یکصد ین ژاپن همراه بود. کاهش مجدد ارزش دلار و افزایش تقاضا نرخ طلا را در ۱۱ آبان‌ماه به ۶۲۳دلار افزایش داد. نفت گران در روزهای بعد طلا را مجددا گران‌تر کرد. بازگشت دموکرات‌ها به کنگره آمریکا، نوسان قیمت نفت، فشار کسری بودجه و الگوهای مختلف هزینه در دست آمریکا مهم‌ترین مسائلی بود که در نیمه دوم آبان‌ماه تاثیرات بیشتری بر نرخ طلا و مقابل آن با دلار آمریکا داشته است. در پایان این ماه نرخ طلا از ۹۰/۶۲۴دلار فراتر رفت.
آذر
آغاز آذرماه همزمان با ۲۸ نوامبر روز شکرگزاری (Thanksgiving) نرخ طلا به ۲۰/۶۲۹دلار رسید. در این روز در معاملات آنی و آتی طلا در بازارهای جهان اتفاق جالبی افتاد. طی دو سال گشته همواره قیمت خرید آتی (Future) همواره ۵ الی ۱۰ دلار بیشتر از قیمت خرید آن (spot) بوده است.
در اوایل آذرماه برای اولین بار نرخ معاملات آنی در حدود ۷۰سنت از نرخ معاملات فیوجر بیشتر شد که نشانگر سرعت شدید گردش پول در این بازارها ارزیابی شده است چهارم آذرماه نرخ برابری دلار در مقابل یورو به بیشترین میزان کاهش خود در ۱۹ ماه قبل از آن رسید و طی یک هفته نرخ طلا به ۹۰/۶۳۷دلار رسید. در این روز قیمت یورو در بازار داخلی ۱۲تومان رشد کرد و برای اولین بار از مرز ۱۲۰۰تومان گذر کرد و به ۱۲۰۷تومان رسید. پوند انگلیس نیز با ۱۵تومان افزایش به ۱۷۸۰تومان رسید. سکه بهار ‌آزادی ۱۴۲هزار تومان و سکه طرح قدیم ۱۶۵هزار تومان به فروش رسیدند. ادامه کاهش ارزش دلار در روزهای بعد یورو و پوند را به ترتیب به ۱۲۲۲تومان و ۱۷۹۸تومان در بازار داخل به فروش رساند. در یازدهم آذرماه ارزش دلار در مقابل یورو به پایین‌ترین حد خود طی ۲۰ ماه گذشته رسید. نرخ برابری یورو در مقابل دلار به نرخ بی سابقه ۳۲۶۷/۱ رسید. قیمت نفت به مرز ۶۲دلار رسید و طلا به ارزش ۶۴۶دلار دست یافت. پوند انگلیس به رکورد نرخ برابری ۱۴ ساله خود در مقابل دلار رسید و با کسب رقم ۹۸۴۸/۱ به برابری ۲ به ۱ با دلار آمریکا نزدیک شد در بازار داخل پوند ۳۰تومان گران شد به نرخ ۱۸۲۸تومان رسید. آمریکا می‌کوشید با پایین نگه داشتن نرخ دلار کسری تراز تجاری خود را جبران کند. در این روز رشد قیمت هر یک‌میلیون دینار عراق به سطح ۶۵۰هزار تومان اتفاق جالب توجه دیگری در بازار ارز بود.
