کار از راه دور و تفاوت آن بین گروه‌های متفاوت زنان و مردان

مترجم: ملالی حبیبی

منبع: IES

اشاره: پیدایش تکنولوژی جدید اطلاعات و ارتباطات (ICT) باعث به وجود آمدن گستره وسیعی از انتخاب‌های شغلی شده است؛ انتخاب مسائلی مثل اینکه چه کسی کی، کجا و چگونه فلان کار را انجام می‌دهد. هم‌اکنون از لحاظ تکنیکی این امکان وجود دارد که میزان زیادی از کارهای متفاوتی که به نوعی با پردازش اطلاعات سرو کار دارند به هر جای دنیا ارسال شوند مادامی که زیربنای اقتصادی وجود داشته باشد. محصول نهایی می‌تواند ظرف چند دقیقه و در هر جای دنیا به دست مشتری برسد. زمینه پیدایش

واژه مورد استفاده برای توصیف این نوع کارها که با استفاده از ICT انجام می‌شوند تِلِ ورکینگ یا کار از راه دور می‌باشد. واژه «تِلِ ورکینگ» (Teleworking)که به کاری که در منزل و از طریق اینترنت انجام می‌گیرد اطلاق می‌شود، امروزه به صورت گسترده مورد بحث و بررسی قرار گرفته است و در همه جا شنیده می‌شود. از زمانی که در دهه ۱۹۷۰ میلادی ایده خانه‌داری الکترونیک اولین بار در مناظره‌های عمومی مطرح شد مفهوم برابری جنسیتی مورد بحث و جدال قرار گرفته است.

آیا این موضوع تصدیقی بر این باور کلیشه‌ای نیست که می‌گوید جایگاه زن در خانه است و بنا براین به نقش فرعی و ثانویه زن در محیط کار قوت می‌بخشد؟ یا اینکه موقعیت‌های جدیدی را برای زنان و مردان فراهم می‌کند تا زندگی کاری خود را براساس احتیاجات خانوادگی سازماندهی کنند و در نتیجه منجر به تقسیم منصفانه‌تر شغل و کار خانه می‌شود.

هر چند تعداد زیادی مطالعات در این خصوص به بررسی نقش تل ورکینگ در بین دو جنس متفاوت زن و مرد مربوط می‌شود، اما بیشتر این مطالعات مربوط به زنان است. هنگامی که هم زنان و هم مردان مورد بررسی قرار گرفته‌اند، تفاوت‌هایی را در خصوص وجود تبعیض جنسیتی در بازار کار به نمایش گذاشتند. زنان تمایل بیشتری به انجام شغل‌هایی با سطح مهارت پایین‌تر مثل وارد کردن داده‌های فروش از راه دور یا برنامه‌نویسی‌های معمولی کامپیوتر دارند. در حالی که مردان تمایل دارند که در زمینه‌های شغلی‌ای که نیازمند سطح بالای مهارت می‌باشند یا اجرایی هستند مثل طراحی سیستم مدیریت فروش یا مهندسی مشغول باشند. مقایسه زنان و مردانی که از راه دور کار می‌کنند تفاوت‌های بارزی را در عواملی همچون سطح درآمد، وضعیت استخدام، ساعات کار و امکان اختصاص فضای خصوصی برای کار که دور از مزاحمت دیگر اعضای خانواده باشد، نشان داده است. هر چند مشخص نیست که این تفاوت‌ها تا چه حدی مربوط به تفاوت‌های جنسیتی می‌شود و تا چه حدی از عواملی که با تفاوت‌های شغلی مثل تفاوت در سطح زندگی درآمد و تحصیل مرتبط است نشات می‌گیرد.

در یک بررسی که در سال ۹۳-۱۹۹۲ انجام شد و اشخاصی که به صورت تل‌ورکینگ مشغول به کار هستند را مورد مطالعه قرار داد، مشخص شد که تنها کاری که از راه دور و به صورت تل‌ورکینگ انجام می‌شود و تعداد مساوی زن و مرد در آن مشغول هستند کار ترجمه است؛ بنابراین به این نتیجه رسیدند که به دلیل عدم وجود تاثیرات تغییر دهنده تفاوت‌های شغلی مترجمان می‌توانند مورد خوبی برای مقایسه بین زنان و مردانی که از راه دور کار می‌کنند، باشند. این اولین مطالعه‌ای بود که چنین مقایسه‌ای را انجام می‌داد. نتایج این بررسی‌ها تصویری کاملا پیچیده را ارائه داد. شاید به دلیل تنوع زمانی و مکانی که در اختیار سازمان‌ها قرار می‌دهد، تل ورکینگ قادر است که هم نقش‌های سنتی دو جنس مخالف را تقویت کند و هم کشمکش بین آنها را قدرت بخشد. مصاحبه با این افراد انواع متفاوتی از نمونه‌ها را ارائه می‌داد: زنانی که تل ورکینگ را به عنوان یک شغل کوتاه‌مدت و مناسب برای سبک زندگی‌ای که اختصاص یافته است به انجام نقش‌های سنتی همسر و مادر، انجام می‌دهند. زنانی که تمایل دارند در خانه و به عنوان نان آور خانواده کار کنند در حالی که مرد نقش «مرد خانه‌دار» را دارا می‌باشد.

زنانی که از یک فرد مریض مراقبت می‌کنند و تل‌ورکینگ نوعی رهایی نسبی را نسبت به نقششان فراهم می‌کند. یک مرد تنها که در منزل کار می‌کند چون نتوانسته است در جایی دیگر شغل پیدا کند. مردی که با وجود همسری شاغل شغلش را با کارهای خانه منطبق می‌کند. افراد فردگرا و آزادطلبی که تل‌ورکینگ را به عنوان یک فرار از قید و بند‌های شرکت‌ها می‌بینند. این مطالب شک‌هایی را نسبت به وجود تفاوت‌های ذاتی بین رفتارهای مرتبط با بازار کار زنان و مردان بر می‌انگیزد. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که رابطه بین شرایط خانوادگی و اقتصادی و نوع رفتار افراد خیلی پیچیده‌تر است و نمی‌تواند به سادگی و از روی جنسیت فرد شاغل دریافت شود و بیشتر به دیگر عوامل مرتبط می‌باشد.

همچنین نتایج این بررسی نشان می‌دهد که در شرایطی که دیگر عوامل مساوی باشند نوعی همگرایی بین رفتار و عقاید مربوط به بازار کار زنان و مردان در موارد انجام تل ورکینگ وجود دارد. به نظر می‌رسد که این نوع چیدمان کاری موجب از بین رفتن تفکیک سنتی نقش‌ها خواهد شد. مردها بیشتر و بیشتر در انجام کارهای خانه نقش می‌پذیرند. زن‌ها نه تنها نقش نان آور را بازی می‌کنند، بلکه تا یک حدی در حال ایجاد ساختاری هستند که زندگی شغلی‌شان را از تاخت‌و‌تاز خواست‌های دیگر اعضای خانواده حفظ کنند و مدعی هستند که فضای خصوصی در خانه برای انجام کارشان دارند هر چند معمولا در ساعاتی که بچه‌ها بیرون از خانه هستند. تل‌ورکینگ یا کار از راه دور ممکن است لازمه این تغییر و توسعه باشد هر چند به هیچ وجه به تنهایی کافی نیست و آشکارا شرایط زیادی وجود دارد که مانع از این تغییر می‌شود و وقتی که این تغییر به وقوع می‌پیوندد بهای سنگینی بابت آن پرداخت می‌شود. مردان مورد مطالعه ما بیشتر زیان‌هایی را که معمولا زنان در بازار کار تحمل می‌کردند ( شرایط نامطمئن، عدم امنیت، ‌حقوق کمتر و عدم وجود ارتقای شغلی) متحمل شدند.

به‌رغم این همگرایی اطلاعات موجود به روشنی بیان‌کننده نمونه سنتی مرد نان‌آور و زن خانه‌دار است و نشان می‌دهد که همچنان این زنان هستند که بخش اعظمی از مسوولیت مراقبت از بچه‌ها را به دوش می‌کشند.

در خانواده‌های دارای هر دو والد، احتمال اینکه که مردان تامین‌کننده اصلی مخارج باشند بیشتر بود، اما فقط یک سوم از آنان بیشتر از سه چهارم درآمد خانواده و

۴۵ درصد کمتر از نیمی از درآمد خانواده را داشتند.

* در خانواده‌های دارای هر دو والد، ۱۱ درصد مردان مسوولیت انجام کارخانه را به عهده داشته‌اند.

* زنان بیشتر از مردان در ساعات عادی اداری کار می‌کردند.

* زنان سه برابر بیشتر از مردان در هنگام کار توسط بچه‌ها دچار وقفه می‌شدند، در حالی که مردان سه برابر در حال انجام کار توسط دوستانشان متوقف می‌شدند.

این بررسی سطح بالایی از استرس و ناامنی را در میان افرادی که از راه دور کار می‌کنند آشکار کرد. بیشتر این افراد ساعات زیادی را در حال کار کردن هستند.

