بحران تشدید می‌شد اگر حمل‌و‌نقل توسعه نمی‌یافت

نرگس رضایی

توسعه حمل و نقل منبع مالی می خواهد، ترافیک گره خورده تهران که هر روز ابعاد تازه ای پیدا می کند نیاز به اعتبارات بیشتری دارد و گرنه تهران مصداق همان چیزی می شود که آقای معاون می گوید پارکینگی از خودروهای شخصی. شهری مه آلوده از دود و دم ماشین ها که شهروندان را می کشد و زندگی را از پایتخت و پایتخت نشینان می گیرد. سید جعفر تشکری هاشمی معتقد است: در چنین شرایطی باید حمل و نقل عمومی را توسعه داد چون کوچک ترین بی توجهی مترادف است با اتلاف وقت هزاران شهروند و متعاقب آن کاهش کارآمدی نیروی انسانی در بخش های مختلف و شهرداری تهران علیرغم تمامی مشکلاتی که دارد منابع مالی برای توسعه حمل و نقل عمومی را تامین می کند و تنها در طول سه چهار سال اخیر توانسته آن را در حد قابل قبولی توسعه دهد.

توسعه خطوط سامانه اتوبوس های تندرو که روزانه بیش از یک میلیون مسافر را در فاصله زمانی کوتاه به مقصد می رساند و خطوط مترو که از متوسط ساخت ۲ کیلومتر در سال به ۱۵ کیلومتر رسیده و اینکه حمل و نقل پایتخت رشد بالایی از نظر کمی داشته و مدیریت شهری اعتبارات بالایی را(۱۴،۵۱۸،۸۹۹،۰۰۰هزار ریال) به آن اختصاص داده واقعیتی است که معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران در تشریح آن چنین می گوید:یکی از چالش هایی که ما در مدیریت شهری در حوزه حمل و نقل مواجه بودیم و ضرورت داشت برنامه ریزی های اصولی در مورد آن صورت بگیرد این بود که حمل و نقل عمومی ما به موازات رشد جمعیت در پایتخت توسعه نیافته بود و این در حالی بود که همین ظرفیت محدود هم شهروندان را برای استفاده از سیستم حمل و نقل عمومی ترغیب نمی کرد. به این صورت که کیفیت سیستم های حمل و نقل به گونه ای نبود که شهروندان بخواهند سفرهای درون شهری خود را با این سیستم ها انجام دهند که نتیجه اش این بود که تعداد خودروهای شخصی برای انجام سفرهای درون شهری افزایش یافت و همین مسئله ترافیک پایتخت را پیچیده تر کرد که اینجا از یک سو ما با مشکل ترافیک مواجه بودیم و از سوی دیگر با کمبود حمل و نقل عمومی.

تشکری هاشمی می افزاید: شرایط فوق مدیریت شهری را بر آن داشت تا اعتبارات بیشتری را چه در حوزه ایجاد زیرساخت ها و چه در پرداخت یارانه ها پرداخت کند وبرای حل این چالش که به شدت زندگی شهروندان تهرانی را تحت تاثیر سوء قرار داده بود و پیامدهای مختلف اجتماعی را به دنبال داشت سرمایه گذاری بالایی صورت گرفت. چرا که در غیر این صورت نه می توانستیم ترافیک تهران را تحت کنترل در آوریم و نه مردم را در کوتاه زمان ترغیب به استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی کنیم و این برای تهران یک فاجعه بود. فاجعه ای که می توانست بحران آلودگی هوای ماه قبل را تشدید کند و چنانکه حمل و نقل عمومی توسعه نمی یافت به مراتب باید بحران شدیدتری را تجربه می کردیم.

توسعه BRT

یکی از سیستم هایی که در راستای کاهش ترافیک و متعاقب آن کاهش آلودگی هوا راه اندازی شد احداث خطوط سامانه اتوبوس های تندرو بود که در اولین گام در مسیر آزادی - تهرانپارس به طول ۷/۱۸ کیلومتر راه اندازی شد. این مسیر با توجه به موقعیتی که داشت درصد قابل توجهی از مشکل ترافیک و کمبود حمل و نقل عمومی را حل می کرد چرا که در دو سوی خود پایانه های شرق و غرب را داشته ازخیابانهای دماوند ، انقلاب و آزادی گذر کرده و به دلیل عبور از مقابل و نزدیکی دانشگاه های تهران ، صنعتی شریف ، تهر ان مرکز ، هنر و سه میدان بزرگ امام حسین ، انقلاب ، فردوسی ، مراکز تجاری و اداری مهم و همچنین چندین خیابان بزرگ و پر تردد همواره به عنوان یکی از مسیر های شلوغ و پر مسافر مطرح است و در واقع شرق تا غرب پایتخت را به هم متصل می کند.

با افتتاح رسمی اولین خط BRT ، این مسیر با هجوم بی سابقه شهروندان برای استفاده از این وسیله حمل و نقل عمومی مواجه شد به صورتی که میزان جابجایی ۱۳۵ هزار مسافر در روزهای قبل از راه اندازی خط ، جای خود را به جابجایی بیش از۵۰۰ هزار مسافر در روز داد که امروزه این رقم به یک میلیون مسافر رسیده است. امسال نیز شهرداری تهران در راستای کاهش ترافیک و آلودگی هوا که هزینه های بالایی را به شهروندان تحمیل می کند

در برنامه ۵ ساله شهرداری احداث ۱۰ خط BRT در تهران را در دستور کار خود قرار داد که با خطوط ۱۰ گانه اتوبوس های تندرو و اتصال این خطوط به یکدیگر حداقل سه چهارم سفرهای اتوبوسرانی از طریق خطوط BRT صورت خواهد گرفت. که این موضوع علاوه بر اینکه مشکلات ترافیک شهر را کاهش می دهد بلکه در تسریع روند امور شهروندان نیز تاثیر مثبتی خواهد داشت که در اثربخشی فعالیت آنها تاثیر دارد. بنابراین توسعه خطوط BRT با اختصاص منابع مالی بالا دنبال می شود و از آنجا که در حمل ونقل عمومی، کاهش زمان سفر و به حداقل رساندن آن از مهمترین پارامترهاست این امر تا حدودی محقق شده است.

توسعه مترو

یکی از چالش های اساسی مدیریت شهری در دوره فعلی توسعه مترو بوده و در این راستا به رغم مشکلات مختلفی که وجود داشته توانسته این سیتم حمل و نقل را به میزان قابل توجهی گسترش دهد طوریکه بر اساس آمار و ارقام آن را از متوسط ۲ کیلومتر در سال به ۱۵ کیلومتر رسانده که طبیعتا این امر مستلزم تامین منابع مالی بالایی است. معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران در این ارتباط می گوید:درست در شرایطی که با کمبود اعتبارات و هزاران مشکل دیگر مواجه بودیم توانسته ایم مترو را آن هم با رکورد معنادار گسترش بدهیم.

تشکری هاشمی می افزاید: توسعه مترو همواره به دلایل مختلف به کندی صورت می گرفته و ما عملا شاهد این بودیم که این سیستم به رغم اهمیتی که دارد بطور متوسط ۲ کیلومتر در سال ساخته می شده ولی با برنامه ریزی هایی که مدیریت شهری در تامین منابع مالی انجام داد یکباره این آمار به متوسط ۱۵ کیلومتر در سال رسید و امروزه در تمامی خطوط مترو که راه اندازی شده اند و یا در حال حفاری و ساخت هستند شاهد سرمایه گذاری بالا از سوی شهرداری تهران هستیم که در مجموع سهم جابجایی مسافر را افزایش می دهد.