طراحی و تولید موتور ملی چکیده ۱۲سال تلاش متخصصان داخلی
رییس هیات مدیره شرکت دیزل سنگین ایران (دسا) آنچه را که در زمینه دستیابی به استقلال، با طراحی و ساخت و تولید موتور ملی، انجام گرفته است، چکیده‌ای از ۱۲ سال تلاش و همت برای به ثمر رساندن دو خانواده موتور ملی توصیف کرد و گفت: تعدادی از متخصصان متعهد کشور طی این سال‌ها تلاش و تمرکز خود را معطوف طراحی و تولید دو خانواده موتور کردند که دسته اول جوابگوی نیازهای ترابری در رده خودرو و دسته دوم پاسخگوی نیازهای کشور برای مصارف نیروگاهی، راه‌آهنی، دریایی و صنعتی است.
رییس هیات مدیره شرکت دیزل سنگین ایران (دسا) آنچه را که در زمینه دستیابی به استقلال، با طراحی و ساخت و تولید موتور ملی، انجام گرفته است، چکیده‌ای از ۱۲ سال تلاش و همت برای به ثمر رساندن دو خانواده موتور ملی توصیف کرد و گفت: تعدادی از متخصصان متعهد کشور طی این سال‌ها تلاش و تمرکز خود را معطوف طراحی و تولید دو خانواده موتور کردند که دسته اول جوابگوی نیازهای ترابری در رده خودرو و دسته دوم پاسخگوی نیازهای کشور برای مصارف نیروگاهی، راه‌آهنی، دریایی و صنعتی است. «مصطفی میرسلیم» که به هنگام بازدید رهبر معظم انقلاب از دستاوردها و توانمندی‌های کشور در صنعت خودرو و تولید موتور ملی به ارائه گزارشی از اقدامات صورت گرفته برای طراحی و تولید دو موتور ملی پرداخت، اظهار کرد: سیاست کلی حاکم بر این فعالیت‌ها دو مصوبه بوده است.
نخست سیاست‌های بخش ترابری که اولویت را به حمل‌ونقل عمومی و به ویژه راه‌آهنی داده و دیگری سیاست‌های بخش انرژی که اولویت را به استفاده از گاز می‌دهد.
وی افزود: راهبرد انتخاب شده مبتنی بر تصمیم دولت بود که برای کوتاه کردن زمان، طراحی و ساخت و تولید داخلی قوای محرکه، با توجه به استعدادهای فنی و تخصصی موجود با همکاری مشاور با تجربه و شناخته شده انجام گیرد.
میرسلیم ادامه داد: در اجرای این دو پروژه دو هدف دنبال می‌شود. یکی تامین نیاز کشور با مالکیت ایرانی محصول و طراحی و ساخت و تولید داخلی تا آنجا که توجیه اقتصادی داشته باشد و نکته بعدی آموزش نیروی انسانی متخصص برای دستیابی به توانایی طراحی و ساخت و تولید داخلی است. وی که رییس هیات مدیره شرکت «ایپکو» نیز هست با اشاره به فعالیت این شرکت عنوان کرد: طرح اول در سال ۸۱ آغاز شد و با تلاش ۹۰۰ نفر ماه، بعد از چهار سال به نتیجه رسید. در همین کارخانه پیش تولید آن آغاز شد و موتور ۷ /۱ لیتری تنفس طبیعی دو سوخته تاکنون به تعداد۱۰ هزار دستگاه تولید شده است.
میرسلیم توضیح داد: البته تولید داخلی نتوانست شتاب لازم را داشته باشد و ما را به هدف ۳۵۰هزار دستگاه برساند و علت آن اشکالات ساختاری قطعه‌سازان بود که همگی آمادگی لازم را برای سرمایه‌گذاری در مرحله توسعه نداشتند. هرچند تعداد اندکی از آنها اهمیت موضوع را درک کردند و صمیمانه با ما همکاری کردند. وی اظهار امیدواری کرد در سال آینده تاخیر صورت گرفته در اجرای این امر جبران شود. میرسلیم گفت: این موتور مراحل مختلف آزمون را طی کرده است و نزدیک به هشت هزار ساعت در شرایط مختلف اقلیمی برای جوابگویی به اقتضای عمل در نقاط مختلف کشور آزمایش شده است. این موتور در شروع تولید به لحاظ معیارهای فنی به ویژه مصرف سوخت و آلایندگی در بین پنج موتور برتر دنیا رتبه داشته است.
