چرا رکود؟ چرا سرمایه؟ چرا فرابورس؟

بابک اخوت پور

عضو هیات مدیره شرکت بهینه سازان بازار ایرانیان

کارشناس اقتصاد صنعتی

همایش راهکارهای جذب سرمایه در دوران رکود اقتصادی با تاکید بر فرابورس ایران برای پاسخ به سه سوال اساسی برگزار می شود. اینکه چرا در شرایط رکود اقتصادی هستیم؟ و چرا در این شرایط نیازمند تامین سرمایه هستیم و در نهایت اینکه چرا باید به فرابورس نگاهی جدی تر داشت؟

رکود اقتصادی کشور با توجه به آمار اخیر ارائه شده از سوی معاون بانک مرکزی مبنی بر رشد نیم درصدی اقتصاد در سال ۸۸ و اتخاذ سیاست های انبساطی در سال جاری آن هم از سوی دولت بر همگان واضح است. در چنین شرایطی که دولت نیز به دنبال تزریق نقدینگی به بخش های مختلف اقتصادی از جمله حوزه صنعت است، تامین سرمایه های مورد نیاز به غیر از منابع بانکی که عموماَ از یک مسیر بوروکراتیک و با هزینه های جانبی بالا صورت می گیرد، قطعاَ یکی از اهداف مدیران است و بنابراین واحدهای صنعتی باید به دنبال جذب منابع از محل های دیگری باشند. در این میان بازار سرمایه کشور را می توان به عنوان یک پیشنهاد جایگزین مطرح کرد. بازار سرمایه علاوه بر اینکه از مزایای مختلفی مانند معافیت های مالیاتی، تشویق های مختلف از طرف دولت، کسب وجهه و اعتبار در بازارهای داخلی و بین المللی، شفاف شدن اطلاعات مالی شرکت، تخفیف مالیاتی در نقل و انتقال سهام و ... برخوردار است، می تواند شرایط مختلفی را برای جذب سرمایه های سهامداران خرد و حتی سرمایه گذاران معتبر داخلی و خارجی فرآهم کند.

در واقع بازار سرمایه مشابه هر بازار دیگری است، اما مهمترین کالای این بازار، سرمایه است. بازار سرمایه بخشی از بازارهای مالی است. بازار سرمایه در مقابل بازار پول، جایگاه تامین بلندمدت سرمایه شرکت هاست. بازار سرمایه زیربنای فعالیت‌های تجاری، صنعتی، دولتی و خصوصی است.

دولتی و خصوصی است. بازار سرمایه واسطه‌ای برای تخصیص وجوه بلندمدت به‌منظور تشکیل دارایی‌های سرمایه‌ای است. وجوه این بازار از سرمایه‌گذاران انفرادی، شرکت‌های سرمایه‌گذاری، صندوق‌ها، بانک‌ها و دیگر دارندگان وجوه به دست می‌آید. وجوه مذکور جهت تامین مالی طرح‌های کسب‌وکار و توسعه‌ای شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار مورد استفاده قرار می‌گیرد. به عبارت دیگر، بازار سرمایه، وجوه را از بخش‌های دارای مازاد جمع‌آوری می‌کند و آن را به سمت کسانی که نیازمند تامین مالی هستند، هدایت می‌کند.

بازار سرمایه دارای عملکردهای زیر است:

۱.نیازهای سرمایه‌ای شرکت‌ها و نهادها را تامین می‌کند.

۲. به نهادهای مالی امکان می‌دهد تا از وجوه خود در دوره‌های بلندمدت استفاده سودآور کنند.

۳. موجب امنیت دارایی‌های مالی می‌شود.

۴. با هدایت پس‌اندازهای مردم به سمت سرمایه‌گذاری‌های مولد ضمن کمک به افزایش تولید کالا و خدمات و تعادل عرضه و تقاضای وجوه، موجب جلوگیری از افزایش نرخ تورم می‌شود.

۵. تامین مالی پروژه‌ها و طرح‌های سودآور را تسهیل می کند.

۶. باعث شفافیت ارائه اطلاعات و اطلاع‌رسانی اثربخش می‌شود.

۷. با فراهم کردن زمینه استقراض بلندمدت برای دولت باعث تامین مالی طرح‌های توسعه‌ای در بخش عمومی می‌شود.

اما شاید پذیرش و حضور در چنین بازاری با سختی هایی نیز همراه باشد که برخی صاحبان صنایع را از پی گیری و پیوستن به آن بازدارد. در اینجاست که پیشنهاد بسیاری از آگاهان مسائل مالی کشور، ورود به فرابورس است. فرابورس با ایجاد چهار بازار مختلف برای شرکت هایی که شرایط مختلف و نیازهای متفاوتی دارند، تقریباَ امکان پذیرش هر نوع شرکتی را در خود فرآهم کرده است.

بر اساس مقررات ، کلیه مزایای موجود برای شرکت های پذیرفته شده در بورس ، برای اوراق بهادار و سهام شرکت های پذیرفته شده در فرابورس نیز تعریف شده اند. در مجموع فرابورس ایران، بازاری منعطف و در عین حال تحت نظارت دقیق سازمان بورس و اوراق بهادار به شمار می رود که پذیرش در این بازار به معنای معرفی و شناخت شرکت در سطح ملی بوده و مزایای متعددی برای شرکت پذیرفته شده به ارمغان می آورد، از جمله:

• تامین مالی آسان و ارزان

• افزایش نقد شوندگی سهام

• بهره مندی از معافیت مالیاتی ۵ تا ۱۰ درصدی

• نقل و انتقال سهام به صورت آسان- سریع و کم هزینه

• شفافیت و اعتبار قیمت سهام به واسطه مبادله در فرابورس

• اطلاع رسانی هماهنگ و عادلانه به سرمایه گذاران بالفعل و بالقوه

• بهره گیری از امکان وثیقه گذاری سهام و اخذ ساده تر تسهیلات بانکی

• معرفی شرکت و محصولات به طیف وسیعی از اقشار جامعه و افزایش اعتبار شرکت

• صدور اوراق مشارکت و گواهی سپرده

• پیش بینی فرآیند ساده خروج از فرابورس

در نهایت به اعتقاد نگارنده، درشرایط رکود اقتصادی موجود کشور، بازار سرمایه به عنوان یکی از بهترین و ارزان ترین راهکارها برای تامین سرمایه های مورد نیاز مطرح است و در این بین فرابورس به عنوان یک بازار تازه تاسیس می تواند راحت ترین و آسان ترین راهکارها را در مقابل صاحبان صنایع کشور برای جذب سرمایه های جدید فراهم کند. شرکت بهینه سازان بازار ایرانیان نیز در این شرایط بر خود لازم دید با ورود جدی به بازار سرمایه امکان آشنایی صاحبان صنعت استان اصفهان را با این بازار تازه تاسیس فراهم کند تا مسیر جدیدی برای توسعه صنعت در این استان ایجاد شود.