شانزده آذر‌ماه پس از ۱۳ ماه بانک مرکزی اروپا نرخ بهره را به ۵/۳درصد افزایش داد با این وجود دلار در مقابل یورو تقویت شد و نرخ برابری یورو در مقابل دلار به ۳۲۷۸/۱ رسید. طلا به ۷۰/۶۳۰دلار کاهش یافت و در بازار داخلی یورو به ۱۲۳۴تومان، دلار ۹۳۷تومان و پوند به ۱۸۲۳تومان رسید. ۲۵ آذر‌ماه کاهش قیمت نقره و افزایش نرخ برابری دلار در حدود ۱۰دلار از قیمت طلا نسبت به روز قبل از آن کاست. یورو پوند و ین ژاپن به ترتیب ۸تومان، ۷تومان و ۱۰تومان از ارزش خود را در بازار داخلی از دست دادند. پایان آذر‌ماه گمرک اعلام کرد که طی ۷ ماه اول سال ۸۵ بالغ بر ۴هزار و ۷۹۸ کیلوگرم طلا به ارزش ۱۰۲میلیون و ۲۹۱هزار و ۴۳۰دلار به صورت خام برای مصارف غیر پولی وارد کشور شده است. اواخر آذرماه با توجه به شرایط حاکم بر عراق و تلاش برای تشکیل دولت آشتی ملی و اظهارنظرهای مقامات آمریکایی مبنی بر یافتن راه‌حل‌های دیپلماتیک در عراق و رشد بخش‌خصوصی در این کشور قیمت هر یک‌میلیون دینار عراق ۲۰هزار تومان رشد کرد و به ۶۸۰هزار تومان رسید.
دی‌ماه
اوایل دی‌ماه دینار عراق با افزایش قابل توجه خود بار دیگر به حد ۷۰۰هزار تومان رسید. همچنین فرا رسیدن اعیاد قربان و غدیر و تقارن آنها با سال نو میلادی موجب رشد تقاضای انواع سکه در بازار داخلی شد. بهای اونس طلا از اوایل این ماه در حد ۶۱۹دلار باقی مانده بود. سکه بهار آزادی، سکه طرح قدیم، نیم سکه و ربع سکه به ترتیب به نرخ ۱۴۳هزار تومان، ۱۶۸هزار تومان، ۷۳۵۰۰تومان و ۳۸هزار تومان به متقاضیان عرضه می‌شوند.
در این روزها قطعنامه شماره ۱۷۳۷ شورای امنیت سازمان ملل علیه کشورمان به تصویب رسید و حجم تقاضای طلا به اشکال مختلف در داخل کشور افزود. بازتاب واکنش ایران به تصویب این قطعنامه و اتخاذ موضع سخت‌تر در مقابل این قطعنامه موجب رشد ۸دلاری قیمت طلا شد. روزهای بعد کاهش ارزش دلار و ادماه نگرانی‌های منطقه‌ای نرخ هر اونس طلا را از حد ۶۳۳دلار فراتر برد. یازدهم دی‌ماه خبر رسید که اقدامات دو ماه گذشته بانک مرکزی عراق برای تقویت پول ملی این کشور و مقابله با تورم به مراحل جدی‌تری رسیده است و در پی آن نرخ برابری دلار در مقابل دینار عراق به پایین‌ترین حد خود به رقم ۱۳۲۴ رسید. در بازار داخلی هر یک‌میلیون دینار عراق به نرخ ۷۲۰هزار تومان در بازار داخلی معامله شد. اگرچه روزهای بعد ۱۵هزار تومان از این میزان کاسته شد در نیمه دی‌ماه ارزش دلار در مقابل سایر ارزهای عمده رو به فزونی نهاد و در عوض طلا ۸/۱۳دلار از ارزش خود را از دست داد انتشار آمار غیر منتظره رشد اشتغال در آمریکا ۵/۱۸دلار دیگر از قیمت طلا را کاهش داد و در پی آن قیمت انواع سکه و طلا نیز با کاهش قیمت مواجه شدند. رشد ارزش دلار و همچنین اقدام به خرید یورو توسط بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) قیمت طلا را تا پایان دی‌ماه در محدوده ۶۲۵دلار به نوسان وا داشت.
