بررسی صلاحیت متکی برای وزارت خارجه

بررسی صلاحیت منوچهر متکی، برای تصدی وزارت خارجه دیروز بعد از ظهر صورت گرفت. ابتدا سیروس برنابلداجی، مصطفی کواکبیان و جهانبخش محبی‌نیا در مخالفت و سپس زهره الهیان ،علیرضا زاکانی و حسین سبحانی نیا در موافقت وزارت متکی در کابینه دهم سخن راندند. آنگاه متکی در پشت تریبون قرار گرفت و ضمن دفاع از خود و پاسخ به انتقادات مخالفان برنامه‌های خود را اعلام کرد. کواکبیان گفت: در دوره وزارت آقای متکی نه تنها پرونده ما از شورای امنیت سازمان ملل به شورای حکام بازنگشت، بلکه هر روز شاهد برنامه‌های جدیدی بودیم، البته نگاهی که به کشورهایی مانند گامبیا، زامبیا و بولیوی وجود داشته و کمک‌هایی که صورت گرفته نسبتا جالب توجه است، اما به این کشورها به اقتصاد و منافع ملی ما در سطح جهان، چه کمکی می‌توانند بکنند؟

عدم دعوت‌ایران به اجلاس دریای خزر در قرقیزستان، میزان نفوذ اندک‌ایران در همسایگان و ناتوانی در حل موضوع پادگان اشرف پس از شش سال از گذشت سرنگونی صدام، تاخیر در راه‌اندازی نیروگاه بوشهر از جمله سایر انتقادات کواکبیان به عملکرد متکی بود. وی همچنین به صراحت پرسید: آقای متکی، آیا شما می‌خواهید به رییس‌جمهور کار ‌کارشناسی بدهید یا از ایشان دستور می‌گیرید؟ یعنی درباره رفتن به اجلاس ژنو، ‌نامه‌نگاری‌های بی‌جواب آقای احمدی‌نژاد به سران برخی از کشورها، تبریک زود هنگام به آقای اوباما حتی پیش از کشورهای دیگر، سخنرانی‌های جنجال‌برانگیز، بحث غیرضروری هولوکاست،‌ شما باید کار کارشناسی ارائه بدهید و باید کاری کنید که منافع ملی ما حفظ شود.

برنا،دیگر مخالف وزارت متکی نیز در بخشی از سخنان خود خطاب به وی گفت: خطاها و اشتباهات حضرت‌عالی در طول وزارت بر هیچ کس پوشیده نیست تا جایی که رییس جمهور در نشستی که در دانشگاه علم و صنعت در پاسخ به پرسشی با این مضمون که «آقای رییس جمهور شما در زمینه‌های مختلف بخش قابل توجهی از بار سیاست خارجی را به دوش می‌کشید بر این مهم ابرام، تایید و اعتراف می‌کند». سهم‌ایران از دریای خزر، عدم بهره‌برداری از مناقشه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی همچون بحران روسیه و گرجستان، عدم موضعگیری در جریان کشتار مسلمانان منطقه سین کیانگ چین، انتقاد از انتصابات فامیلی در وزارت خارجه و به کار گرفتن همکلاسی‌های دانشگاه هند و انتقاد به عدم پیگیری سرنوشت تاجیک و عطارزاده دیپلمات‌های دربند‌ایرانی در انگلیس و پاکستان از جمله محور‌های مخالفت برنا با وزارت متکی به شمار می‌روند. محبی نیا نیز انتخاب سفیران ضعیف و بی‌سفیر ماندن بسیاری از سفارتخانه‌ها را دلیل عدم کفایت متکی برای تصدی دوباره وزارت خارجه خواند و تاکید کرد که وعده‌های وزیر خارجه دولت دهم مبنی بر پیوند سیاست و اقتصاد و شکوفایی دیپلماسی عملی نشده است. اما در آن سو، الهیان به عنوان موافق گفت که برنامه‌های متکی منطبق با سیاست‌های ابلاغی رهبر معظم انقلاب و سیاست‌های برنامه پنجم توسعه کشور است و نکات برجسته‌ای در آن مشاهده می‌شود. زاکانی نیز تاکید کرد که با عملکرد متکی در دوره نهم ریاست جمهوری سیاست فعال جایگزین سیاست منفعل در عرصه بین‌الملل شد. سبحانی نیا نیز گفت: توازن در روابط خارجی یکی از ویژگی‌های مثبت برنامه‌های ارائه شده از سوی متکی است. وی همچنین متکی را فردی کاملا آشنا به زبان دیپلماتیک و حوزه روابط بین‌الملل توصیف کرد. وزیر پیشنهادی وزارت خارجه نیز در نطق خود گفت: در ۴ سال گذشته در حوزه روابط و سیاست خارجی به عنوان یک فرد مطلع که ۲۵ سال در وزارت خارجه و کمیسیون سیاست خارجی بوده‌ام می‌گویم که هیچ وقت به اندازه دولت نهم دستگاه سیاست خارجی مرتبط برخوردار و بهره‌گیر از حوزه روابط اقتصادی در روابط خارجی نبوده است.