سرمایه گذاری ۶هزار میلیارد تومانی در معادن ایران

معادن و صنایع وابسته و همچنین استفاده از ذخایر معدنی و نظارت بر بهره‌برداری صحیح و موثر از آنها به موجب ماده ۴ قانون برنامه سوم توسعه که تاکید بر تشکیل شرکت‌های مادر تخصصی به منظور ساماندهی و واگذاری شرکت‌های دولتی به بخش خصوصی دارد و همچنین به موجب ماده ۶ قانون تاسیس وزارت صنایع و معادن مصوب ۰۶ /۱۰ /۱۳۷۹ مجلس شورای اسلامی و تبصره ذیل ماده مذکور به منظور بررسی تهیه و اجرای طرح‌های احداث، توسعه تجهیز و نوسازی صنایع تولیدی متالورژی، استخراج و فرآوری مواد معدنی و اجرای کارهای اکتشافی تشکیل شده است:
سازمان توسعه به موجب وظایف و اختیارات قانونی خود برای دستیابی به آرمان فوق می‌تواند اقدامات زیر را انجام دهد:
بررسی‌های علمی، اکتشاف و تجهیز معادن و استخراج آنها.ایجاد شرکت‌های معدنی و صنعتی و مشارکت در آنها.نوسازی معادن و صنایع معدنی کشور.اصلاح ساختار شرکت‌های دولتی به منظور واگذاری آنها به بخش خصوصی.ارائه کمک و راهنمایی‌های فنی به منظور واگذاری آنها به بخش خصوصی.تقویت نیروهای فنی، علمی و پژوهشی در رشته‌های مورد نظر.تامین و ترتیب کادر فنی و مدیریت شرکت‌های معدنی و صنعتی.

اهداف استراتژیک ایمیدرو
رقابت‌پذیر کردن معادن و صنایع معدنی ایران در بازار داخلی و جهانی.
نیل به رشد پایدار بخش معدن و صنایع معدنی ایران.
افزایش سهم ایران در تولید و صادرات محصولات معدنی و فلزات اساسی در جهان.
تامین تقاضای بازار داخلی محصولات معدنی و فلزات اساسی.
توجه به ملاحظات زیست محیطی و حفاظت منابع طبیعی در فعالیت‌های معدنی و صنایع معدنی.
ماموریت‌های ترویجی و توسعه‌ای ایمیدرو در چارچوب اصل ۴۴ قانون اساسی.
توسعه بهره‌برداری بهینه از ذخایر معادن فلزی و غیرفلزی و صنایع معدنی کشور و نوسازی معادن و صنایع معدنی موجود.
بررسی‌های علمی، اکتشاف، تجهیز معادن و استخراج آنها.ایجاد شرکت‌های معدنی و صنعتی و مشارکت در آنها.نوسازی معادن و صنایع معدنی کشور.اصلاح ساختار شرکت‌های دولتی به منظور واگذاری آنها به بخش خصوصی.ارائه کمک و راهنمایی‌های فنی به شرکت‌های معدنی و صنایع معدنی بخش خصوصی و عمومی.تقویت نیروهای فنی، علمی‌ و پژوهشی در رشته‌های مورد نظر.تامین و تربیت کادر فنی و مدیریت شرکت‌های معدنی و صنعتی وابسته به معدن.

بررسی عملکرد کلی برنامه چهارم توسعه، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران
طرحهای به بهره برداری رسیده طی برنامه چهارم: سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران برنامه چهارم موفق به افتتاح و راه اندازی بیش از ۵۶ طرح معدن و صنایع معدنی در حوزه وسیعی از استانهای کشور شده است. این فعالیتها با سرمایه گذاری بیش از ۶۲۷۳ میلیارد تومان و عمدتا از منابع داخلی خود و شرکتهای تابعه و در مناطق کمتر توسعه یافته محقق شده است.
لازم به ذکر است که این میزان سرمایه گذاری با احتساب طرح عظیم فولاد هرمزگان به 7100 میلیارد تومان می رسد.