بهمن‌ماه
آغاز بهمن‌ماه ۸۵ رشد قیمت طلا در پی افزایش هزینه انرژی و بالا ماندن تقاضا برای فلزات گرانی‌ها در مقابله با رشد نرخ تورم تا حد ۶۳۵دلار موجب شد. چهارم بهمن‌ماه نرخ برابری پوند در مقابل دلار به ۹۹۲/۱ رسید که به رکوردی بالاتر در ۱۴ سال گذشته رسید. پوند در بازار داخلی نیز با ۱۸۳۲تومان به فروش رفت. قیمت نفت پس از افت و خیزهای فراوان از مرز ۵۵دلار فراتر رفت و بهای هر اونس طلا به ۵۰/۶۴۲دلار رسید. تقاضای آمریکا برای افزایش ذخایر استراتژیک قیمت هر بشکه نفت را به ۵۴/۵۵دلار رساند. ین ژاپن سومین هفته ضعف خود را در مقابل دلار سپری می‌کرد نرخ برابری دلار در مقابل ین ژاپن به ۴۳۵/۱۲۱ نیز رسیده بود.
بانک مرکزی ژاپن در طول بهمن‌ماه سرمایه‌گذاران را در انتظار افزایش نرخ بهره معطل گذارده بود. نرخ بهره ین ژاپن از نرخ بهره سایر کشورهای صنعتی کمتر بوده و همین امر موجب دریافت وام از بانک‌های ژاپنی و سرمایه‌گذاری در بانک‌های کشورهای دیگر شد. طلا در پنجم بهمن‌ماه به نرخ ۶۵/۶۵۴دلار رسید. قیمت هر بشکه نفت به ۹۷/۵۶دلار رسید و پس نوسانات مختلف دوباره قیمت طلا تا حد ۶۴۵دلار رسید. ۱۲ بهمن همزمان با اول فوریه زمان کاهش ۵۰۰هزار بشکه‌ای تولید نفت اوپک بود. قیمت نفت به ۵۸دلار رسید و قیمت طلا ۶۵۵دلار را نیز پشت سر گذاشت. سکه طرح قدیم دوباره به قیمت ۱۷۰هزار تومان بازگشت. سفته بازی بر سر معاملات طلا یک روز بعد نرخ طلا را به حد ۶۴۵دلار بازگرداند. نفت ۵۹دلار را نیز پشت سر گذاشته بود. بهمن‌ماه از نیمه گذشته بود که آثار کاهش کسری بودجه و تراز تجاری آمریکا بر بازار طلا موجب رشد قیمت طلا تا حد ۱۰/۶۵۳دلار شد. سکه بهار آزادی ۱۵۱هزار تومان و سکه طرح قدیم ۱۷۲هزار تومان به فروش می‌رسید. نیم سکه و ربع سکه نیز با نرخ ۷۷هزار تومان و ۳۸۵۰۰تومان متقاضی داشت. هجدهم این ماه توازن میان عرضه و تقاضای سکه در بازار داخلی مجددا بر هم خورد و قیمت فروش سکه بهار آزادی به ۱۵۵هزار تومان رسید و سکه طرح قدیم به رقم حباب‌گونه ۱۸۰هزار تومان به مشتریان عرضه می‌شد. در پایان دهه دوم بهمن آتش‌سوزی یکی از میادین نفتی کالیفرنیا قیمت هر بشکه نفت را از ۶۰دلار فراتر برد. قیمت طلا ۶۵/۶۶۱دلار را ثبت کرد. افزایش بهای انرژی و رشد تقاضا برای فلزات گرانبها ۶دلار دیگر به قمیت طلا افزود. روز بعد اعتراض کشورهای عضو گروه ۷ نسبت به نرخ بهره ۲۵/۰درصدی ین ژاپن اعتراض کردند و ارزش ین ژاپن به کمترین حد خود در برابر دلار رسید نرخ برابری دلار در مقابل ین ژاپن به حد ۹۸۵/۱۲۱ رسید. این وضعیت ارزش طلا را کاهش داد. نرخ دلار در مقابل سایر ارزهای عمده دوباره کاهش یافت و در روز پایانی بهمن‌ماه نرخ طلا بر روی رقم ۶۷۰ توقف کرد.
