قیمت گاز کاهش یافت

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی
قیمت آتی گاز طبیعی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در سپتامبر ۲۰۱۰) طی دوره ۲ اوت الی ۶ اوت ۲۰۱۰، از یک روند کاهشی برخوردار بود.

بر این اساس قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بازار بورس نایمکس از حدود ۷۰۱/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲ اوت ۲۰۱۰ به کمتر از ۴۶۷/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۶ اوت کاهش یافت.
قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه سپتامبر ۲۰۱۰ نیز از یک روند کاهشی برخوردار بوده و از حدود ۲۲۴۱/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲ اوت تا کمتر از ۸۲۴۱/۶ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۶ اوت کاهش یافت.
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری‌هاب از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود و در ابتدا به میزان ۱۹ سنت (۴ درصد) افزایش یافته و از حدود ۷۵/۴ دلار در هر میلیون
بی.تی.یو در تاریخ ۲۸ ژوئیه تا بیش از ۹۴/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲ اوت افزایش یافت، ولی مجددا تا سطح ۷۷/۴ دلار در هر میلیون
بی.تی.یو در تاریخ ۴ اوت کاهش یافت. این سطح قیمتی به میزان ۶۷/۲۱ درصد از قیمت ۰۹/۶ دلار در هر میلیون بی.تی.یو قیمت هنری‌هاب در اوایل سال ۲۰۱۰، پایین‌تر است.
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار نیویورک نیز از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۱۵/۵ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۰ تا کمتر از ۱۰/۵ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۳۰ژوئیه کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۳۰/۵ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۴ اوت ۲۰۱۰ افزایش یافت. همچنین در بازار شیکاگو، قیمت تک محموله گاز طبیعی از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۷۲/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۰ تا بیش از ۸۹/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲ اوت افزایش یافت، ولی مجددا تا سطح ۸۲/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۴ اوت ۲۰۱۰ کاهش یافت.
از سوی دیگر، قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار اروپا (لندن- ICE) با ۶۲ سنت کاهش طی دوره ۲۸ ژوئیه الی ۴ اوت ۲۰۱۰، از حدود ۲۰/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو تا کمتر از ۵۸/۶ دلار در هر میلیون بی.تی.یو طی دوره مذکور کاهش یافته است.
بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، میزان ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۰ در حدود ۲۹۴۸ میلیارد فوت‌مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۲۹ میلیارد فوت‌مکعب افزایش یافته است. این ذخایر به میزان ۱۳۲ میلیارد فوت‌مکعب (۳/۴ درصد) کمتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۳۰ ژوئیه ۲۰۰۹ بوده و به میزان ۲۲۱ میلیارد فوت‌مکعب (۱/۸ درصد) بیشتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۰۹- ۲۰۰۵) می‌باشد. میزان متوسط ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۲۷۲۷ میلیارد فوت‌مکعب بوده است.
در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۳۰ ژوئیه به میزان ۳۴ میلیارد فوت‌مکعب نسبت به هفته قبل از آن افزایش یافته و به میزان ۱۶ میلیارد فوت‌مکعب (۱/۱ درصد) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه بالاتر است. ذخایر در منطقه تولیدی (آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و....) به میزان ۱۱۶ میلیارد فوت‌مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه، یعنی (۸۶۳ میلیارد فوت‌مکعب) بوده، ولی نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۸ میلیارد فوت‌مکعب کاهش یافته است. سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۸۸ میلیارد فوت‌مکعب (۲/۸ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۳۰ ژوئیه ۲۰۰۹ کمتر است.
سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۰ به میزان ۳ میلیارد فوت‌مکعب نسبت به هفته قبل از آن افزایش یافته و معادل ۸۸ میلیارد فوت‌مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه است. به طور کلی سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۲۹۴۸ میلیارد فوت‌مکعب است، در محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.

بررسی و تحلیل بازار فرآورده‌های نفتی
قیمت بنزین سوپر بدون سرب و سوخت حرارتی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول)، طی هفته منتهی به ۶ اوت ۲۰۱۰ از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بود. قیمت بنزین سوپر بدون سرب در بورس نیویورک، در ابتدا به دلیل افزایش تولید در آمریکا و اروپا در ماه ژوئن ۲۰۱۰، تحولات مثبت اقتصادی در چین، کاهش نگرانی‌ها از احتمال بازگشت رکود اقتصادی، تضعیف ارزش دلار در مقابل یورو، افزایش ارزش سهام در بازارهای جهانی و همچنین به تبعیت از افزایش قیمت‌های نفت خام، از حدود ۱۶۸۵/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۲ اوت تا بیش از ۱۹۳۵/۲ دلار به ازای هر گالن در روز ۳ اوت ۲۰۱۰ افزایش یافت، ولی مجددا به دنبال انتشار آمار ناامید‌کننده درباره نرخ بیکاری در آمریکا و همچنین آمار منفی از بازار خرده فروشی که سبب افزایش‌تردیدها درباره بهبود شرایط تقاضای نفت خام و فرآورده‌های نفتی شده است، کاهش ارزش سهام در بازارهای جهانی، کاهش تقاضای بنزین آمریکا معادل ۱۵۵ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۰، افزایش سطح ذخیره‌سازی‌های بنزین آمریکا معادل ۷۰۰ هزار بشکه طی دوره مذکور به دلیل افزایش ضریب بهره‌برداری پالایشگاه‌های آمریکا به میزان ۶/۰ درصد و همچنین به تبعیت از کاهش قیمت‌های نفت خام، قیمت بنزین سوپر بدون سرب تا سطح ۱۱۲۷/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۶ اوت کاهش یافت.