هر چند واضح‌ترین دلیل برای کار کردن از راه دور، میل به استقلال یا«رییس خود بودن» بود. این کارمندان به اصطلاح آزاد کنترل کمتری نسبت به میزان کار داشتند یا اصلا کنترلی نداشتند. در بیشتر مواقع آنها قادر نبودند که ساعات کاری شان را انتخاب کنند. و دریافتند که زمان کاریشان توسط ضرب‌الاجل‌هایی که از طرف کارفرمایان تعیین می‌شد کنترل می‌شود. از زمان‌های بیکاری به عنوان «‌اوقات فراغت» لذت نمی‌بردند؛ بلکه این زمان‌ها مواقعی بودند که با نگرانی در مورد اینکه کار بعدی از طرف چه کسی و کجا سفارش داده خواهد شد سپری می‌شد.

* ۲۵ درصد این افراد ۵۰ ساعت یا بیشتر در طول هفته کار کردند. ۱۲ درصد ۶۰ ساعت و نه درصد ۷۰ ساعت یا بیشتر.

* یک چهارم مردان و ۴۰ درصد زنان غالبا و معمولا و اکثرشان گاهی اوقات کار زیادی برای انجام دادن داشتند. نسبت اوقاتی که کار کمی برای انجام دادن داشتند در بین هر دو گروه زنان و مردان مساوی بوده است.

* دو سوم زنان و مردانی که در این بررسی‌ها شرکت کردند گهگاهی اوقاتی را داشتند که کاملا بیکار بوده و کاری برای انجام دادن نداشتند برای ۴۶ درصد مردان و ۴۴ درصد از زنان این اوقات معمولا بین ۲ هفته تا ۳ ماه طول کشیده است. ۳۰ درصد از مردان و ۳۹ از زنان گفتند که این موضوع باعث پیدایش مشکلات اقتصادی برایشان شده است.

به نظر نمی‌رسد تل ورکینگ اوقات فراغت بیشتری را مهیا کند، زیرا همیشه کار وجود دارد و بیشتر افرادی که به این نوع کارها مشغول هستند احساس می‌کنند که به جای بودن با خانواده و استراحت کردن برای مدتی مجبورند که به این کار بپردازند. آنها نهایتا با ساعات کار زیادی مواجه می‌شوند. خیلی بیشتر از ساعات کار عادی در یک اداره.

احتیاج به آرامش

به‌رغم اینکه بیشتر مترجمان در این بررسی تجربیات زیادی هم به عنوان مترجم استخدامی و هم به عنوان فردی که از راه دور و از طریق اینترنت کار می‌کند داشتند، این بررسی نشان داد که احتیاج مبرمی به آموزش وجود دارد. جواب مثبت به سوال «در صورت امکان آیا تمایل داشتید که آموزش بیشتری ببینید؟» بسیار تکان‌دهنده بود. ۹۵ درصد زنان پاسخگو و ۶۹ درصد مردان پاسخگو گفتند که تمایل دارند آموزش بیشتری ببینند وقتی که از آنها خواسته شد که با علامت‌زدن در لیستی از پیش تعیین شده نشان دهند به کدام نوع آموزش تمایل دارند. حتی یک زن هم گزینه «هیچ کدام» را انتخاب نکرد و فقط یک مرد این گزینه را علامت زد. تفاوت‌های بین زنان و مردان خیلی زیاد نبود. هر چند مردان بیشتر تمایل داشتند که آموزش‌های کلی حرفه‌ای و مهارت‌های مدیریت زمان را دریافت کنند در حالی که زنان تا حدی تمایل داشتند مهارت‌های مرتبط با شغلی خاص را آموزش ببینند.

در سال ۱۹۹۵ و با استفاده از اطلاعات دریافت شده از طریق شرکت مترجمان بین‌المللی ورک بانک تحقیقی انجام شد که ۱۸۸ مترجم آزاد در سرتاسر اروپا را مورد بررسی قرار داد. این بررسی از طریق مصاحبه‌های رودررو و در بریتانیا سوئد و هلند انجام شد. تمام شرکت‌کنندگان از راه دور و از تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات برای دریافت و ارائه کار استفاده می‌کردند. صد نفر از این افراد زن و ۸۸ نفر مرد بودند و به صورت گسترده‌ای در سرتاسر اروپا شامل تمام کشورهای عضو اتحادیه اروپا به جز فنلاند و به اضافه نیوزیلند و چند کشور اروپای شرقی پخش شده بودند.