اسفند ماه
دو روز اول اسفند‌ماه ۸۵ با کاهش ۱۲ دلاری قیمت طلا همراه بود. گرم شدن هوا در آمریکا و کاهش تقاضا برای نفت قیمت آن را ۵/۱ دلار در هر بشکه کاهش داد. همزمان خبر از سرگیری مذاکرات ایران و نمایندگان اروپایی در مورد مسائل هسته‌ای ایران بهای طلا را کاهش داد. در این شرایط قیمت سکه بهار آزادی ۱۵۰۰ تومان ارزان‌تر شد و نرخ هر اونس طلا برای تحویل فوری در بازارهای جهانی به ۱۰/۶۵۸ دلار رسید. در این روزها خبر توافق کره‌شمالی و غرب بر سر مسائل هسته‌ای‌اش این شائبه را ایجاد کرده بود که ایران نیز در مواجهه با دیپلماسی غرب فعالیت‌های اتمی خود را رها کند. در این ایام ین ژاپن همچنان در مقابل دلار آمریکا ضعیف نگاه داشته می‌شد. اگرچه نسبت به چند روز قبل اندکی رشد یافت. ورود ناو هواپیمابر جدید آمریکایی به خلیج‌فارس بر انتظارات تورمی در منطقه و غرب افزود آنچنانکه ترس از رسیدن بهای نفت به ۱۰۰ دلار به ازای هر بشکه و خبر ایجاد یک کارتل گازی بین روسیه و ایران و پیوستن چین و هندوستان به این جمع احتمال افزایش بهای طلا را افزایش می‌داد.
دو سه روز بعد روند بازار به شدت تغییر کرد و رشد بهای نفت فراتر از ۶۱ دلار و انتشار شاخص جدید تورم در آمریکا بالا رفتن بالا گرفتن تنش‌های سیاسی در خاورمیانه و افت ارزش طلا در مقابل یورو ۲۴ دلار نرخ طلا را تا رسیدن به نرخ تحویل فوری ۵/۶۸۲ دلار بالا برد سکه بهار آزادی با ۴۵۰۰ تومان رشد قیمت به ۱۵۵هزار تومان رسید و سکه طرح قدیم ۱۸۰هزار تومان به فروش رفت. پیش‌بینی‌ها رقم ۷۰۰ دلار را برای قیمت طلا در نظر گرفتند. در پایان هفته اول اسفند ماه همزمان با نشست ۱+۵ در لندن ترس از اتخاذ تصمیم شدیدتری علیه ایران بهای طلا را در بازارهای جهانی برای تحویل فوری نامه ۷۵/۶۸۷ دلار بالاتر بر دو نرخ سکه بهار آزادی و سکه طرح قدیم در پی این افزایش به ترتیب تامه ۱۵۷۵۰۰ تومان و ۱۸۵هزار تومان بالاتر رفت.
روزهای بعد ارزش ین ژاپن درپی کسب یک رکود سه ساله در‌خصوص نرخ رشد اقتصادی این کشور رو به افزایش نهاد و کارشناسان بازگشت نرخ برابری ۱۱۵ ین را برای هر دلار آمریکا پیش‌بینی کردند. فروش طلا توسط برخی سرمایه‌گذاران که در روزهای بعد ابعاد تازه‌تری به خود گرفت در این روزها از قیمت طلا ۶/۶ دلار کاست. نهم اسفند ماه سال ۸۵ شاخص بازار بورس شن‌ژن چین به‌سرعت افت کرد. درپی آن شاخص‌های عمده بازارهای سرمایه آمریکا ژاپن و اروپا با کاهش بی‌سابقه ۴ ساله مواجه شدند و صندوق‌های سرمایه‌گذاری برای جبران زیان ناشی از کاهش شدید ارزش سهام دست به حراج طلا زدند که تداوم این روند تا ۱۲ این ماه نزدیک به ۴۲ دلار ارزش طلا در معاملات فوری کاست. در این روز سکه بهار آزادی با کاهش ۶هزار تومانی مواجه شد و قیمت آن به حد ۱۵۱هزار تومان رسید. در این میان ارزش ین ژاپن روز به روز تقویت شد و در چهاردهمین روز اسفند ماه نرخ برابری دلار در مقابل ین به ۱۱۵ بازگشت.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

ارسال دیدگاه

دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن