موانع مشارکت در احیاء بافت های فرسوده

مهندس یزدانی شهردار منطقه ۱۵

منطقه ۱۵ شهرداری تهران در جهت جلب اعتماد و مشارکت ساکنین بافت فرسوده و ارتقاء کیفیت زندگی آنان در این منطقه، یک سری اقدامات کوتاه مدت و میان مدت را در دست دارد که از آن جمله می توان به موارد ی همچون آزادسازی قطعات واقع در بافت فرسوده جهت گشایش معابر و تجمیع باقی مانده قطعات با قطعات مجاور توسط ساکنین، ایجاد دفاتر تسهیل گری در محدوده بافت فرسوده و اطلاع رسانی وارایه بسته های تشویقی اشاره کرد. به گزارش خبرنگار ما،مهندس یزدانی شهردار منطقه ۱۵ تهران در خصوص ارزیابی مشارکت در حوزه بافتهای فرسوده با بیان مطلب فوق اظهار داشت : مشارکت کلیه گروههای ذینفع و ذینفوذ در فرآیند نوسازی از مرحله آغازین آن، یعنی تهیه طرح تا واپسین مراحل اجرای طرح ضروری است. گرچه میزان ورود هر یک از گروههای مذکور در هر مرحله از فرآیند نوسازی بسته به نقش هر گروه و فرآیند طراحی شده، متفاوت است؛ اما شناسایی گروههای ذینفع و ذینفوذ در ابتدای فرآیند نوسازی و مشارکت دهی به موقع و به جای هر یک از این گروهها می‌تواند موجب پایدار شدن و مقبولیت عمومی اقدامات و نتایج نوسازی گردد.

وی در پاسخ به این سوال که شهرداری منطقه ۱۵ تا کنون چه اقداماتی را در خصوص جلب مشارکت گروههای مختلف در امر نوسازی صورت داده و چه نتایجی حاصل شده است، گفت: با توجه به تدابیر دکتر قالیباف شهردار تهران در خصوص نوسازی بافت فرسوده در یک سال اخیر سیاست و نگرش کلی شهرداری منطقه ۱۵ به مقوله نوسازی تغییر و به سمت نوسازی مشارکتی سوق یافته است . وی افزود : در واقع شهرداری منطقه به واسطه اقدامات پیشین و تجربیات اخذ شده از این اقدامات، به خوبی ضرورت مشارکت دهی گروههای گوناگون در فرآیند نوسازی را درک کرده است.

از آنجا که نخستین تجربیات مداخله در بافتهای فرسوده در این منطقه و ناحیه امام علی صورت گرفت و نخستین طرحهای منظر برای این منطقه تهیه شد، شهرداری این منطقه کوله باری غنی از تجربیات و درسهای آموخته از نوسازی بافتهای فرسوده دارد که نمود عینی آن را می توان در حرکت از نوسازی آمرانه به سوی نوسازی مشارکتی در این منطقه مشاهده کرد.

وی در ادامه اظهار داشت : علی رغم همه تلاشها و مجاهدتهای متخصصین و جامعه علمی کشور، فرآیند نوسازی در ایران با یک فرآیند نوسازی مشارکتی فاصله دارد اما این منطقه با توجه به تاکید شهردار محترم تهران ، تمام تلاش خود را برای وارد ساختن و مسئول کردن شهروندان و ساکنین بافت فرسوده در فرآیند نوسازی و همچنین جذب سرمایه و توان بخش خصوصی و آگاه سازی و هماهنگی دیگر گروههای دخیل در این فرآیند نموده است.

دراین راستا باید گفت نوسازی مردمی، تسهیل گری و بستر سازی مناسب، تأمین خدمات و زیرساختهای مورد نیاز و تلاش برای جذب سرمایه گذاری بخش خصوصی از طریق کاهش ریسک سرمایه گذاری و افزایش نرخ بازگشت سود از اولویتهای این منطقه در نوسازی بافتهای فرسوده بوده است.