عملکرد اکتشاف طی برنامه چهارم : میزان عملکرد هزینه فعالیتهای اکتشافی واحدهای تحت پوشش از سال ۸۴ تا ۸۸ بالغ بر ۱۶۵۷ میلیارد ریال بوده که از رشد حداقلی ۲۴۰ درصدی نسبت به مدت مشابه برنامه سوم برخوردار است . (پیوست ۲) همچنین مجموع حجم حفاری اکتشاف شده ۷۰۳ هزار متر می باشد که از رشد تقریبی سالانه ۳۶ درصد طی برنامه چهارم برخوردار است. در نتیجه این اکتشافات، طی سالهای ۸۳ الی ۸۸ به عنوان نمونه میزان ذخایر کشف شده سنگ آهن ۷۶۱ میلیون تن، میزان ذخیره اکتشافی مس ۱۵۲ میلیون تن، زغالسنگ ۱۱۹ میلیون تن انجام شده است.
صادرات طی برنامه چهارم : جمع صادرات محصولات معدنی و صنایع معدنی طی برنامه چهارم بیش از 10.5 میلیارد دلار است که نسبت به مدت مشابه برنامه سوم حداقل 3 برابر شده است.
نیروی انسانی و آموزش طی برنامه چهارم : طی برنامه چهارم توسعه تعداد ۲۰ هزار نفر اشتغال مستقیم و ۲۰۰ هزار نفر اشتغال غیر مستقیم ایجاد شده و در جهت بهره وری نیروی انسانی و افزایش نیروی متخصص در بخش معدن و صنایع معدنی تلاش شد که نسبت نسبت نیروی انسانی ماهر به کارگر ساده در این بخش بطور متوسط ۸۰ به ۲۰ باشد. سازمان بمنظور کمک و بالا بردن توانایی و افزایش کارایی معادن و صنایع معدنی بخش خصوصی، دوره های آموزشی مورد نیاز آنها را در کلیه استانها برگزار می نماید که در این راستا تاکنون بیش از ۱۵۵۰ دوره با حضور بیش از ۳۰ هزار نفر اجرا گردیده و بیش از ۱ میلیون نفر ساعت طی برنامه چهارم آموزش دیده اند. در همین دوره بیش از ۷۰ هزار نفر ساعت آموزش برای کارکنان ستادی سازمان برگزار گردیده است . تعداد کل نیروهای قرارداد مستقیم ۳۲۹۸۶ نفر ، نیروهای پیمانکاری تبدیل وضع شده ۱۷۸۸۹ نفر و سایر نیروهای شاغل ۳۰۶۶۲ نفر می باشد . همچنین ۲۳۷۳ نفر در طرح فاجد جذب گردیده اند .از این تعداد ۲۲۰ نفر جذب دائم شده اند .
محیط زیست ، بهداشت و ایمنی طی برنامه چهارم : جهت ارتقاء ایمنی سطح معادن، پیاده سازی سیستمهای استاندارد OHSAS و در راستای حفظ محیط زیست، پیاده سازی سیستم ISO 14001 توسط معادن و صنایع معدنی و تحت نظارت سازمان الزامی شد . از اهم اقدامات دیگر می توان به انجام مطالعات ارزیابی اثرات طرحهای توسعه بر محیط زیست نام برد . ضمنا با پیگیری سازمان استقرار سیستم HSE برای فعالیتهای پیمانکاری در واحدهای تابعه الزامی گردیده است . در این مدت بیش از 6 میلیارد ریال تسهیلات جهت توسعه فعالیتهای خدمات آزمایشگاهی HSE به بخش خصوصی پرداخت شده است . همچنین3 پروژه کلان تحقیقاتی در زمینه HSE با هزینه بیش از 3 میلیارد ریال صورت پذیرفته است .ایجاد سیستم نرم افزاری تحت وب جهت جمع آوری اطلاعات و آمار مربوط به حوادث ، محیط زیست ، بهداشت و ایمنی در سطح واحدهای تابعه از دیگر اقدامات این سالها بوده است .
