تاثیر سیگنال‌های مثبت قیمتی بر قیمت گاز و فرآورده‌‌های نفت

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی *
قیمت آتی‌‌های گاز طبیعی در بورس آمریکا (آتی‌‌های ماه اول برای تحویل در دسامبر ۲۰۱۰) طی دوره ۱ نوامبر الی ۵ نوامبر ۲۰۱۰، از یک روند افزایشی برخوردار بود.

بر این اساس قیمت آتی‌‌های گاز طبیعی در بورس نایمکس، از حدود ۸۳۲/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱ نوامبر ۲۰۱۰ تا بیش از ۹۳۷/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۵ نوامبر افزایش یافت. قیمت آتی‌‌های گاز طبیعی در بازار بورس لندن(ICE) برای تحویل در ماه دسامبر ۲۰۱۰ از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۵۶۵۷/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱ نوامبر تا بیش از ۷۷۴۴/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۴ نوامبر ۲۰۱۰ افزایش یافت، ولی مجددا تا سطح ۶۴۳۹/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۵ نوامبر کاهش یافت.
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری‌‌هاب از یک روند کاهشی ملایم همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا با ۶ سنت
(۷۸/۱ درصد) افزایش، از حدود ۳۶/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۸ اکتبر ۲۰۱۰ تا بیش از ۴۲/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱ نوامبر افزایش یافت، ولی مجددا با ۲۲ سنت ( ۴۳/۶ درصد) کاهش، تا سطح ۲۰/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲ نوامبر ۲۰۱۰ کاهش یافت که این سطح قیمتی نیز پایدار نبوده و در روز ۳ نوامبر ۲۰۱۰ تا سطح ۳۵/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو افزایش یافت. این سطح قیمتی به میزان ۹۹/۴۴ درصد از قیمت ۰۹/۶ دلار در هر میلیون بی.تی.یو قیمت هنری‌‌هاب در اوایل سال ۲۰۱۰، پایین‌تر می‌باشد.
از سوی دیگر، قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار نیویورک از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۶۶/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۸ اکتبر ۲۰۱۰ تا بیش از ۸۱/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱ نوامبر افزایش یافت، ولی مجددا تا سطح ۶۲/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲ نوامبر ۲۰۱۰ کاهش یافت که این سطح قیمتی نیز پایدار نبوده و مجددا تا سطح ۸۲/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۳ نوامبر ۲۰۱۰ افزایش یافت. قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار شیکاگو نیز از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۴۹/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۸ اکتبر ۲۰۱۰ تا بیش از ۵۸/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۳ نوامبر افزایش یافت. همچنین قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار اروپا (لندن- ICE) با ۱۶ سنت افزایش طی دوره ۲۶ اکتبر الی ۳ نوامبر ۲۰۱۰، از حدود ۴۹/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو تا بیش از ۶۵/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو طی دوره مذکور افزایش یافته است.

براساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۲۹ اکتبر ۲۰۱۰ در حدود ۳۸۲۱ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۶۷ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته است. این ذخایر به میزان ۳۷ میلیارد فوت مکعب بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۲۹ اکتبر ۲۰۰۹ بوده و به میزان ۳۵۳ میلیارد فوت مکعب (۲/۱۰ درصد) بیشتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۰۹- ۲۰۰۵) می‌باشد. میزان متوسط ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۳۴۶۸ میلیارد فوت مکعب بوده است. در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۲۹ اکتبر به میزان ۳۹ میلیارد فوت مکعب نسبت به هفته قبل از آن افزایش یافته و به میزان ۹۵ میلیارد فوت مکعب (۸/۴ درصد) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه بالاتر می‌باشد. ذخایر در منطقه تولیدی (آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و....) به میزان ۲۰۹ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه یعنی ( ۱۰۰۹ میلیارد فوت مکعب ) بوده و نسبت به هفته قبل از آن نیز به میزان ۲۶ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته است. سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۲۹ میلیارد فوت مکعب (۴/۲ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۲۹ اکتبر ۲۰۰۹ بیشتر می‌باشد.
سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۲۹ اکتبر ۲۰۱۰ نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۲ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۵۱۶ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است و معادل ۴۸ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه می‌باشد. به طور کلی، سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۳۸۲۱ میلیارد فوت مکعب می‌باشد، در سطحی بالاتر از محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
بررسی و تحلیل بازار فرآورده‌‌های نفتی:
قیمت‌‌های بنزین سوپر بدون سرب و سوخت حرارتی در بازار بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول)، طی هفته منتهی به ۵ نوامبر ۲۰۱۰ از یک روند افزایشی برخوردار بودند. در پی قطعی شدن تصمیمات فدرال رزرو در مورد جزئیات سیاست پولی متخذه و اعلام طرح‌‌های تشویقی جدید از سوی بانک مرکزی آمریکا برای بهبود اوضاع اقتصادی این کشور، انتشار آمار امیدوارکننده اشتغال در آمریکا، پیش‌بینی افزایش تقاضای جهانی نفت خام تا سال ۲۰۱۴ در گزارش جدید چشم انداز سالانه اوپک، افزایش ارزش شاخص سهام در بازارهای جهانی، کاهش ارزش دلار در مقابل یورو، کاهش قابل توجه سطح ذخیره‌سازی‌‌های بنزین آمریکا معادل ۷/۲ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۲۹ اکتبر ۲۰۱۰ و همچنین به تبعیت از بازار نفت خام، قیمت بنزین سوپر بدون سرب در بازار بورس نیویورک از حدود ۰۹۲۹/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱ نوامبر ۲۰۱۰ تا بیش از ۱۸/۲ دلار به ازای هر گالن در روز ۵ نوامبر ۲۰۱۰ افزایش یافت. البته طی دوره مذکور، کاهش تقاضای بنزین آمریکا معادل ۳۴۳ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۲۹ اکتبر ۲۰۱۰، از عوامل تضعیف کننده قیمت بنزین در بازار آمریکا به شمار می‌رود.
قیمت سوخت حرارتی نیز در بازار بورس نایمکس با توجه به عوامل افزایشی مذکور و همچنین کاهش سطح ذخیره‌سازی‌‌های فرآورده‌‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۶/۳ میلیون بشکه و افزایش تقاضای فرآورده‌‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۴۲ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۲۹ اکتبر ۲۰۱۰ و نیز به تبعیت از بازار نفت خام، از یک روند افزایشی برخوردار بوده و از حدود ۲۷۷۷/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱ نوامبر ۲۰۱۰ تا بیش از ۳۸۴۸/۲ دلار به ازای هر گالن در روز ۵ نوامبر ۲۰۱۰ افزایش یافت.
قیمت آتی‌‌های گازوئیل اروپا نیز طی دوره مذکور به دلیل وضعیت اقتصادی مناسب کشورهای پیشرو منطقه و پایان اعتصاب در پایانه نفتی فو-لاورا در جنوب فرانسه و به تبع آن افزایش تقاضا برای نفت خام و فرآورده‌‌های نفتی در این منطقه، از یک روند افزایشی برخوردار بوده و از حدود ۳۱۳۵/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱ نوامبر ۲۰۱۰ تا بیش از ۳۸۸۲/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۵ نوامبر افزایش یافت. طی هفته مذکور، افزایش سطح ذخیره سازی‌‌های نفت کوره پسماند آمریکا (معادل ۱۰۰ هزار بشکه) و کاهش تقاضای بنزین آمریکا به میزان ۳۴۳ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۲۹ اکتبر ۲۰۱۰، از عوامل تضعیف‌کننده قیمت‌‌های فرآورده‌‌های نفتی و از سوی دیگر، کاهش سطح ذخیره سازی‌‌های بنزین آمریکا (معادل ۷/۲ میلیون بشکه)، فرآورده‌‌های میان تقطیر (معادل ۶/۳میلیون بشکه)، سوخت جت (معادل ۱میلیون بشکه) و افزایش تقاضای فرآورده‌‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۴۲ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۲۹ اکتبر ۲۰۱۰، از عوامل تقویت‌کننده قیمت‌‌های فرآورده‌‌های نفتی به شمار می‌روند. براساس آمار منتشره امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران در روز ۴ نوامبر ۲۰۱۰، قیمت‌‌های تک محموله فرآورده‌‌های نفتی در بازارهای جهانی طی دوره ۲۶ اکتبر الی ۳ نوامبر ۲۰۱۰، از یک روند افزایشی برخوردار بودند. بر این اساس، قیمت تک محموله بنزین سوپر بدون سرب در بازارهای خلیج فارس، مدیترانه، شمال اروپا، آمریکا، ژاپن و سنگاپور به ترتیب به میزان ۰۶/۱۸، ۲۵/۵، ۱۲، ۱۵/۴۵، ۷۲/۱۷ و ۰۶/۱۸ دلار به ازای هر تن متریک طی دوره مذکور افزایش یافته است.
همچنین براساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین بهای هر تن گازوئیل در بازارهای خلیج فارس، مدیترانه، شمال اروپا، آمریکا، ژاپن و سنگاپور به ترتیب با ۲۵/۱۱، ۲۵/۱۱، ۵/۱۴، ۷۵/۲۱، ۵۳/۱۴ و ۴/۱۱ دلار افزایش نسبت به هفته قبل (۲۶ اکتبر ۲۰۱۰)، طی روز ۳ نوامبر ۲۰۱۰ در سطوح ۶۴/۶۸۷، ۷۱۵، ۷۰۷، ۴۲/۷۱۷، ۹۳/۷۱۸ و ۱۲/۷۰۱ دلار قرار گرفتند. میانگین بهای هرتن سوخت جت نیز در بازار خلیج فارس با ۱۶ دلار و ۲۴ سنت افزایش نسبت به هفته قبل، طی روز ۳ نوامبر ۲۰۱۰ در سطح ۷۵۴ دلار و ۸ سنت قرار گرفت. قیمت نفت کوره نیز در همه بازارها طی دوره مذکور از یک روند افزایشی برخوردار بود. بر این اساس، میانگین بهای هر تن نفت کوره در بازار خلیج فارس با ۰۳/۱۰ دلار افزایش نسبت به هفته قبل (۲۶ اکتبر ۲۰۱۰ )، طی روز ۳ نوامبر ۲۰۱۰ در سطح ۴۷۹ دلار و ۷ سنت قرار گرفت. همچنین هر تن نفت کوره در بازارهای مدیترانه ۴۸۳ دلار و ۵۰ سنت، شمال اروپا ۴۷۹ دلار و ۵۰ سنت، آمریکا ۴۷۳ دلار و ۹۲ سنت، ژاپن ۵۰۲ دلار و ۶۳ سنت و سنگاپور ۴۹۰ دلار و ۹۰ سنت معامله شده است.
*کارشناسان بازار انرژی
منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org)