اقدامات شهرداری منطقه ۱۵ برای اعتماد سازی

یزدانی به اقدامات انجام شده در زمینه اعتماد سازی ساکنین بافت‌های فرسوده در منطقه ۱۵ اشاره کرد و گفت: این منطقه همچنین در جهت جلب اعتماد و مشارکت ساکنین بافت فرسوده و ارتقاء کیفیت زندگی آنان در این منطقه، یک سری اقدامات کوتاه مدت و میان مدت را در دست دارد که از آن جمله می توان به موارد ی همچون آزادسازی قطعات واقع در بافت فرسوده جهت گشایش معابر و تجمیع باقیمانده قطعات با قطعات مجاور توسط ساکنین، ایجاد دفاتر تسهیل گری در محدوده بافت فرسوده و اطلاع رسانی بسته تشویقی، جمع آوری خاک و نخاله‌های حاصل از تخریب املاک و محوطه سازی اراضی، اصلاح درختان موجود و جابجایی تیرهای برق جهت آزادسازی گذرهای فاقد دسترسی، بازپیرایی معابر و بوستانها در سطح منطقه و برگزاری جلسات مردمی جهت آگاه سازی و اعتمادسازی ساکنین اشاره کرد. در نتیجه این اقدامات شاهد افزایش نوسازی مردمی، اجرای پروژه‌های ارزش افزا و تأمین متناسب زیرساختها و خدمات در محدوده بافت فرسوده هستیم که طی آن توانسته است تا حدودی زنگ فرسودگی را از چهره محلات منطقه پاک و رنگ طراوت و سرزندگی را به آن بازگرداند.

ریسک بالای سرمایه گذاری در بافت های فرسوده

شهردار منطقه ۱۵ در خصوص موانع تحقق مشارکت در نوسازی بافت‌های فرسوده چنین عنوان کرد :بافتهای فرسوده به دلیل کثرت مشکلات و در هم تنیدگی مسائل موجود با موانع بسیاری بر سر راه نوسازی مواجه است.

وی افزود: اگر گروههای مشارکت پذیر در فرآیند نوسازی بافت فرسوده را به سه دسته ساکنین، بخش خصوصی و ارگانهای دخیل تقسیم کنیم، موانع و مشکلات موجود بر سر راه مشارکت هر یک از آنها بدین شرح قابل توضیح است: عدم توانایی مالی، عدم تمایل به تغییر شرایط وضع موجود، مشکلات اقتصادی، عدم ریسک پذیری، عدم اعتماد به ارگانهای موثر در فرآیند نوسازی و تحصیلات و آموزش نامناسب از جمله عواملی است که موجب کاهش مشارکت شهروندان در فرآیند نوسازی می گردد.

مهندس یزدانی در ادامه تصریح کرد: عدم تمایل بخش خصوصی به مشارکت در نوسازی بافت فرسوده را باید مربوط به ریسک بالای سرمایه گذاری، ریزدانگی قطعات، فشردگی بافت، پایین بودن نسبی قیمت زمین، نفوذ پذیری پایین، عدم توجیه اقتصادی سرمایه گذاری در ساخت و ساز، عدم اطمینان از بازار آتی، عرض کم معابر و عدم امکان تردد خودرو، نرخ پایین سود سرمایه گذاری و عدم اطمینان از بازگشت سرمایه دانست.

عدم مدیریت یکپارچه نوسازی از جمله دیگر موانعی بود که شهردار منطقه ۱۵ با اعلام آن افزود : ناهماهنگی میان ارگانهای دخیل در فرآیند نوسازی ادارات آب، برق، گاز، ثبت و دیگر ادارات و سازمان‌های دولتی با متولیان نوسازی بافت فرسوده و اولویت نداشتن مبحث بافت فرسوده برای این ارگانها از جمله عواملی است که موجب کاهش مشارکت ارگانهای دخیل در فرآیند نوسازی می شود.

سیاست های تشویقی شهرداری منطقه ۱۵

یزدانی به برنامه شهرداری منطقه ۱۵ برای تسهیل و تشویق گروههای مختلف در نوسازی بافتهای فرسوده اشاره کرد و گفت : با توجه به اینکه تهیه یک راهکار کلی جهت مداخله در بافتهای فرسوده شهر تهران مقدور نمی‌نماید ، شهرداری منطقه ۱۵ برای مشارکت دهی و مشارکت پذیری گروههای ذکر شده اقدامات و برنامه‌های گوناگونی را دست اجرا دارد .

