اعلام شاخص قیمت بر اساس سال پایه ۹۰ به زودی

مدیرکل آمارهای اقتصادی بانک مرکزی گفت: سال پایه آماری بانک مرکزی به سال ۹۰ تغییر خواهد کرد و در واقع می‌توان گفت که ضرایب اهمیت کالاها و خدمات مصرفی براساس الگوی سال ۱۳۹۰ بهنگام شده و جایگزین الگوی ۱۳۸۳ خواهد شد. علیرضا مقتدایی در گفت‌وگو با «ایسنا»، با بیان اینکه براساس استانداردهای بین‌المللی و دستورالعمل مربوطه این هزینه‌ها در گروه مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌ها محاسبه می‌شود و ضریب اهمیت آن حدود ۳۲ درصد است، درباره اهمیت تجدید نظر در سال پایه گفت: هر چه از سال پایه دورتر شویم، سطح دقت محاسبات کمتر خواهد شد و در شرایط فعلی اقتصادی کشور ما اختلاف دو سال پایه بیش از هفت سال عملا مردود است و مورد تایید سازمان‌های بین‌المللی نیست. مقتدایی با بیان اینکه بحث مسکن در شاخص بهای کالاها و خدمات و در نرخ تورم حدود ۳۲درصد تاثیرگذار است و با بیان اینکه خانوارها از نظر نحوه تصرف مسکن یا مالک‌نشین هستند یا اجاره‌نشین یا مجانی نشین گفت: مستاجرین و مالکین دو گروهی هستند که برای استفاده از مسکن به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم هزینه مربوطه را می‌پردازند، خانوار مالک‌نشین با خرید مسکن دارایی پولی خویش را به ملک که در شرایط تورمی ارزش واقعی خودش را بهتر حفظ می‌کند، تبدیل می‌کند که به نوعی می‌توان به آن جنبه سرمایه‌گذاری اطلاق کرد و هم از جنبه استفاده از مسکن برای زندگی بهره‌مند می‌شود که یکی حکم سرمایه‌گذاری دارد و دیگری جنبه مصرفی آن است. مدیرکل آمارهای اقتصادی بانک مرکزی گفت: خانواری که اجاره‌نشین است هزینه اجاره را به مالک می‌پردازد که جزو هزینه‌های مصرفی خانوار است و خانواری که مالک است بابت ارزش اجاره ملک مسکونی مبلغی را دریافت نمی‌کند و در واقع میزان اجاره منزل شخصی جزو هزینه‌های او محسوب می‌شود؛ بنابراین ارزش اجاری ملک شخصی هم جزو هزینه‌های خانوار محسوب می‌‌شود. وی ادامه داد: به طور خلاصه می‌توان گفت هزینه اجاره‌بها برای خانوارهای اجاره‌نشین و برآورد ارزش اجاری خانه‌های شخصی برای خانوارهای مالک نشین محاسبه می‌شود و در شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی تاثیرگذار است. وی با اعلام این خبر که طرح تجدید نظر در سال پایه شاخص‌های اقتصادی به عنوان یک طرح ملی محسوب می‌‌شود و محاسبات آن به مراحل پایانی رسیده اظهار کرد: نتایج شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی بر اساس سال پایه جدید (۱۳۹۰) در آینده نزدیک اعلام خواهد شد که هدف اصلی طرح

تجدید نظر به‌روزآوری چارچوب‌های آماری، مبنا قرار دادن یک سال جدید به عنوان سال پایه در محاسبات مربوط به شاخص‌ها، ارتقای روش‌ها، به روزآوری طرح‌های در دست اجرا و افزودن طرح‌های مناسب و مورد نیاز به گستره بررسی‌های آماری بانک مرکزی است که تغییر سال پایه یکی از اهداف آن است. مقتدایی گفت: اطلاعات به‌دست آمده از اجرای این طرح، مبنای بسیار مهم و پایه‌ای است که بر اساس آن سیاست‌گذاری پولی و در نتیجه دورنمای کلان اقتصادی کشور شکل خواهد گرفت، در حال حاضر، پس از سال‌های ۱۳۱۵، ۱۳۳۸، ۱۳۴۸، ۱۳۵۳، ۱۳۶۱، ۱۳۶۹، ۱۳۷۶ و ۱۳۸۳، سال ۱۳۹۰ به عنوان سال پایه جدید انتخاب شده است. مدیرکل آمارهای اقتصادی بانک مرکزی ویژگی‌های تجدید نظر سال ۱۳۹۰را چنین عنوان کرد: اتصال شهرهای مورد بررسی از طریق پایگاه داده‌های تحت وب به مرکز، استفاده از نرم‌افزارهای جدید در اجرای مراحل مختلف طرح، تهیه و به‌روزآوری نقشه‌های هم مقیاس با لحاظ کردن رشد و گسترش شهرها و تطابق هرچه بیشتر روش‌ها و فرآیندها با استانداردهای بین‌المللی است. وی تصریح کرد: به‌منظور کاهش خطاها و کنترل تمامی عوامل تاثیرگذار بر نتایج طرح‌های آماری و به‌کارگیری متغیرهای مهمی نظیر وضعیت جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی، با استفاده از روش‌های علمی در سال پایه جدید تعدادی شهر به مجموعه شهرهای مورد بررسی اضافه شد.

