نگاهی به فعالیت‌های اتحادیه مسکن مهر شهر تهران

شهروز دولتخواه

عکس: نگار متین نیا

طرح واگذاری زمین‌های اجاره‌ای ۹۹ ساله که از سال ۸۶ در دستور کار وزارتخانه‌های مسکن و شهرسازی و تعاون قرار گرفته است، طعم انتظار را برای رسیدن به آینده‌ای خوش و آرام بازار مسکن کمی شیرین‌تر کرده است. هر چند درباره چگونگی اجرای طرح زمین‌های ۹۹ ساله اجاره‌ای دولت نظرهای موافق و مخالف زیادی وجود دارد، اما همگان به تاثیر مثبت آن و حذف قیمت زمین از بهای نهایی مسکن اذعان کرده‌اند.

وزیر پیشین مسکن و شهرسازی با تاکید بر اینکه سه سال بعد از اجرای واگذاری زمین‌های اجاره‌ای ۹۹ ساله می‌توان میوه آن را مز‌مزه کرد، گفت: دولت در طرح ساخت مسکن در زمین‌های ۹۹ ساله، پرداخت ۱۰ هزار میلیارد تومان را در هر سال تصویب کرده است. سعیدی‌کیا تصریح کرد: برای ساخت یک‌و نیم میلیون واحد مسکونی در کشور با طرح واگذاری زمین‌های ۹۹ ساله، شانزده هزار هکتار زمین تامین شده است. یکی از موضوع‌هایی که در طرح جدید دولت برای واگذاری زمین‌های اجاره‌ای در جهت تحقق هدف ساخت یک و نیم میلیون واحد مسکونی مطرح می‌شود، نحوه اجرایی کردن این پروژه یا به اصطلاح عملیاتی ساختن آن است، موضوعی که مورد تاکید همه دست‌اندرکاران، تصمیم‌گیران و مجریان پروژه‌های مسکن مهر است.

تاکنون حدود چهارمیلیون نفر در سطح کشور در طرح مسکن مهر ثبت‌نام کرده‌اند که سهم استان تهران، حدود یک‌میلیون و دویست هزار نفر می‌باشد که جهت ساماندهی اعضا حدود ۳۰۰ تعاونی در شهر تهران تاسیس شده و انتظار می‌رود تعداد تعاونی‌های مذکور به حدود ۵۰۰ تعاونی برسد که همه تعاونی‌های فوق به هر شکل ممکن باید اقدام به معرفی اعضا به شهرهای جدید عمران، دریافت مجوز ساخت و آمادگی برای مذاکره و عقد قرارداد با پیمانکاران و انبوه‌سازان ساخت نمایند.

خداوند بزرگ را شاکر هستیم که به ما امکان توفیق خدمت در عرصه خدمتگزاری برای حمایت، سیاست‌گذاری و ساماندهی مسکن مهر که نیاز قشر عظیم و نیازمند جامعه را فراهم آورده، داد تا بتوانیم برگرفته از همت ملی و تعهد دینی‌مان وظیفه خود را در قبال دولت محترم و ملت سپاسگزار به انجام رسانیم.

حقیقت امر این است که صیانت از اهداف مقرر در چشم‌انداز ایران ۱۴۰۰ در جهت دخالت‌دادن مردم در امور تصمیم‌گیری از طریق تشکیل تعاونی‌های تولیدی، توزیعی و به ویژه در حوزه‌های مسکن، اهتمام جدی بود که دولت محترم و شخص رییس‌جمهور به جد پیگیر آن بوده و سازمان‌ها و وزارتخانه‌های دست‌اندرکار را مسوول اجرای آن تعیین کرد. براین اساس شایسته است که با توجه به اقبال عمومی مردم به بخش‌ تعاونی (به عنوان سرمایه و پشتیبان موفقیت ملی مسکن مهر) سیاست‌گذاری‌ها، برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌های اساسی در حوزه مسکن مهر با استفاده از دیدگاه‌های تخصصی صاحب‌نظران و متخصصان امر و نیز مشاوره‌های حقوقی و راهبردی تمامی گروه‌های درگیر پروژه ملی مسکن مهر صورت گرفته و تلاش شود تا ضمن پاسخگویی مطلوب و مناسب به نیازهای مردم، گام‌های محکم و قابل اتکایی را برداشته و سرانجامی نیک برای پروژه ملی مهر رقم زند.