وی در مورد اقدامات و برنامه‌های در دست اجرای این منطقه گفت : برای جلب مشارکت شهروندان، شهرداری منطقه، نهادهای تسهیل گر و دفاتر محلی را در دستور کار دارد تا زیر نظر نوسازان بافت فرسوده منطقه، به اطلاع رسانی، ترویج، تبلیغ و تشویق ساکنین به مشارکت در نوسازی بافت فرسوده روی آورند.حمایتهای قانونی- معنوی و همچنین تسهیل گری فرآیند، نگاه ویژه به مقوله نوسازی مردمی بافت فرسوده به مثابه عناصری است که در منطقه می تواند موجب ارتقاء مشارکت ساکنین در نوسازی بافت فرسوده باشد.

وی در ادامه افزود : برای جلب مشارکت بخش خصوصی در بافت فرسوده منطقه، شهرداری منطقه از طریق شرکت نوسازان منطقه سعی در جلب اعتماد و رضایت بخش خصوصی در سرمایه گذاری و مشارکت در نوسازی بافت فرسوده دارد ودر راستای این مهم تلاش بر این است تا با کاهش ریسک سرمایه گذاری و تسهیل فرآیند نوسازی و کاهش بروکراسی اداری زمینه و شرایط مشارکت بخش خصوصی فرآهم آید.

یزدانی در راستای جلب مشارکت ارگانهای مؤثر بر نوسازی بافت فرسوده در محدوده منطقه ۱۵گفت: شهرداری منطقه سعی دارد در تعاملی سازنده با ارگانهای دخیل، ضرورت نوسازی بافت فرسوده را به آنها گوشزد و سعی در حل مشکلات ساکنین نماید. همچنین، برگزاری کارگروهها و جلسات گوناگون با دیگر ارگانها با محوریت نوسازی بافت فرسوده، از جمله راهکارهایی است که شهرداری منطقه سعی دارد از طریق آن به جلب مشارکت ارگانهای دخیل در نوسازی بافت فرسوده بپردازد.

تدوین سیاست ها متناسب با شرایط خاص محله ها

شهردار منطقه ۱۵ در پیامی در خصوص نحوه حضور شهرداری منطقه در دومین همایش سالانه نوسازی گفت: از آنجا که بافتهای فرسوده مناطق ویژگیهای منحصر به فردی دارند که هر منطقه و یا حتی هر محله را از محله دیگر متمایز می سازد و الزاماً ارائه یک سیاست کلی جهت نوسازی بافتهای فرسوده شهر تهران نا ممکن است و برنامه نوسازی هر محله از بافت فرسوده می بایست به صورت مجزا و با لحاظ شرایط خاص آن محله تدوین گردد.

لذا حضور مناطق مختلف با ویژگیهای خاص و متفاوت و ارائه روشها و تجربیات کسب شده و آسیب شناسی این روشها در قالب کارگاههای تخصصی و حضور نمایندگان آنان می تواند در ارتقاء همایش بسیار مؤثر واقع شود.

وی افزود: حضور مؤثر و فعال شهرداریهای مناطق در دومین همایش سالانه نوسازی نمود تصمیم قاطع، تعامل مثبت، انرژی فزاینده و همت مضاعف جهت نوسازی بافتهای فرسوده شهر تهران از طریق مشارکت کلیه گروههای درگیر در این مسئله است. اثرات دو جانبه این تعامل، موجب ارتقاء علمی و فنی هر دو طرف شده و فرهنگ مشارکت در نوسازی بافت فرسوده را همه گیرتر و ضروری تر جلوه می‌دهد. حضور شهرداری‌های مناطق در این همایش مثال و الگویی است که نشان میدهد که در نوسازی بافت فرسوده به تعامل و مشارکت همه گروه‌های مؤثر نیاز است.