طرح‌های استانی فولاد و جنجال‌های پیرامون
طرح‌های استانی فولاد، جزو پروژههای جنجالی دولت نهم به شمار می‌آید. اگرچه دولت، احداث آنها را لازمه توسعه مناطق مختلف به ویژه نقاط محروم کشور قلمداد می‌کند، اما پراکندگی و ظرفیت تعریف شده آنها، محل بحث کارشناسان بوده است.
طرح‌های استانی فولاد، جزو پروژههای جنجالی دولت نهم به شمار می‌آید. اگرچه دولت، احداث آنها را لازمه توسعه مناطق مختلف به ویژه نقاط محروم کشور قلمداد می‌کند، اما پراکندگی و ظرفیت تعریف شده آنها، محل بحث کارشناسان بوده است.
با این حال سیدحسین هاشمی، رییس کمیسیون صنایع و معادن مجلس اخیرا به دنیای اقتصاد گفته است: تعریف این طرح‌ها در دولت خاتمی صورت گرفته است.
مجریان این طرح‌ها از جمله شرکت ملی فولاد به عنوان نهاد تخصصی این صنعت بر این امر تاکید دارد که جانمایی هر یک از طرح‌های هشتگانه فولاد، اقتصادی‌ترین نقطه استان مربوطه بوده است. اگرچه می‌توانست در نقاطی همچون سواحل آب‌های آزاد و نیز کنار واحدهای بزرگ فعلی باشد. اما به سبب رسالت توسعه‌ای دولت، در نقاط دیگر کشور پراکنده شدند. هر یک از این طرح‌ها به طور متوسط ۳۵۰میلیارد تومان هزینه دارد.
محمدرحیم رستمی، مدیرعامل شرکت ملی فولاد می‌گوید: اکنون این طرح‌ها برای تولید ۸۰۰هزار تا یک‌میلیون تن فولاد خام پایه‌گذاری شده‌اند. بنابراین قابل توسعه برای ارقام بالاتر خواهند بود. چراکه ذوب‌آهن نیز ابتدا تولید خود را با ۵۵۰هزار تن آغاز کرد و امروزه (با راه‌اندازی کوره شماره ۳) به مرز ظرفیت ۶/۳میلیون تن رسیده است.
پروژههای استانی فولاد شامل یک واحد احیای مستقیم و یک واحد فولادسازی و ریخته‌گری است. این طرح‌ها در استان‌های چهارمحال و بختیاری (سپیددشت)، آذربایجان شرقی (میانه)، خوزستان (شادگان)، فارس (نی‌ریز)، خراسان جنوبی (قائنات). یزد (بافق)، خراسان رضوی (سبزوار) و کرمان (بافت) جای گرفته‌اند. طرح نخست تقریبا با کمترین مشکلی کار خود را به صورت عملی از سه ماهه دوم امسال آغاز کردند اگرچه کلنگ آنها در هفته دولت سال ۸۵ ببه زمین زده شده بود.
اما سه طرح بافق، سبزوار و بافت با مشکلاتی همراه شدند. در این میان مسائلی همچون کمبود آب اعمال نفوذ نمایندگان مجلس و مدیران محلی عواملی شدند که سبب تاخیر در اجرای طرح‌ها شدند. گزارشی که در پیش رو قرار دارد میزان پیشرفت طرح‌ها را تا ۲۱ بهمن سال ۱۳۸۶ نشان می‌دهد.
بیشترین پیشرفت مربوط به طرح‌های سپیددشت، میانه، شادگان، نی‌ریز و قائنات است و کمترین هم مربوط به بافق سبزوار و بافت می‌شود.
در این میان طرح فولاد چهارمحال و بختیاری در بخش احیای مستقیم (آهن اسفنجی) با پیشرفت حدود ۱۵درصدی بالاترین تحرک را داشته است.
پس از آن قائنات میانه و شادگان با پیشرفت ۴۶/۱۱، ۶۳/۱۱ و ۵۱/۹ قرار گرفته‌اند.
بخش فولاد سازی این طرح‌ها اما از پیشرفت به مراتب کمتری برخوردارند که مدیرعامل شرکت ملی فولاد دلیل این امر را دیرتر برگزار شدن مناقصه بخش فولادسازی ذکر می‌کند. زمان اجرای این پروژه‌ها به طور متوسط ۳۲ تا ۳۶ ماهه پیش‌بینی شده است.
