بازار فرآورده در سایه بحران اقتصادی اروپا!

غلامعلی رحیمی: مهدیه علوی *
قیمت بنزین سوپر بدون سرب، سوخت حرارتی و گازوئیل در بورس‌های آمریکا و اروپا (آتی‌های ماه اول)، طی هفته منتهی به ۲۸ مه ۲۰۱۰ از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود.

قیمت بنزین سوپر بدون سرب در بورس نیویورک در دو روز آغازین هفته به دلیل ادامه بحران مالی منطقه یورو و نگرانی‌ها از احتمال گسترش آن به دیگر کشورهای ضعیف منطقه پولی یورو، کاهش ارزش سهام در بازارهای جهانی، کاهش ارزش یورو در مقابل دلار و همچنین ادامه تنش‌ها در شبه جزیره کره، از حدود ۹۷۰۸/۱ دلار به ازای هر گالن تا کمتر از ۹۳۰۸/۱ دلار به ازای هر گالن در روز ۲۵ مه ۲۰۱۰ کاهش یافت، ولی مجددا به دلیل کاهش اندکی از شدت نگرانی‌ها در باره بحران مالی منطقه یورو و به دنبال آن افزایش ارزش سهام در بازارهای جهانی و افزایش خوش‌بینی‌ها نسبت به بهبود این شرایط، افزایش ارزش یورو در مقابل دلار، کاهش سطح ذخیره‌سازی‌های بنزین و فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا در هفته منتهی به ۲۱ مه ۲۰۱۰، افزایش تقاضای بنزین آمریکا معادل ۷ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۲۱ مه ۲۰۱۰، تعهد چین برای حفظ سرمایه‌گذاری‌های خود در اروپا به منظور کمک به بهبود بحران مالی منطقه یورو و همچنین به تبعیت از افزایش قیمت‌های نفت خام در بازارهای جهانی، تا بیش از ۰۲۶۶/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۲۸ مه افزایش یافت.
قیمت سوخت حرارتی نیز در بورس نایمکس با توجه به دلایل مذکور و همچنین به تبعیت از بازار نفت، از چنین روندی برخوردار بوده و طی دوره ۲۸-۲۴ مه ۲۰۱۰، ابتدا از حدود ۸۹۹۳/۱ دلار به ازای هر گالن تا کمتر از ۸۷۱۷/۱ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۲۵ مه ۲۰۱۰ کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۰۰۴۵/۲ دلار به ازای هر گالن افزایش یافت. قیمت آتی‌های گازوئیل اروپا نیز در ابتدا به دلیل تشدید بحران مالی اروپا خصوصا در یونان و سرایت آن به اسپانیا و در نتیجه افت یک پله ای جایگاه اعتبار مالی اسپانیا و افزایش نگرانی‌ها از کاهش تقاضای انرژی در این منطقه، از یک روند کاهشی برخوردار بوده و از حدود ۹۶۳/۱ دلار به ازای هر گالن به کمتر از ۹۲۵/۱ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۲۵ مه کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۰۶۶/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۲۸ مه ۲۰۱۰ افزایش یافت. بحران اقتصادی اروپا و آمار و اخبار منتشره درباره آن، بازارهای جهانی فرآورده‌های نفتی را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. برخی کارشناسان معتقدند احتمال دارد اوضاع بحران مالی یونان به مرور زمان به سایر کشورهای ضعیف منطقه پولی یورو سرایت کرده و با افزایش ارزش دلار در برابر یورو، تقاضا برای نفت خام و فرآورده‌های نفتی کاهش یابد. البته طی هفته مذکور افزایش سطح ذخیره‌سازی‌های سوخت جت (معادل ۵۰۰ هزار بشکه)، نفت کوره پسماند (معادل ۲/۱ میلیون بشکه) و همچنین کاهش تقاضای فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۶۵ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۲۱ مه ۲۰۱۰، از عوامل تضعیف‌کننده قیمت‌های فرآورده‌های نفتی به شمار می‌روند.
بر اساس آمار منتشره اداره اطلاعات انرژی آمریکا در روز ۲۶ مه ۲۰۱۰، قیمت‌های تک‌محموله فرآورده‌های نفتی در همه بازارهای جهانی طی دوره ۱۸ مه الی ۲۵ مه ۲۰۱۰ از یک روند کاهشی برخوردار بود. قیمت‌های تک‌محموله بنزین معمولی در بازار اروپا (روتردام) و آسیا (سنگاپور) نیز از چنین روندی برخوردار بوده و به ترتیب با ۲۹۷/۱۵ و ۰۴۷/۱۵ سنت کاهش در هر گالن طی دوره ۲۵-۱۸ مه به کمتر از ۲۸/۱۸۳ و ۰۹۵/۱۸۳ سنت به ازای هر گالن رسیدند. قیمت گازوئیل نیز طی دوره مذکور در بازارهای اروپا و آسیا به ترتیب با ۲۳۲/۶ و ۵/۱۷ سنت کاهش در هر گالن همراه بوده است. قیمت‌های تک‌محموله سوخت جت در بازارهای آمریکا، اروپا و آسیا به ترتیب با ۸۶/۵، ۹۴۹/۶ و ۲۳۸/۱۶ سنت کاهش در هر گالن، از حدود ۴/۱۹۷، ۸/۲۰۳ و ۵۹۵/۲۰۵ سنت در هر گالن در تاریخ ۱۸ مه به کمتر از ۵۴/۱۹۱، ۸۵۱/۱۹۶ و ۳۵۷/۱۸۹ سنت در هر گالن در تاریخ ۲۵ مه رسیده است. قیمت نفت کوره نیز در بازارهای مختلف با کاهش قابل‌توجهی همراه بود.
همچنین بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین بهای هر تن بنزین سوپر بدون سرب در بازار خلیج فارس با ۲۵ دلار و ۲ سنت کاهش نسبت به هفته قبل (۱۹ مه۲۰۱۰)، طی روز ۲۶ مه ۲۰۱۰ در سطح ۶۴۹ دلار و ۹۹ سنت قرار گرفت.
بر این اساس، هر تن بنزین سوپر بدون سرب در بازارهای مدیترانه ۶۵۷ دلار و ۵۰ سنت، شمال اروپا ۶۶۳ دلار، آمریکا ۷۲۲ دلار و ۴۷ سنت، ژاپن ۶۹۰ دلار و ۵۸ سنت و سنگاپور ۶۷۲ دلار و ۵۲ سنت معامله شده است. میانگین بهای هر تن سوخت جت نیز در بازار خلیج فارس با ۱۹ دلار و ۹۲ سنت کاهش نسبت به هفته قبل، طی روز ۲۶ مه ۲۰۱۰ در سطح ۶۲۹ دلار و ۴۴ سنت قرار گرفت. میانگین بهای هر تن نفت گاز در بازار خلیج فارس با ۲۵ دلار و ۷۰ سنت کاهش نسبت به هفته قبل (۱۹ مه۲۰۱۰)، طی روز ۲۶ مه ۲۰۱۰ در سطح ۵۷۷ دلار و ۳۸ سنت قرار گرفت. بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین بهای هر تن نفت کوره در بازار خلیج فارس با ۲۶ دلار و ۴۷ سنت کاهش نسبت به هفته قبل، طی روز ۲۶ مه ۲۰۱۰ در سطح ۳۹۹ دلار و ۱۶ سنت قرار گرفت.
* کارشناسان بازار انرژی