آیا باید کاهش دستمزد را بپذیریم؟

تیم هارفورد

مجید روئین پرویزی

اقتصاددان عزیز

آیا بهتر است که من و همکارانم برای حفظ کارمان کاهش دستمزد را بپذیریم؟

دیوید، از لندن.

دیوید عزیز

به طور کلی، البته که باید کاهش دستمزد را بپذیرید؛ این مطلب به قدری بدیهی است که من حتی مطمئن نیستم چرا لازم بود آن را از من بپرسی. مثل این است که بگویی: بهتر است بخش عمده دستمزد سابقم را حفظ کنم، یا اینکه همه‌اش را از دست بدهم؟

ممکن است اعتراض کنی که بیکاری یک مزیت بزرگ نسبت به کاهش دستمزد دارد و آن اینکه دیگر مجبور نیستی کار کنی. اما برای بیشتر مردم این مزیتی به حساب نمی‌آید. آندره اسوالد، یکی از اقتصاددانان حوزه «اقتصاد شادی» که هر روز هم در حال گسترش است، به‌این نتیجه دست یافته که بیکاری بسیار بیش از پیامدهای صرفا مالی‌اش موجب ناراحتی و اضطراب می‌شود. اگر این مطلب درست باشد آن وقت شغل، علاوه‌بر پول، شادی و عزت نفس هم برای فرد به ارمغان می‌آورد و لذا گاهی حتی پذیرش یک کاهش دستمزد چشمگیر هم، در صورتی که به حفظ شغل کمک کند، قابل‌قبول است.

درست است که کاهش دستمزد می‌تواند به معنی کاهش دریافتی‌ها برای چندین سال متوالی باشد، اما از دست دادن شغل، به‌ویژه در شرایط رکودی، می‌تواند از آن هم بدتر باشد. با بیکاری مهارت‌هایت به سرعت رو به نزول می‌رود و احتمال اینکه وضعت در کل زندگی بدتر شود، افزایش پیدا می‌کند.

ممکن است بپرسی پس چرا در این صورت به جای کاهش‌های چشمگیر، اغلب اوقات شاهد تنزل جزئی دستمزدها هستیم؟ پاسخ این است که‌این امر هم برای کارگران و هم کارفرمایان مرجح است. زیرا به هر حال اخراج کردن افراد هزینه بر است و همین طور استخدام مجدد، یا مواجهه با کمبود نیروی کار در هنگام آغاز رونق، هزینه‌های خود را به دنبال دارد. بنابراین بهتر است دستمزد فقط تا حدودی فشرده شود.

اما شاید هم این توضیح بیش از حد ساده‌انگاری باشد. احساس من این است که در این حوزه تورب شدیدی علیه کاهش دستمزدها وجود دارد، زیرا در غیر‌این صورت احتمالا کارفرمایان هر چند هفته به دلیلی خواستار کاهش دستمزدها می‌شدند. حال آنکه اخراج کارکنان چیزی نیست که هیچ کارفرمایی رغبت جدی به آن داشته باشد. به همین دلیل است که ترفند «یا به اندازه کافی به ام دستمزد بده، یا اخراجم کن!» شگرد خوبی برای مذاکره است. هرچند نباید فراموش کرد که مثل بسیاری از شگردهای مذاکراتی دیگر، این روش هم ممکن است گاهی نتیجه معکوس به‌دنبال داشته باشد.