آنچه مسلم است اینکه شکل‌گیری نخستین تعاونی‌های مسکن مهر در تهران - با توجه به حجم عظیم متقاضیان مسکن در این شهر - به جهت سامان‌دهی، پالایش و قاعده‌بندی فعالیت‌های آنان در قالب اعضای هیات‌مدیره، یکی از معقول‌ترین و بهترین راه‌های ممکن برای تحت پوشش قرار دادن انبوه مردم خواهان سرپناه تحت عنوان مسکن مهر با توجه به ویژگی‌های مثبت و ممتازی که این پروژه ملی (از حیث تسهیلات بالا، زمین رایگان، حمایت ارگان‌های دولتی و ...) دارد، است که می‌توان مدعی موفقیت نسبی تعاونی‌های مسکن مهر در تهران شد.

با عنایت به حیطه عمل فعالیت‌های تعاونی‌های مسکن مهر و نیز گستردگی حوزه عملکردی آنان و حجم بالای اعضای آنها که طیف‌های مختلفی از گروه‌های مردمی را در مناطق گوناگون پوشش می‌دهد، به کارگیری توانمندی‌های بالقوه نزد هیات مدیره تعاونی‌ها بدون برنامه‌ریزی دقیق، منسجم و برگرفته از واقعیت‌های موجود امکان‌پذیر نخواهد بود. عطف به این حقیقت غیرقابل انکار، پس از انجام کارشناسی‌های صورت گرفته این نتیجه مهم حاصل شد که تشکیل یک اتحادیه منسجم و کارآمد در جهت پیشبرد اهداف پروژه مسکن مهر، یک نیاز اساسی و تعیین‌کننده است که می‌تواند افزون بر رفع مشکلات تعاونی‌ها و تسهیل امور و فعالیت‌های تعاونی‌های مسکن مهر، تعامل با ادارات و سازمان ذی‌ربط را به انجام رسانده و مدافع حقوق بر حق اعضای هیات مدیره تعاونی‌های مسکن مهر باشد.

نخستین مجمع عمومی عادی اتحادیه تعاونی‌های مسکن مهر، پس از شکل‌گیری هیات موسس دعوت از تعاونی‌های عضو اتحادیه به همت اداره کل تعاون استان تهران در تاریخ ۲۱ /۳/ ۱۳۸۷ تشکیل و پس از برگزاری انتخابات در دو نوبت سرانجام هسته اصلی اعضای هیات مدیره اتحادیه تعاونی‌های مسکن مهر تهران شامل ۵ نفر عضو هیات مدیره (آقایان شهروز دولتخواه، محمدوحید طاهری، علی حافظی بشردوست، مهدی زارع تیموری و سعید اجتنابی) و ۲ عضو علی‌البدل (آقایان بهزاد امیرطاهری و صاحبعلی آیینی) به همراه هیات بازرسی ۳ نفره (آقایان مجید محرمی، اسفندیار نجفیان و سیدعلی‌اکبر جدایی) و بازرس علی‌البدل (سرکار خانم فهیمه شمسیان) شکل گرفت و فعالیت‌های جدی اتحادیه به همت اعضای هیات مدیره در جهت خدمت‌رسانی به تعاونی‌های زیرمجموعه آغاز شد. طراحی اهداف جامع و بلندمدت، همه‌جانبه‌نگر و برگرفته از روح حاکم بر اصول تعاون در نظام مقدس جمهوری‌اسلامی و نیز تصمیم جدی برای پیشبرد مسائل مرتبط به فعالیت‌های تعاونی مسکن مهر دافع مشکلات موجود بر سر راه فعالیت‌های آنان از جمله اولویت‌های اساسی رویکرد کاری اتحادیه را در بر می‌گرفت.