عملکرد واگذاری در راستای اصل ۴۴ قانون اساسی طی برنامه چهارم : سازمان در واگذاری صنایع معدنی و معادن بزرگ در رتبه برتر کشور در زمینه واگذاری به بخش خصوصی قرار گرفته بطوریکه برنامه چهارم بیش از ۱۰.۵ هزار میلیارد تومان از سهام شرکتهای تابعه را به بخش غیردولتی واگذار نموده است.
توانمند سازی و مشارکت با بخش خصوصی طی برنامه چهارم : به منظور توانمندی بخش خصوصی طی برنامه چهارم، طرحهایی در استانهای مختلف کشور و در چارچوب مشارکت با بخش خصوصی با سرمایه گذاری 3650 میلیارد تومان تعریف و در دست اجرا می باشند. (پیوست 4) ذکر این نکته الزامی است که هم اکنون با توجه به خصوصی سازی شرکتهایی مانند فولاد مبارکه، فولاد خوزستان، ایرالکو، شرکت ملی مس و ...، حجم سرمایه گذاری طرحهای مشارکت سازمان با بخش خصوصی به بیش از 10.6 میلیارد دلار بالغ میشود. علاوه بر آن طرح واگذاری اقساطی 265 دستگاه ماشین آلات معدنی به معدنکاران ( تعداد 100 دستگاه لودر و 165 دستگاه بولدوزر ) از سال 83 شروع و در سال 85 با واگذاری تعداد 45 دستگاه با سرمایه 550 میلیارد ریال به سمت توسعه بخش معدن هدایت گردید. همچنین، تسهیلات مصوب سازمان در راستای حمایت از بخش خصوصی بالغ بر 1200 میلیارد ریال بوده است. همچنین سازمان توسعه و نوسازی صندوق بیمه سرمایه گذاری فعالیتهای معدنی را ایجاد نموده است تا پوشش بخشی ازخطرات سرمایه گذاری بخش خصوصی و تامین نیازهای بیمه ای معادن کشور را انجام دهد. در این مورد و با توجه به نیاز به توسعه فعالیت بخش خصوصی، اخیرا اقدام لازم در افزایش سرمایه صندوق بیمه نیز صورت گرفته است. صندوق فوق، برای تضمین سرمایه سرمایه گذاران بخش معدن اقدام به صدور بیمه نامه اعتباری به نفع بانکهای تسهیلات دهنده به معدنکاران می نماید تا به اتکای بیمه نامه های اعتباری، تسهیلات بانکی در اختیار معدنکاران قرار گیرد.
ایجاد زیر بناهای لازم در معادن بزرگ و مناطق معدنی طی برنامه چهارم : به منظور توسعه بخش و ایجاد زمینه حضور بخش خصوصی و سرمایه گذاران خارجی و با توجه به شرایط خاص معادن و صنایع معدنی طرحهای زیر بنایی از قبیل "ایجاد زیربناهای لازم در معادن بزرگ و مناطق معدنی" با اعتباری بالغ بر ۲۴۱ میلیارد تومان، "ایجاد منطقه ویژه استقرار صنایع انرژی بر در سواحل جنوبی" با سرمایه گذاری بیش از ۳۰۰ میلیارد تومان و "توسعه اسکله منطقه ویژه صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس " از ۶ میلیون تن در سال به ۱۲ میلیون تن به همراه لایروبی مربوطه با سرمایه گذاری ۳۰ میلیارد تومان و "احداث ۳۰۰۰ مگاوات نیروگاه اختصاصی به منظور تامین برق صنایع معدنی کشور" با سرمایه گذاری ۲۰۰۰ میلیارد تومان در دستور کار سازمان قرار گرفته است.
تحقیق و توسعه طی برنامه چهارم : سازمان در راستای افزایش پژوهش و جهت دهی به فعالیتهای تحقیقاتی عملکرد مفید و موثری داشته که طی 5 سال گذشته بالغ بر 850 میلیارد ریال در این زمینه هزینه نموده است.