آیا این یک عمل جراحی زیبایی‌ است؟

منبع: اکونومیست

مهدی عباس‌زاده

نشست گروه G۲۰ در پیتسبورگ جایگاه بازارهای نوظهور را در بالاترین نقطه سیاست‌های اقتصادی جهانی حفظ کرد. رابرت زولیک، رییس بانک جهانی اظهار کرد: «برتون وودز در برابر چشمان ما اوراق شد.» رهبران گروه G۲۰ در باره انتقال قدرت رای دهی و اثرگذاری در صندوق بین‌المللی پول به «بازارهای نوظهور پویا و کشورهای در حال توسعه» موافقت کردند و بر تغییرات مشابهی در بانک جهانی نیز صحه گذاشتند.

آنها همچنین اعلام کردند که G۲۰ جانشینی برای G۷ خواهد شد. یک باشگاه از ثروتمندان جهان که اساسا روی مباحث مربوط به سرمایه به عنوان چارچوب ابتدایی برای همکاری‌های بین‌المللی اقتصادی متمرکز شده‌اند.

این مساله که نیاز فوری اداره اقتصاد جهانی رشد یافتن عمده کشورهای فقیر است، مسلم است. بازارهای نوظهور اغلب ۳ برابر سریع‌تر از کشورهای پیشرفته طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۷ رشد کرده‌اند؛ اما بزرگ‌ترین و سریع‌ترین از نظر رشد در بین آنها مانند چین متاسفانه بدون نماینده موثر در صندوق بین‌المللی پول باقی مانده‌اند. از این رو بزرگ‌ترین وعده محسوس و عینی گروه بیست این است که ۵‌‌‌‌‌درصد از سهمیه صندوق بین‌المللی پول (که سهم کشورها در رای‌گیری را مشخص می‌کند) از کشورهای ثروتمند با نمایندگان زیاد و اثر‌گذار به کشورهای نوظهور انتقال خواهد یافت.

اقتصادهای نوظهور، به رهبری برزیل، روسیه، هند و چین تغییرات ۷‌‌‌‌‌درصدی را تقاضا کرده‌اند؛ اما به نظر می‌رسد آنها به ۵‌‌‌‌‌درصد نیز رضایت خواهند داد؛ اما تغییر در سهمیه IMF ضرورتا سبب کاهش قدرت برای بعضی کشورها می‌باشد که بسیاری از این کشورها تاثیر به مراتب زیادتری به تناسب سهم خود از اقتصاد جهانی در صندوق دارند. طرح موثر برای هیات اجرایی IMF که با حذف جایگاه بعضی کشورهای اروپایی همراه بود اعتراضات قابل پیش بینی از طرف انگلیس و فرانسه را که بازنده چنین تصمیمی بودند، در پی داشت.

در ۲۹سپتامبر الکس وبر عضو شورای اداره بانک مرکزی اروپا این موضوع را بیان کرد که: «آلمان و کشورهای اتحادیه اروپا به رفتار منصفانه با دیگر اعضای صندوق بین‌المللی پول باید ادامه دهند.»

ضمنا تصمیم برای تشکیل G۲۰ به عنوان کانون تصمیم‌گیری روی امور اقتصادی برای بازارهای نوظهور کوچک‌تر مانند تایلند و شیلی که عضو این گروه نگردیدند ناراحت‌کننده بوده است. از دیدگاه یک ناظر بی‌طرف، دلیل اصلی اصلاح صندوق بین‌المللی پول امید به این است که اگر صندوق شامل نمایندگان موثر از تعداد بیشتری از کشورها باشد آنها بیشتر به مشاوره‌های صندوق گوش فرا خواهند داد؛ اما حتی با این اصلاحات هنوز محدودیت‌هایی نظیر این که برخی تصمیمات بدون رضایت قاطع از طرف کشورهای عضو گرفته خواهد شد، امر مطلوبی نیست.

هنگامی که صندوق می‌خواهد مشکلی را حل کند احتیاج به تغییر سیاست‌های کشورها توسط خودشان دارد. راگورام راجان، رییس سابق اقتصاددانان IMF مطرح می‌کند که «پرسش اساسی این است که کشورها چقدر حاضر هستند که نظارت خود را از دست بدهند تا عملی به نفع اقتصاد جهانی صورت پذیرد؟ پاسخ اکنون صفر است.»