هیات‌مدیره اتحادیه پس از انجام تغییراتی در سطح مدیرعامل خود، رویکرد جدیدی را در فعالیت و سیاستگذاری انجام و بر این اساس اولویت‌های کاری را به شرح زیر تعیین کرد:

الف- در اولویت اول، اتحادیه نیازمند مکانی مستقل بود که اعضا بتوانند به آنجا مراجعه کنند و مرکزی باشد برای امور اداری و جلسات اتحادیه که این محل و تجهیز آن با کمک تعدادی از تعاونی‌های عضو انجام گرفت.

ب- هر تشکلی نیاز به یک سازمان مشخص برای کار خود دارد و بالطبع اتحادیه نیز در قدم اول چارت سازمانی را برای خود تعیین کرد.

در بخش ستادی عملا کارهای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی انجام می‌شود که زیر نظر هیات‌مدیره اداره شده و در بخش اجرایی، مصوبات هیات‌مدیره توسط مدیرعامل اجرایی می‌شود.

بخش ستادی اتحادیه که زیر نظر شورای عالی برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی است در نخستین گام اقدام به تشکیل ده کمیته با عناوین زیر نمود.

۱ - کمیته پذیرش و تشکیل تعاونی‌ها ۲ - کمیته خدمات و پشتیبانی ۳ -کمیته تدوین مقررات ۴ - کمیته خدمات اداری و مالی ۵ - کمیته آموزشی و فرهنگی ۶ - کمیته بازرگانی ۷ - کمیته حقوقی ۸ - کمیته فنی و عمرانی ۹ - کمیته حل اختلاف ۱۰ - کمیته نظارت و بازرسی

در حال حاضر بعضی از کمیته‌ها تشکیل شده و بعضی نیز به مرور زمان در حال تشکیل است.

در ابتدای شروع کار هیات‌مدیره جدید، زمین مهر تهران، حدود صد هکتار بود و قرار بر این بود که واریز وجوه تعاونی‌ها به اتحادیه‌های دیگر انجام گیرد که با پیگیری‌های سخت و طاقت‌فرسا علاوه بر اینکه این زمین‌ها تبدیل به ۲۰۰ هکتار شد، مقرر گردید که تعاونی‌های مهر به صورت متمرکز با اتحادیه تهران ارتباط داشته باشد.

حق انتخاب مشاور، طراح آماده‌ساز بود که برای ۸۰۰ هکتار زمین‌های پرند فاز ۶ (طرح توسعه) از بین ده مشاور بعد از بررسی و هماهنگی چهار اتحادیه (تهران- دفاع- فرهنگیان و اسلامشهر) مشاوران پیشنهادی تهران- شرکت آرمان شهر به عنوان مشاور کل انتخاب شد و این انتخاب در شرایطی بود که اتحادیه‌های دیگر واریزی‌های وجوه خود را قبلا انجام داده بودند و زمان بسیار کمی جهت این هماهنگی داشتیم که با پیگیری‌های مستمر و با لطف خداوند و با حمایت تعدادی از تعاونی‌های همراه این کار به بهترین شکل ممکن انجام شد.

انتخاب پیمانکار از دیگر کارهای انجام شده توسط اتحادیه در تهران بود که حدود چهار ماه زمان را به خود اختصاص داده است، در این انتخاب از بین ۲۶ پیمانکار پس از مذاکرات طولانی با هماهنگی اتحادیه‌های دیگر و تمام شرایط صرفه و صلاح تعاونی‌های تحت نظارت مسکن مهر و اداره تعاون شرکت «بند» به عنوان پیمانکار صاحب صلاحیت برای اجرای عملیات آماده‌سازی معابر اصلی و فرعی اراضی ۲۰۰ هکتاری واقع در فاز ۶ (طرح توسعه) پرند انتخاب گردیده و مورد تایید شورای عالی تامین مسکن نیز قرار گرفت.