رییس هیات مدیره ایپکو به ارائه توضیحاتی در خصوص نمونه‌های دیگری از خانواده این موتور پرداخت و اظهار کرد: موتور بعدی این خانواده ۷ /۱ لیتری پرخوران است که ۴۰ درصد افزایش توان نسبت به موتور قبلی دارد. این موتور هم هفت هزار و ۵۰۰ ساعت آزمون‌های عمومی و ویژه را پشت سرگذارده و آماده تولید است. ضمن اینکه موتور دیگر این خانواده که به دست مهندسان ایرانی و بدون نیاز به مشاور خارجی ساخته و راه‌اندازی شده ۴ /۱ لیتری تنفس طبیعی است. میرسلیم مطالب خود در خصوص طرح اول تولید موتور ملی را این‌گونه به پایان برد: در همین خانواده جدیدترین کار، موتور دیزل سواری است که پس از رفع ممنوعیت بخشنامه‌ای ۴۰ ساله، طراحی آن شروع شد و در پاییز گذشته راه‌اندازی شد. خودرو مجهز به این موتور، ضمن رعایت استاندارد محیط زیستی، مصرف مخصوصی برابر با پنج لیتر در صد کیلومتر خواهد داشت.
وی افزود: این همت وقتی مضاعف خواهد شد که محصولات یاد شده که همه به لحاظ قیمت تمام شده قابل رقابتند، به کار گرفته شوند و امیدواریم در درجه اول ایران‌خودرو و سپس دیگر خودروسازان از این قابلیت ایجاد شده که جنبه بنگاهی ندارد و ملی است استفاده کنند. ضمن اینکه دانش فنی کسب شده در این زمینه هم تدوین شده و کتاب دانش و فناوری موتور ملی زیر چاپ است.
میرسلیم ادامه داد: در فعالیت‌های وابسته به این خانواده موتور بیش از ۲۰۰ نفر مهندس متخصص تربیت و مشغول به کار شده‌اند که بخشی از آنها به ایجاد دوره تخصصی موتور در سطح کارشناسی ارشد در دانشگاههای کشور و بخشی به همکاری با دانشگاههای تخصصی خارج از کشور بر می‌گردند. البته از دو سال پیش آموزش تخصصی در سطح دکتری برای رشته موتور با همکاری دانشگاههای داخلی آغاز شده است.
رییس هیات مدیره شرکت دیزل سنگین ایران در ادامه گزارش خود در حضور رهبر فرزانه انقلاب به تشریح فعالیت‌های صورت گرفته در مجموعه این شرکت پرداخت و گفت: خانواده دوم موتور ملی، موتور سنگین است که واردات سالانه آن در حدود ۱۰ هزار میلیارد ریال و واردات قطعات یدکی آن نیز سالانه در همین ابعاد است. برای اجرای این پروژه از همکاری مشاور متخصص ایرانی با تجربه استفاده کردیم.
میرسلیم اظهار کرد: کار در این شرکت را در سال ۸۳ آغاز کردیم و با تایید دولت جدید در سال ۸۴ و حمایت خاص رییس‌جمهوری، ادامه دادیم و در مردادماه ۸۸ اولین نمونه آن؛ یعنی موتور ۱۲ استوانه خورجینی دیزل راه‌اندازی شد که به لحاظ ویژگی‌های فنی، از جمله مصرف سوخت و پاسخگویی به معیارهای آلایندگی از موتورهای پیشرفته دنیا محسوب می‌شود.
وی ادامه داد: این خانواده موتور شامل چهار رده است: شش استوانه خطی، هشت استوانه خورجینی و ۱۲ استوانه خورجینی دیزل و ۱۲ استوانه خورجینی دوگانه‌سوز که گستره‌ای از توان را بین ۵۰۰ تا ۱۲۵۰ کیلووات تامین می‌کند. تاکنون ۳۵ دستگاه از موتور ۱۲ استوانه خورجینی به راه‌آهن فروخته شده و نمونه دوگانه‌سوز آن را نیز سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت سفارش داده که در دست ساخت است. کاربرد این موتورها غیر از راه‌آهنی و نیروگاهی، مصارف دریایی و صنعتی را دربرمی‌گیرد. ضمن اینکه نیروی انسانی متخصص تربیت شده برای این فعالیت تاکنون ۳۰ نفر مهندس و ۱۱ نفر کاردان ماهر بوده است.
