دبی غرق می‌شود؟

حجت قندی

این روزها دبی در راس اخبار جهانی است. دلیلش هم این است که دبی‌ورلد، یکی از بزرگترین شرکت‌های ساختمانی دنیا، که نباید با دولت دبی اشتباه گرفته شود، اعلام کرده که قسط ۴ میلیارد دلاری را که موعدش در دسامبر است، به موقع پرداخت نخواهد کرد. مجموع بدهی‌های دبی چیزی بین ۸۰ تا ۱۲۰ میلیارد دلار است که ترس عدم پرداخت این بدهی بازارهای جهان را ترسانده است. این بدهی در حدود تولید ناخالص داخلی دبی در یک سال است. آیا این بدین معنی است که دبی نابود خواهد شد؟

به نظر می‌رسد دبی از این بحران عبور خواهد کرد. یک دلیل این است که برادر بزرگ‌تر دبی، ابوظبی، مالک یکی از بزرگ‌ترین صندوق‌های ذخیره ملی به ارزش دست‌کم ۶۰۰ میلیارد دلار است. گرچه ابوظبی به شرکت دبی‌ورلد کمک نخواهد کرد، اما به احتمال زیاد از سقوط اقتصادی دبی پیشگیری خواهد کرد.

دلیل مهم‌تر دیگر آن است که دبی در میان کشورهایی قرار دارد که هم کسب و کار در آنها به نسبت دشوار است، هم ارتباط آنها با دنیای خارج به نسبت محدود است و هم خرج پول به وسیله جمعیت متوسط به بالای آنها سخت است. برای یک لحظه از خود سوال کنید که آیا سرمایه‌گذاری در ایران آسان‌تر است یا دبی؟ سفر یک توریست به اصفهان آسان‌تر است (که شکوه گردشگری آن قابل مقایسه با هیچ شهری در منطقه نیست) یا دبی؟ آغاز ساخت یک هتل در شیراز آسان‌تر است یا دبی؟ در مورد سهولت ورود و خروج سرمایه چه؟ و در مورد سهولت خروج و ورود کالا چه؟ و... و بسیاری از مسائل دیگر که اقتصاد یک کشور را چالاک می‌کند. ایران تنها نیست. عراق، عربستان، پاکستان و بسیاری از کشورهای منطقه مشکلات مشابهی دارند. پول در این کشورها هست، اما راه‌های سرمایه‌گذاری و حتی خرج این پول در این کشورها بسته است. همیشه هم دلیلی برای این بسته بودن وجود دارد. اقتصاد این کشورها هم قربانی این ماجرا است.

مادامی که اقتصاد کشورهای مجاور دبی بسته و غیرچالاک است، مادامی که بوروکراسی مانع سرمایه گذاری در این کشورها است و مادامی که خرج پول و سفر توریستی برای انسان دارا در این کشورها سخت است، دبی مقصدی برای سرمایه گذاری و خرج پول برای شهروندان این کشورها خواهد بود. به نظر می‌رسد تغییر رویه در کشورهای همسایه دبی نیز به این زودی رخ نخواهد داد و تا آن موقع دبی غرق نخواهد شد.