صرفهجوییهای ریالی
پل جوادیه
فرشته مرادی - «همتم بدرقه راه کن ای طایر قدس- که دراز است ره مقصد و من نوسفرم»، «کار ما رانندهها را راحت کردید»،«از شما متشکریم که غیر از راحتی پل، به زیبایی آن هم توجه کردید»، «به این همه زحمت و دردسر میارزید، دو- سه سال سختی و دسترسی سخت به مقصد و مبداء واقعا ارزشش را داشت» مردم منطقه جوادیه تهران میزبان مقامات شهری و سیاسی بودند. بزرگترین پل کابلی خاورمیانه قرار بود با حضور آنها و مدیران شهری افتتاح شود. هر یک روی بنر کنار پل به یادگار برای دست کم ثبت در تاریخ جملهای مینگاشتند. اکنون سال ۸۹ است و قریب ۵ دهه از سیل دهشتناک جوادیه میگذرد. جمعیت آن روزها حالا یا جهان را ترک کردهاند یا میانسالان و پیرمردان و پیرزنانی شدهاند که خاطرات تلخ آن روزها را برای فرزندانشان با رشد فناوری و اقتصاد کنونی قیاس میکنند. رشدی که میرفت از تهران قدیم جز خاطره چیزی باقی نگذارد حالا به کمک گرههای کور و سرسامآور ترافیک آمده است. حالا مدیران انقلاب اسلامی به خوبی میدانند که این انقلاب از جنوب شهرها آغاز شدهاست. از کوچههای باریک، زمینهای خاکی، محلههای قدیمی اما اصیل و متدین. حالا شورای شهر و مدیریت شهری تلاش کردهاند نماد پیشرفت سازندگی را پس از سه دهه در جنوبیترین نقطه تهران به نظاره بنشینند. نکته شگفت آنکه باز هم جنوب تهران باید یکی از گلوگاههای بزرگ پایتخت را به مسیری امن، راحت و سریع تبدیل کند. چهار بزرگراه چشم امیدشان به پل جوادیه است. باز هم شمالیهای شهر باید انقلاب در ترافیک را از جنوبیها مطالبه کنند.
بزرگراه یادگار حضرت امام(ره)، شهید تندگویان، بعثت و شهید نواب صفوی با افتتاح نخستین پل کابلی خاورمیانه میتوانند نفس راحتی را تجربه کنند. آرامشی پس از توفان . تونل توحید که چند صباحی خود میداندار تمامی نمادهای تبلیغات شهری شده بود حال، صندلی نخست و نماد اولین را باید به پل جوادیه واگذار کند. معاون حملو نقل و ترافیک شهرداری تهران در گفتوگو با خبرنگار دنیای اقتصاد از ضرورت ساخت چنین پلی این گونه دفاع میکند: «سالها بود که مردم جنوب تهران و به خصوص منطقه جوادیه از ترافیک رنج میبردند. ورود بار ترافیکی چند بزرگراه جانبی به این منطقه و نیز سختی دسترسی به سایر نقاط، مدیریت شهری را مجاب کرده بود تا هر چه سریعتر راهحلی اساسی را چاره کند. از سال ۸۴ در اجرایی شدن هر پروژه شهری مقدر شده بود که ابتدا اسناد بالادستی تهیه و آمار و ارقام که بر پایه تحقیقات دقیق تدوین شده تنظیم شدهاند، ضرورت هزینهکرد را توجیه نمایند. در همین راستا این حجت بر مدیریت شهری تمام شده بود که میلیونها نفر- ساعت در سال و میلیاردها تومان سرمایه سوختی و انسانی در خلال ترافیک این منطقه هدر میرود. لذا با همکاری دو منطقه شهرداری و مدیریت کلان شهری پروژه آغاز شد و اکنون به سرانجام رسیده است». آنچه از اعداد و ارقام ارائه شده توسط سازمان حملو نقل و ترافیک تهران به دست میآید، مشخص شدهاست که با افتتاح پل جوادیه حجم تردد به میزان ۶۴۵ وسیله نقلیه- ساعت، در ساعات اوج ترافیک صبحگاهی کاهش پیدا میکند که میزان صرفهجویی ریالی ناشی از کاهش تاخیر در عبور و مرور شهروندان، روزانه معادل ۱۲۹ میلیون ریال و ماهانه معادل ۳ میلیارد و ۸۷۰ میلیون ریال خواهد شد. بدون شک معادله تا اینجا به نفع مدیریت شهر و مردم منطقه است، اما باید در اندیشه پاسخ به این پرسش هم بود که کل هزینه تمام شده برای ساخت این پل به چه میزان است و آیا قاعده هزینه- فایده که در هر پروژه ملی- شهری اساس اجرا است رعایت شدهاست؟
شهردار تهران در این خصوص میگوید: «پل جوادیه با اعتبار ۴۰ میلیارد تومان از جمله باصرفهترین پروژههای اجرا شده در ساخت و ساز پروژههای عمرانی شهری است.» اگر این رقم (۴۰ میلیارد تومان) با بودجه کل شهرداری تهران در سال ۸۹ که ۷ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان است مقایسه کنیم و سپس به اثرات ساخت پل جوادیه در کاهش میزان آلایندگی صوتی و جوی، کاهش زمان سفر، افزایش حجم تردد، سرعت و افزایش آن و میزان تاثیرگذاری در ارایه خدمات مدرنتر از جمله خطوط BRT و نیز کاهش چشمگیر مصرف سوخت توجه کنیم خواهیم دید ساخت پل جوادیه که بخشی از یک پروژه بزرگ شهری است با حجم ریالی ۴۰۰ میلیارد ریال (۴۰ میلیارد تومان) رقم سنگین و غیرقابل باوری نیست.
