مشاهداتی از دوشنبه پایتخت تاجیکستان

یک تاجر آمریکایی که سفری به دوشنبه داشت خاطرات خود را از این سفر چنین شرح می‌دهد:

من تا قبل از اینکه آگهی نشریه اکونومیست را ببینم اسم دوشنبه را نشنیده بودم. و اطلاعاتی که از اینجا و آنجا بدست آوردم برای آماده شدن و تجربه دست اول داشتن کافی نبود. در فرودگاه مسکو منتظر بودم تا با هواپیما به دوشنبه بروم. یکی از دوستانم سفارش کرد که با خطوط هوایی تاجیک پرواز کنم به جای اینکه از استامبول با پرواز خطوط ترکیه که غربی‌تر است به دوشنبه بروم. او به من گفت این قطعا کمک خواهد کرد تا احساس واقعی از این کشور به دست آورید.

پس از سال‌ها شکایت از جا دستی‌های بوئینگ و ایرباس، تجربه پرواز با یک توپولوف ۱۵۴ به کلی متفاوت بود. نیازی به صندلی‌های از قبل مشخص شده نبود هر جایی که خالی بود می‌نشستید یا از شخصی که نشسته بود خواهش می‌کردید بلند شود.

نیازی به غذاهای فانتزی و اشتها‌آور نبود چون معمولا تاجیکی که کنار شما نشسته است با خود مقداری لپیوسکا (نان گرد سنتی) در کیفش آورده است و خوشحال می‌شود با او شریک شوید. اگر تعارفش را رد کنید واقعا ناراحت می‌شود.

در داخل هواپیما هیچ تلالو و درخشندگی از وسایل دیده نمی‌شود و همه چیز کهنه و قدیمی‌است (خدمه ادعا می‌کنند عمر هواپیما ۱۵ سال است اما ۵۰ سال به واقعیت نزدیکتر است) اگر به خدمه اعتماد کنید یا خود را به قضا و قدر بسپارید (ترکیبی از هر دو بهتر است) پرواز به سفری دلچسب تبدیل خواهد شد. همکار من راست می‌گفت چیزهای زیادی در پرواز اتفاق می‌افتد که می‌توانید یاد بگیرید.

۱ - در تاجیکستان، خارجی‌بودن هنوز مزایای زیادی دارد. مردم به شما علاقه‌مند هستند و می‌خواهند با شما صحبت کنند حتی احترام می‌گذارند! وقتی لپ تاپم را باز کردم تا مقداری کار انجام دهم حدود ۶ چهره بدون هیچ حرفی از همه طرف به مدت یک ساعت به من خیره شده بودند.

۲ - نرخ بالای بیکاری جوانان تاجیک را مجبور به مهاجرت به روسیه کرده است که چندین فصل سال را به کار عمدتا در بخش ساختمان سازی مشغول می‌شوند. برآورد می‌شود حدود نیم میلیون کارگر مهاجر (۷درصد کل جمعیت کشور) ۱میلیارد دلار درآمد وارد کشور می‌کنند کشوری که تولید ناخالص داخلی آن کمتر از ۳میلیارد دلار است. در واقع سفر هوایی در فصل بهار به مسکو بسیار سخت و گران است. به تازگی من در یک ترافیک نیم ساعته در جلوی ایستگاه راه آهن دوشنبه گرفتار شدم. متوجه شدم بسیاری از کارگران سفر با قطار را که ارزان‌تر است ترجیح می‌دهند حتی اگر ۴ روز طول بکشد.

۳ - تاجیکستان کشوری کوهستانی است. کسانی که می‌خواهند از تاجیکستان تعریف کنند معمولا با این جمله شروع می‌شود که تاجیکستان کشوری کوچک بدون دسترسی به دریا است. اما تاجیکستان چیزهای بیشتری هم دارد.

به محض فرود آمدن از هوای بهاری لذت می‌برید: بسیار ملایم و بدون رطوبت. طبیعت بسیار زیبا و رنگارنگ است، کوه‌ها بر شهر سایه افکنده‌اند و هر چیزی کامل به نظر می‌رسد. اما عقیده شما در زمستان ممکن است تغییر کند. برق قطع می‌شود و اگر هم باشد با ولتاژ ضعیف است و گاز نیز یک رویا است. من مدتی قبل که به خانه برگشتم آب نبود چون لوله‌ها یخ زده بود. اینجا است که به دنبال یافتن روشی برای گرم کردن خانه می‌افتید. جالب‌ترین روش‌هایی که من تاکنون کشف کردم عبارتند از: برگزاری یک مهمانی با حداکثر تعداد مهمانان و دوست شدن با کسی که ژنراتور برق دارد. در تصویر بالا فرودگاه شهر دوشنبه را می‌بینید.