مقتدایی گفت: مدیریت کل آمارهای اقتصادی به‌عنوان مسوول اجرای طرح تجدیدنظر در سال پایه شاخص‌های قیمت از سال ۱۳۸۸ با تدوین برنامه عملیاتی اجرای طرح تجدیدنظر، به تهیه و اصلاح نقشه‌شهرهای مورد بررسی پرداخته و پس از دریافت اطلاعات حاصل از انجام کار میدانی، نسبت به پالایش داده‌ها و همچنین رفع مغایرت‌های موجود در اطلاعات مندرج در نقشه‌ها و اطلاعات دریافتی از بررسی میدانی اقدام کرد.او خاطرنشان کرد: پس از تکمیل و تصحیح بلوک‌ها، عملیات فهرست برداری جهت ثبت اطلاعات کامل خانوارهای ساکن در هر بلوک جهت انتخاب نمونه در طرح بودجه خانوار (با هدف اصلی محاسبه ضرایب اهمیت اقلام مصرفی خانوارها جهت محاسبه نرخ تورم)، طرح مسکن اجاری و... انجام شد. به گفته مقتدایی، شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران نیز از جمله مهم‌ترین شاخص‌های اقتصادی است که سال پایه آن از ۱۳۸۳ به ۱۳۹۰ تغییر خواهد کرد. به گفته او، این شاخص برای سنجش تاثیرات سیاست‌گذاری‌های اقتصادی بر سطح عمومی قیمت‌ها و در طرح‌ریزی برنامه‌های رفاهی و اجتماعی و تعدیل میزان مزد و حقوق‌ها، تنظیم قراردادها و حل بسیاری از دعاوی حقوقی نیز کاربرد وسیعی دارد. مقتدایی گفت: از آنجا که خانوارها برای تامین نیازهای خود طیف بسیار وسیعی از کالاها و خدمات مختلف را تهیه می‌کنند، باید سبد مورد مطالعه طوری در نظر گرفته شود تا نشان‌دهنده مصرف عمومی جامعه با تعریف یک خانواده در کل کشور به عنوان سبد ملی باشد که این خانوارها با رعایت استانداردهای آماری انتخاب شده و بر این اساس نماینده خوبی برای نشان دادن الگوی مصرفی همه خانوارها با درآمدها و الگوهای مصرف متفاوت باشند. به گفته وی، نتایج بررسی بودجه خانوار پایه اصلی انتخاب اقلام نماینده و تعیین ضریب اهمیت هر قلم نماینده در شاخص تورم قرار می‌گیرد. او در ادامه افزود: به منظور اندازه‌گیری سطح عمومی قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارها و همچنین به دلایل علمی مختلف و اجماع بین‌المللی، اقلام نماینده و ضرایب اهمیت سبد مصرفی خانوارها که در سال پایه تعیین می‌شوند تا سال پایه بعدی ثابت در نظر گرفته می‌شود. مدیرکل آمارهای بانک مرکزی تصریح کرد: تغییر سلیقه مصرفی خانوارها در طول زمان، تغییرات درآمد خانوارها و قیمت نسبی کالاها و خدمات، نیازهای جدید و تنوع کالاهای تولید شده در جامعه عواملی هستند که باعث ایجاد تغییر در الگوی کلی مصرف خانوارها و منشا اختلاف بین اقلام و ضرایب اهمیت سبد مصرفی تعیین شده در سال پایه قبل با الگوی مصرفی فعلی خانوارها خواهند شد. او ادامه داد: به همین دلایل تغییر سال پایه شاخص تورم (که با تغییر سبد کالاها و خدمات مصرفی و ضرایب اهمیت آن همراه است) هر چند سال ناگزیر خواهد بود.مقتدایی با اشاره به نحوه جمع‌آوری اطلاعات و با بیان اینکه همواره سعی می‌شود قیمت‌های عملی حاکم بر بازار هر شهر جمع‌آوری و گزارش شود گفت: پس از جمع آوری قیمت‌ها، برای محاسبه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی فرمول شاخص قیمت لاسپیرز به‌کار می‌رود که از این فرمول برای محاسبه شاخص قیمت در سطح هر یک از استان‌ها و سپس کل کشور استفاده می‌شود.