اما آنچه این پل را از سایر پلهای ساخته شده در تمامی شهرهای ایران متمایز میکند حجم ریالی و بودجه و اعتبار مصرفشده برای ساخت آن نیست، بلکه نکته قابل توجه در این پل، زیبایی آن است. نکته حائز اهمیتی که تاکنون عموما در ساخت و ساز پروژههای شمال شهری یا غرب و شرق پایتخت مدنظر قرار میگرفت، اما برای نخستین بار زیبایی منحصر به فرد و خلاقیت ایرانی این پل را زبانزد کرده است. چنانچه شهردار تهران از پیشنهاد ۳ کشور برای ساخت چنین پلی توسط ایرانیان در آن کشورها خبر میدهد.
پل جوادیه دارای ۱۱۶ شمع از عمق ۲۰ الی ۳۰ متری است که بر ۳ پایه بتنی قرار گرفته است. این پل کابلی با طول ۲۱۰ متر شامل ۴ دهنه دسترسی با متراژهای متغیر از ۱۴ متر تا ۲۴ متر در سمت شمال است. این پل توانایی عبور تا ۱۰ خط راهآهن از زیر پل را نیز دارد، چرا که درست در تلاقی خطوط راهآهن جنوب شهر با خطوط جادهای قرار گرفته است. معضلی که قریب چند دهه منطقه جوادیه، عابران، ساکنان، اتومبیلها و همگی را رنج میداد. اکنون ظرفیت تعریفشده برای آن به نقطه قوتی بزرگ تبدیل شدهاست. در کنار خصوصیات فنی- مهندسی، پل جوادیه بخشی از یک پروژه بزرگ محسوب میشود. در آینده نزدیک اطراف پل بهسازی کاملی صورت خواهد گرفت که شاهد ایجاد یک فضای سبز و تاسیس مجموعه فرهنگی، هنری، مذهبی و ورزشی نینوا خواهیم بود. عملیات اجرایی مجموعه نینوا در زمینی به وسعت بیش از ۲۰ هکتار در این منطقه آغاز شدهاست.
از دیگر مولفههای قابل توجه در ساخت پل جوادیه مولفه ایمنی آن است، چنانچه مازیار حسینی، معاون فنی عمرانی شهرداری تهران نیز با اشاره به هزینه ۴۰ میلیاردی در ساخت پل جوادیه میگوید: در ساخت پل جوادیه شاخصهای بسیاری مورد توجه قرار گرفته است که ایمنی در این پل به موازات دیگر پارامترها نیز رعایت شدهاست.
بر این اساس زیبایی، تنها ویژگی پل جدید جوادیه نبوده و این پل از نظر اصول مهندسی جزو فنیترین پلها است که مجریان آن تاکید میکنند در احداث پل فنون را فدای سرعت نکردهاند. یعنی حساسیت و دقت در اجرای پروژه منحصر به ساخت پل نبوده و در انتخاب مصالح و تاسیسات آن نیز دقت لازم صورت گرفته است، بهطوریکه مصالح مورد استفاده در آن از مقاومترین نوع و جنس بوده و این پل تا ۲۰۰سال هم عمر میکند.
بدون شک شهرداری تهران درصدد خواهد بود در سایر نقاط جنوبی شهر نیز با به کار بردن تکنولوژی روز و رفع معضلات شهری نسبت به کاهش فاصله جنوب و شمال همت مضاعفی را به خرج دهد. اگرچه پل جوادیه میتواند نماد همکاری مردم و مدیریت شهری باشد، اما قدر مسلم نیازمندیهای جنوب شهر تهران بسیار گستردهتر و بیشتر از یک منطقه یا یک محدوده است. در عین حال توجه روزافزون مدیران کلانشهری و حتی دولت، باید بر ارتقای ارائه خدمات عمومی در این مناطق باشد.
ارسال نظر