قیمت سوخت حرارتی نیز در بورس نایمکس با توجه به عوامل افزایشی و کاهشی مذکور و به تبعیت از بازار نفت خام، ابتدا از حدود ۱۵۳۸/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۲ اوت تا بیش از ۲۰۲۲/۲ دلار به ازای هر گالن در روز ۴ اوت ۲۰۱۰ افزایش یافت؛ ولی مجددا تا سطح ۱۴۷۲/۲ دلار به ازای هر گالن در روز ۶ اوت ۲۰۱۰ کاهش یافت. در این میان افزایش سطح ذخیره‌سازی‌های فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۲/۲ میلیون بشکه و همچنین کاهش تقاضای فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۱۳۵ هزار بشکه در روز طی هفته منتهی به ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۰، از عوامل تضعیف‌کننده قیمت سوخت حرارتی در بازار آمریکا به شمار می‌روند.
قیمت آتی‌های گازوئیل اروپا نیز طی دوره مذکور از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۲۰۸۸/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۲ اوت ۲۰۱۰ تا بیش از ۲۵۲۶/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۴ اوت افزایش یافت؛ ولی مجددا تا سطح ۲۰۴۷/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۶ اوت کاهش یافت. طی هفته مذکور، افزایش سطح ذخیره‌سازی‌های فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا (معادل ۲/۲ میلیون بشکه)، بنزین (معادل ۷۰۰ هزار بشکه)، سوخت جت (معادل ۴۰۰ هزار بشکه) و همچنین کاهش تقاضای بنزین آمریکا معادل ۱۵۵ هزار بشکه در روز و کاهش تقاضای فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۱۳۵ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۰، از عوامل تضعیف‌کننده قیمت‌های فرآورده‌های نفتی و از سوی دیگر، کاهش سطح ذخیره‌سازی‌های نفت کوره پسماند (معادل ۲۰۰ هزار بشکه) در هفته منتهی به ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۰، از عوامل تقویت‌کننده قیمت‌های فرآورده‌های نفتی به شمار می‌روند.
بر اساس آمار منتشره اداره اطلاعات انرژی آمریکا در روز ۵ اوت ۲۰۱۰، قیمت‌های تک محموله فرآورده‌های نفتی در بازارهای جهانی طی دوره ۲۷ ژوئیه الی ۳ اوت ۲۰۱۰ از یک روند افزایشی برخوردار بودند. بر این اساس، قیمت‌های تک محموله بنزین معمولی در بازارهای آمریکا (خلیج مکزیک)، اروپا (روتردام) و آسیا (سنگاپور) به‌ترتیب با ۸/۱۲، ۱۹/۱۱ و ۰۹/۶ سنت افزایش در هر گالن، از حدود ۵۸/۱۹۶، ۷۴/۱۹۶ و ۴۳/۲۰۱ سنت به ازای هر گالن در تاریخ ۲۷ ژوئیه تا بیش از ۳۸/۲۰۹، ۹۳/۲۰۷ و ۵۲/۲۰۷ سنت به ازای هر گالن در تاریخ ۳ اوت ۲۰۱۰ افزایش یافته است. قیمت‌های تک محموله گازوئیل در بازارهای اروپا و آسیا نیز از یک روند افزایشی برخوردار بوده و از حدود ۷۸/۲۰۲ و ۳۳/۲۰۸ سنت به ازای هر گالن در تاریخ ۲۷ ژوئیه تا بیش از ۲۱۹ و ۹۵/۲۱۵ سنت به ازای هر گالن در تاریخ ۳ اوت ۲۰۱۰ افزایش یافته است. همچنین قیمت‌های تک محموله سوخت جت در بازارهای آمریکا، اروپا و آسیا به‌ترتیب با ۱۲/۱۷، ۶۶/۱۴ و ۸۶/۷ سنت افزایش در هر گالن طی دوره ۲۷ ژوئیه الی ۳ اوت ۲۰۱۰ همراه بوده‌اند. قیمت‌های تک محموله نفت کوره نیز در همه بازارها از چنین روند افزایشی برخوردار بوده است.
همچنین بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین بهای هر تن بنزین سوپر بدون سرب در بازار خلیج فارس با ۲۰ دلار و ۸۲ سنت افزایش نسبت به هفته قبل (۲۷ ژوئیه ۲۰۱۰)، طی روز ۴ اوت ۲۰۱۰ در سطح ۷۲۵ دلار و ۵۰ سنت قرار گرفت. بر این اساس، هر تن بنزین سوپر بدون سرب در بازارهای مدیترانه ۷۲۸ دلار، شمال اروپا ۷۲۷ دلار و ۲۵ سنت، آمریکا ۸۰۵ دلار و ۴ سنت، ژاپن ۷۶۵ دلار و ۴۰ سنت و سنگاپور ۷۴۹ دلار و ۵۸ سنت معامله شده است. میانگین بهای هر تن سوخت جت نیز در بازار خلیج فارس با ۳۵ دلار و ۴ سنت افزایش نسبت به هفته قبل، طی روز ۴ اوت ۲۰۱۰ در سطح ۷۲۰ دلار و ۸ سنت قرار گرفت. میانگین بهای هر تن نفت گاز در بازار خلیج فارس با ۳۵ دلار و ۱۷ سنت افزایش نسبت به هفته قبل (۲۷ ژوئیه ۲۰۱۰)، طی روز ۴ اوت ۲۰۱۰ در سطح ۶۶۹ دلار و ۶۱ سنت قرار گرفت. بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین بهای هر تن نفت کوره نیز در بازار خلیج‌فارس با ۴ دلار و ۹۴ سنت افزایش نسبت به هفته قبل، طی روز ۴ اوت ۲۰۱۰ در سطح ۴۴۹ دلار و ۱۹ سنت قرار گرفت.
کارشناسان بازار انرژی
منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org)