اتحادیه از زمان شروع دارای استراتژی مشخص بوده و همواره در این مسیر حرکت کرده است، در این استراتژی اولویت اول سرعت بخشیدن به کار مسکن مهر و تعامل با واحد مسکن مهر و اداره تعاون استان تهران و مسکن و شهرسازی استان تهران و شرکت‌های عمرانی پرند و هشتگرد جهت رفع مشکلات تعاونی‌ها بوده است و در این راستا تاکنون بیش از هفت طرح در زمینه‌های مختلف به مسکن مهر ارائه شده که اعم از کارهای مالی، اداری، ‌آموزشی، ساختار سازمانی، نظارتی، حسابرسی، مجامع و غیره بوده که در حال حاضر برخی از این طرح‌ها اجرایی شده و بقیه نیز به تدریج در حال اجرا است.

پیشرفت‌های صورت گرفته در اتحادیه تعاونی‌های مسکن مهر تهران، جز در سایه برنامه‌ریزی‌های دقیق، منسجم و برگرفته از واقعیت‌های موجود مرتبط با حوزه فعالیت‌های مسکن مهر در سطح شهر تهران میسر نمی‌شد. هیات‌مدیره اتحادیه با عزم راسخ و با عنایت به احساس مسوولیت ملی و دینی خود، تمام تلاش خود را بر حل مشکلات تعاونی‌ها متمرکز کرده و در این راه از هیچ کوششی فروگذار نکرده است. ایجاد تعامل مفید و مثبت و در عین حال راهگشا برای حل و فصل مسائل مرتبط با تعاونی‌های مسکن مهر از جمله پیگیری امور مرتبط با هزینه‌های تعاونی‌ها نزد ستاد مسکن مهر، پیگیری دریافت زمین تعاونی‌هایی که موفق به دریافت زمین نشده بودند، ‌ارائه خدمات آموزشی به تعاونی‌ها و توانمندسازی مدیران آنها، تشکیل کمیته‌ای تخصصی برای ارائه خدمات فنی به تعاونی‌ها، مذاکرات پیوسته با پیمانکاران و انبوه‌سازان و نیز چانه‌زنی‌های صورت گرفته برای کاهش هزینه نهایی ساخت واحدهای مسکونی مسکن مهر، پیگیری مسائل و مشکلات تعاونی‌ها در شهرهای جدید از جمله شهرهای جدید عمران پرند و هشتگرد و... به همراه حساسیت‌های صورت گرفته در انتخاب مشاور طرح (شرکت آرمانشهر دارای رتبه یک طراحی و از جمله یکی از بزرگ‌ترین و معتبرترین شرکت‌های طراحی و شهرسازی) انتخاب پیمانکار (شرکت بند دارای رتبه یک راهسازی و دارای تجربیات ارزنده در زمینه آماده‌سازی) و نیز تلاش برای کاهش هزینه‌های تمام شده آماده‌سازی در فاز ۶ شهر جدید عمران پرند از جمله ویژگی‌ها و اولویت‌های کاری هیات‌مدیره اتحادیه مسکن مهر شهر تهران بوده است که جز در سایه الطاف خداوند رحمان، حمایت و همراهی مدیران محترم تعاونی‌ها و نیز سازمان و وزارتخانه‌های ذی‌ربط، امکان‌پذیر نمی‌شد.

هیات‌مدیره اتحادیه عزم خود را برای پیشبرد بهینه اهداف دولت محترم در عملیاتی ساختن پروژه مسکن مهر، جزم کرده و در این راه چشم امید به همراهی، همکاری و حمایت مدیران محترم تعاونی‌های مسکن مهر دارد. فرصت مشاوره و دریافت نقطه‌نظرهای مدیران محترم تعاونی‌ها را مغتنم شمرده و در این راه دست گرمتان را فشرده، آمادگی خود را برای همراهی و همکاری‌های ارزنده‌تان اعلام می‌داریم.

رییس هیات‌مدیره اتحادیه مسکن مهر تهران