بخشنامه بانک مرکزی به بانک‌ها در خصوص پدیده پولشویی

گروه بازار پول - یکی از موضوعاتی که در دهه‌های اخیر در کانون توجه مجامع بین‌المللی و کشورهای مختلف قرار گرفته است، مقوله پولشویی و شیوه مبارزه موثر با آن است. در تعریفی از پولشویی می‌توان گفت: پولشویی به فرآیندی اطلاق می‌شود که در آن، سعی می‌شود با پنهان کردن ماهیت و منشا غیرقانونی مال حاصل از ارتکاب جرم، ظاهری قانونی و مشروع به آن داده شده و به اصطلاح،‌ مال حاصل از ارتکاب جرم تطهیر شود. مهم‌ترین بستری که ممکن است برای انجام این فعالیت غیرقانونی، مورد سوءاستفاده پولشویان قرار گیرد بانک‌ها و موسسات اعتباری هستند. استفاده از انواع خدمات و حساب‌های بانکی، بهره‌گیری از عناوین شرکت‌های مختلف، اقدام به افتتاح حساب‌های متعدد و مدیریت آن از طریق واسطه‌های حرفه‌ای و کارگزاران بانکی و.... از جمله اقداماتی هستند که افراد مزبور برای پنهان نگه داشتن هویت و عملکرد خویش به آنها متوسل می‌شوند.

این مطلب بخشی از مقاله کارشناس گروه بین‌الملل بانک مرکزی است که بانک مرکزی در بخشنامه‌ای به همه بانک‌ها و موسسه اعتباری توسعه اعلام کرده است. در قسمت دیگری از این بخشنامه آمده است: باید به این نکته اشاره کرد که وقوع این قبیل تخلفات مالی، به سه دلیل مورد توجه دولت‌ها است. از دیدگاه کلان،‌ این امر ممکن است توان پرداخت مالی بانک‌ها و نیز سلامت سیستم مالی و قابلیت اعتماد به آن را تهدید کند. دوم آن که امکان دارد این موضوع، حاکی از ضعف کنترل‌های داخلی باشد که خود مستلزم دقت نظر مراجع نظارتی است و سوم آن که ممکن است تبعات بالقوه مربوط به شهرت و اعتماد، از یک موسسه خاص به تمام سیستم مالی گسترش یابد. در ادامه این بخشنامه آمده، همچنین توسعه روزافزون خدمات و فن‌آوری‌های نوین در صنعت بانکداری- که به طور عمده با افزایش میزان پیچیدگی آنها قرین بوده است- در روی دیگر خود، عملکرد پیچیده‌تر افراد متخلف و جنایتکار را در پی داشته است. از این رو، نخستین گام در مقابله با این پدیده؛ کسب شناختی مناسب و مکفی از نحوه اجرای این فرآیند و ابزارهای مورد استفاده پولشویان در انجام آن است.

بانک مرکزی به عنوان مرجع نظارت بر بانک‌ها و موسسات اعتباری کشور، از مدت‌ها پیش و به موازات صدور بخشنامه‌های مرتبط با این موضوع، اطلاع‌رسانی و توسعه ادبیات مربوط به مبارزه با پولشویی را سرلوحه کارهای خود قرار داد.